De crisiskaart is een klein document, formaat bankpasje, met belangrijke informatie over hoe je kunt handelen als iemand in een crisis terecht komt. De kaarthouder bepaalt zelf wat erop komt te staan en stemt dat af met hulpverleners en mensen om hem of haar heen. In Zeeland werkt Stichting HerstelTalent hard aan de verspreiding, onder meer via goede contacten met gemeenten.

Portretfoto Klazine Tuinier

Klazine Tuinier is ervaringsdeskundige en consulent bij Stichting HerstelTalent in Zeeland.

 

‘Een crisiskaart geeft vooral rust. Niet alleen voor de kaarthouder zelf, maar ook voor de omgeving. Als het misgaat, weten anderen hoe ze daarop kunnen reageren. En de omgeving weet dat iemand goed wordt geholpen.

Mensen willen graag iets doen als iemand in een crisis raakt. Maar hoe? Bij reanimeren is het bij wijze van spreken simpel: alle stappen daarvoor liggen vast. Maar bij een psychische crisis is elke situatie weer anders, en iedereen heeft andere behoeften en wensen.’

Op een crisiskaart die iemand bij zich draagt staat dat allemaal duidelijk samengevat, zodat je ook echt passende hulp kunt bieden. En dat betekent soms juist níét helpen. Tuinier vertelt over een vrouw die soms in de war raakt. Dat gaat vanzelf weer over als ze zich even rustig houdt. Op haar kaart staat dus dat mensen haar het beste helpen door niet in te grijpen. Zodat ze niet nodeloos wordt meegenomen naar een crisisplek.

Durven praten over een rotperiode

Als 1 van de 4 consulenten van HerstelTalent begeleidt Tuinier mensen bij het opstellen van het crisisplan dat onder elke crisiskaart ligt. Tuinier: ‘In het eerste gesprek vragen we eerst: wat is er met jou gebeurd? Zo kan iemand zelf verwoorden wat voor hem of haar 'crisis' betekent. Daarna vertellen we zelf iets over ons leven en over onze eigen crisiskaart. Het maken van zo’n kaart is niet niks; je moet durven praten over een rotperiode in je leven. Ook het plan opstellen vraagt veel van je. Je moet het immers aandurven anderen te vragen te helpen als het misgaat.’ In het plan – en dus ook op de kaart – komen alle wensen en voorkeuren te staan, plus heel praktische dingen. Bijvoorbeeld een afspraak met de buurvrouw die voor de katten zorgt als je onverhoopt wordt opgenomen. Uiteindelijk zetten alle betrokkenen, ook de hulpverleners, hun handtekening onder het plan. Zodat het ook de juridische kracht van een wilsbeschikking krijgt.

Middelburg steunt zelfregiecentrum

In het door ZonMw gefinancierde project ‘Ik worstel en blijf boven’ (vrij naar het provinciale motto ‘Luctor et emergo’) rolt HerstelTalent de crisiskaart nu uit in Zeeland. Dat gebeurt vanuit het zogeheten zelfregiecentrum in Middelburg, een ontmoetingsplek voor iedereen, met of zonder psychische problemen. Er is koffie en aanspraak, er zijn cursussen en mogelijkheden om iets te doen waar je hart ligt. En de consulenten – alle 4 ervaringsdeskundig in ‘herstel van een ontwrichtende levenservaring’ – houden er een deel van de gesprekken met nieuwe kaarthouders. Tuinier: ‘Om de drempel laag te houden, zijn we voorzichtig met woorden als 'crisis' of 'psychische problemen'. Je kunt ook zeggen dat je af en toe 'in de war' bent.’ Het centrum heeft net een vervolgsubsidie gekregen van de gemeente Middelburg, waardoor het nog zeker 3 jaar open blijft.

Gemeenten vergoeden crisiskaart

Het tekent de goede relaties die HerstelTalent inmiddels heeft opgebouwd in de provincie. Tuinier: ‘We laten overal ons gezicht zien. Bijvoorbeeld bij alle afdelingen van Emergis, de grootste ggz-instelling van Zeeland. We geven voorlichting aan de politie, beleidsmedewerkers bij gemeenten en Wmo-klantondersteuners. Binnenkort spreek ik voor de ggz-praktijkondersteuners van de huisartsen. De gemeenten op Walcheren, waar Middelburg ligt, vergoeden de crisiskaart via de gezamenlijke Wmo-toegang en ook met Schouwen-Duiveland zijn goede contacten over de implementatie. Samen met de provincie gaan we met alle Zeeuwse gemeenten in gesprek over financiering.’ Voor projectleider Tuinier is het duidelijk: de crisiskaart wordt steeds breder bekend in Zeeland en ontmoet veel enthousiasme. ‘We willen meer consulenten gaan opleiden. Als onze missie slaagt, hebben we die zeker nodig om alle crisisplannen en crisiskaarten te kunnen helpen schrijven. Alleen zo kunnen we de kwaliteit én de continuïteit blijven waarborgen.’

Redactie: Marc van Bijsterveldt, eindredactie: ZonMw

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: Onderkant website