Iedereen kent ze wel, de foto’s van een totaal vervuilde keuken, de vloer bezaaid met lege flessen. Of een stiekeme schuilplaats in een verloren hoekje van het park, een morsig tentje omgeven door afval. Voor Wendy Broeren en Jan Jacobs is het dagelijkse kost in hun werk voor het Interventieteam Nijmegen. Goede hulp vergt voortdurend schakelen, zeggen zij. ‘Zorg er samen voor dat iemand de juiste zorg krijgt.’

Foto van Wendy en Jan in de Luthersekerk in Nijmegen
Fotografie: William Moore Fotografie
‘Hulpverleners willen complexe problemen soms te lang in hun eentje oplossen. Bij verward gedrag is samenwerking cruciaal.’

‘We hebben het in Nederland voor veel mensen te ingewikkeld gemaakt. Voor elk probleem is er weer een ander loket. Als de moeilijkheden zich opstapelen, kunnen mensen de weg helemaal kwijtraken.’ Wendy Broeren, sociaalpsychiatrisch verpleegkundige bij GGD Gelderland-Zuid, helpt mensen die tussen wal en schip raken en vaak geen goed netwerk hebben. Maar die evengoed lang niet altijd compleet in de marge leven, vertelt ze er meteen bij. Zoals een oudere dame, uitstekend verzorgd en met een keurige baan. Toch verwaarloosde ze haar huis en maakte haar post niet open. Gevolg: een gigantische huurachterstand en een onvermijdelijke huisuitzetting. Broeren: ‘Om te voorkomen dat zo iemand letterlijk op straat belandt, moet je durven improviseren. Bellen, praten, opvang regelen en vooral ook in contact blijven. Zodat ze bijvoorbeeld haar werk niet kwijtraakt.’

Eerder signaleren kan problemen voorkomen

Jan Jacobs, al 35 jaar wijkagent, is sinds 2 jaar ‘wijkagent zorgmijders’. Met Broeren zit hij in het Interventieteam Nijmegen, waarin GGD, verslavingszorg en GGz samenwerken. Ook Jacobs vindt improviseren belangrijk. Met een knipoog zegt hij dat hij vaak ‘het hele privacy-reglement overtreedt’ om te kunnen schakelen. ‘Ik hoef geen diagnoses te weten of andere gevoelige informatie te delen. Maar ik moet wel mijn GGD-collega’s kunnen waarschuwen als iemand een gevaarlijk mes heeft liggen.’ Bij het verhaal van de keurige dame heeft hij een extra boodschap: eerder signaleren had dit kunnen voorkomen. Broeren ziet daarbij vooral een rol voor de sociale wijkteams. Die hebben vaak al vroeg door dat iemand het niet meer trekt. Het probleem is volgens haar wel dat hulpverleners het soms te lang in hun eentje willen oplossen. ‘Bij complexe problemen moet je samen regelen dat iemand de juiste zorg krijgt.’

Professionals verleiden samen te werken

Mensen met verward gedrag hebben vaak slechte ervaringen met hulpverleners die langs elkaar heen werken. Broeren heeft er veel werk aan om deze mensen te verleiden weer hulp te aanvaarden. Dat verleiden gaat volgens haar ook op bij samenwerken, maar dan richting professionals. Voor samenwerken is het belangrijk elkaar persoonlijk te leren kennen. Jacobs vertelt over een wijkmeester van de woningbouwvereniging. Die belde hem over een man met een psychose, die veel overlast veroorzaakte. ‘Die wijkmeester kende mij goed. Ik ben natuurlijk niet de aangewezen persoon om te helpen bij een psychose. Maar ik kon wel weer het lijntje leggen naar Pro Persona, de GGz-organisatie in de regio.’

Wat kan het actieprogramma betekenen?

Wat zouden Broeren en Jacobs doen met subsidie vanuit het actieprogramma? Ideeën genoeg, variërend van voorlichting zodat buurtbewoners beter kunnen omgaan met de ‘paradijsvogels’ in hun wijk, tot ondersteuning van mantelzorg voor mensen die verward zijn. Maar de grootste behoefte hebben ze aan alternatieve opvangmogelijkheden. Voor mensen die na de spoedeisende hulp nergens heen kunnen maar nog altijd verward zijn, bijvoorbeeld. Of een neutrale ‘time-out-ruimte’, zodat iemand na een crisis niet langer in een cellenblok bij zinnen hoeft te komen. Jacobs: ‘Als je een been breekt op straat, word je met alle egards omgeven en per ambulance naar het ziekenhuis gereden. Maar als er in je hoofd iets ‘breekt’, moet je nu nog veel te snel met de politie mee…’

Redactie: Marc van Bijsterveldt, eindredactie: ZonMw, fotografie: William Moore Fotografie

Voorbeelden van projecten met betrokkenheid van een spv'er en/of wijkagent:

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: Onderkant website