Eenzaamheid is niet exclusief voor ouderen. Ook jongeren treft het en de gevolgen voor hun leven zijn ingrijpend. Wieteke Hiemstra en Sigrid Ackerman, beiden werkzaam bij jeugd-GGZ RIOzorg, zochten naar een praktische interventie om eenzaamheid onder jongeren te signaleren en aan te pakken. Vanuit de Amsterdamse werkplaats KeTJAA ontwikkelde onderzoeker Sanne Rumping een e-learning bleek soelaas te bieden.

Wat is een kenniswerkplaats?

In een regionale kenniswerkplaats jeugd werken professionals uit de praktijk, beleid, onderzoek en opleidingen samen met ouders en jongeren. Met elkaar pakken ze regionale vraagstukken op, wisselen ze kennis en ervaringen uit en werken ze aan oplossingen. De werkplaatsen gaan niet alleen uit van zorg en problemen, maar richten zich juist ook op preventie en eigen kracht. Zo ondersteunen de werkplaatsen de jeugdsector bij het vernieuwen en professionaliseren. ZonMw financiert 15 werkplaatsen jeugd en om te stimuleren dat de veelal regionaal ontwikkelde kennis ook op plekken buiten de werkplaats en regio terechtkomt, werden ‘kennisvouchers’ beschikbaar gesteld. Hiermee konden praktijkorganisaties, gemeenten en opleidingsinstituten kennisproducten zoals workshops, handreikingen, scholingstrajecten, online tools, implementeren binnen hun eigen praktijk. 25 organisaties hebben gebruik gemaakt van de kennisvoucherregeling.

‘Het lijkt wel of we bij RIOzorg steeds vaker sombere jongeren spreken die het gevoel hebben er alleen voor te staan,’ licht Wieteke het alarmerende feit toe   dat eenzaamheid onder jongeren steeds meer voorkomt. ‘We móeten hier iets mee,’ dacht ik, ‘maar eigenlijk moeten we het vooral zien te voorkomen. Want eenzaamheid kan zomaar het begin zijn van meer en ernstige psychische klachten.’  

E-learning voor professionals

Onderzoeker Sanne knikt: ‘Eenzaamheid is een taboe en wordt, zeker binnen de jeugdzorg, vaak niet herkend als serieus probleem. Hulpverleners zijn zich er lang niet altijd bewust van dat de jongeren die zij begeleiden zich eenzaam voelen. In een project gericht op participatie van jongeren in de samenleving deden we samen met jongeren en professionals een analyse van hetgeen jongeren nodig hebben en daar kwam onder andere “aandacht besteden aan eenzaamheid” uit. Zo hebben we samen een praktische e-learning “Eenzaamheid bij jongeren in kwetsbare situaties” ontwikkeld. Deze is bedoeld om bewustwording van eenzaamheid en wat het met jongeren doet te vergroten. Eenmaal geïmplementeerd, staat eenzaamheid binnen de organisatie op de kaart.’

4 op de 10 jongeren voelt zich eenzaam

‘De e-learning is best heftig,’ vervolgt Sigrid. ‘De quiz, signaleringskaart en video’s doen je inzien hoe naar eenzaamheid is en welke vervelende gevolgen het kan hebben. De verhalen van de ervaringsdeskundigen raken je recht in het hart. Het is gewoonweg schokkend dat er zoveel jongeren zijn die zich zo voelen. Onder 16 tot 24-jarigen geeft 4 op de 10 aan zich regelmatig of zelfs heel vaak eenzaam te voelen. Nu ik zelf de training heb gevolgd om met de e-learning aan de slag te kunnen gaan, kan ik de kennis hierover verder in de organisatie verspreiden. Fijn dat ik op die manier echt wat kan doen.’

Taboe rond eenzaamheid wegnemen

Wieteke: ‘Rond eenzaamheid hangt soms zo’n sfeer dat er vast iets met je aan de hand is, dat het een beetje je eigen schuld is. Ook jongeren waarbij ogenschijnlijk veel goed gaat (qua gezin, school, vrienden, etc.) kunnen zich eenzaam voelen, maar vinden dit bij henzelf lastig te begrijpen en worden vaak door anderen ook niet begrepen. Maar eenzaamheid is bij RIOzorg nu breed bespreekbaar. In ons aanbod van trainingen en workshops is de e-learning onlangs opgenomen. Zo wordt het thema in wijkcentra en op scholen behandeld en wordt het voor hulpverleners een extra aandachtspunt dat eenzaamheid een factor van betekenis is in de problematiek die speelt. En dat je het bespreekbaar kunt maken zonder er direct een oplossing voor te bieden.’

Implementeren

‘Besef wel dat je als je met een thema als dit aan de slag gaat,’ adviseert Wieteke, ‘dat je een breder plan moet hebben dan alleen een training volgen. Het helpt om goed na te denken hoe je dit verder wil implementeren. Dat verdient een ingewikkeld thema als eenzaamheid. ‘De kennisvouchers zijn echt een geweldige manier om kennis vanuit de academische werkplaatsen breder in de praktijk toe te passen,’ bevestigt Sanne. ‘Deelnemende organisaties krijgen namelijk tijd en geld om met het thema aan de slag te gaan en wij als onderzoekers kunnen met alle feedback die de praktijk ons teruggeeft weer nadenken over eventuele vervolgstappen of -onderzoeken.’

Vlog

Nieuwsgierig hoe de e-learning Eenzaamheid binnen jouw organisatie ingezet kan worden? Bekijk de vlog!

Gerelateerde links

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: Onderkant website