Verhalen met elkaar delen zorgt voor meer erkenning, herkenning en verbinding. En waar meer gedeeld wordt, heerst minder eenzaamheid. Daarom ontwikkelt het project hiStory een app, waarmee ouderen hun verhalen kunnen delen op een gelijknamig platform. Onlangs vond de eerste bijeenkomst plaats om de app te testen. Het thema? De liefde.

Samen met negen andere organisaties werkt het Ouderenfonds binnen het internationale project hiStory aan een app en platform om verhalen te creëren en te delen. Niet zomaar verhalen, maar de herinneringen en persoonlijke ervaringen van de deelnemers, thematisch gegroepeerd. Ze maken de rijke geschiedenis van de oudere deelnemers tastbaar en invoelbaar.

Jonge vrouw met donkere krullen kijkt lachend in de camera
Charlotte Buitenkamp. Zij werkt bij het Ouderenfonds, dat voor de Nederlandse partners coördinator is. Foto: Milou Oomens | Doelgroep in beeld

Het project zit nog in de ontwikkelfase en de basis van de app is inmiddels klaar. Om die te testen vond onlangs een eerste sessie plaats. Daarvoor is gezocht naar LHBTI-ouderen die hun verhaal willen delen, vertelt Charlotte Buitenkamp. Zij is vanuit het Ouderenfonds betrokken bij het project. ‘Uit onderzoek blijkt dat die groep eerder kampt met eenzaamheid’, licht Buitenkamp toe. ‘Veel van hen zijn opgegroeid in een tijd dat erg negatieve opvattingen heersten over homoseksualiteit. Sommigen van hen gaan zelfs op oudere leeftijd weer in de kast. Dat is voor ons reden om deze verhalen meer naar buiten te willen brengen.’

Bijeenkomsten

Er is een gemêleerd gezelschap gevonden, deels met een LHBTI- achtergrond, voor die eerste bijeenkomst. Buitenkamp legt uit wat daar gebeurt: ‘Ouderen komen samen om over een bepaald thema te praten. Ze helpen elkaar in kleine groepjes om het verhaal goed te structureren en nemen dit uiteindelijk op met de hiStory-app. Daarin kunnen ze eventueel nog beelden toevoegen of het verhaal wat bewerken. Eenmaal af, komen de verhalen op onze site te staan. De makers bepalen zelf of en wanneer hun verhalen naar buiten komen. Het is echt een co-creatie. En, niet onbelangrijk, de bijeenkomst moet vooral leuk zijn.’

groep ouderen met elkaar in gesprek
Ouderen in gesprek tijdens de eerste testsessie van de hiStory app. Foto: Milou Oomens | Doelgroep in beeld

Volgens Buitenkamp heeft het project verschillende lagen. ‘Ten eerste natuurlijk het sociale aspect van het samenkomen en praten over een gemeenschappelijk thema. Dat biedt herkenning en erkenning. Door het delen van persoonlijke en soms intieme dingen, zijn er snel raakvlakken. Dat er wordt geluisterd, is daarnaast goed voor de eigenwaarde. Mensen krijgen het besef dat de verhalen niet alleen interessant zijn voor hun eigen kleinkinderen, maar dat ook daarbuiten mensen ze willen horen. Hun verhalen doen ertoe. Zo voelen ouderen zich meer onderdeel van de maatschappij.’

Gemeenschappelijke geschiedenis

Maar er gebeurt meer als de verhalen eenmaal gedeeld gaan worden. Dat kan kleinschalig, voor vrienden of familie, maar ook op grotere schaal, legt Buitenkamp uit. ‘Het zou bijvoorbeeld kunnen dat een buurtcentrum met ouderen aan de slag gaat wanneer een buurt een jubileum viert. Kinderen uit de wijk kunnen de verhalen tijdens een expositie weer beluisteren. Want door het digitale karakter staat het ook weer dicht bij de wereld van jongeren. Zo wordt geschiedenis weer iets van ons samen, in plaats van alleen uit boekjes.’

'Mensen krijgen het besef dat de verhalen niet alleen interessant zijn voor hun eigen kleinkinderen, maar dat ook daarbuiten mensen ze willen horen. Hun verhalen doen ertoe.'

En hoe ontwikkel je een app voor ouderen die misschien niet altijd even digitaal vaardig zijn? Volgens Buitenkamp staat gebruiksvriendelijkheid centraal. ‘Het is heel duidelijk ontworpen, zonder ingewikkelde details. We beseffen dat je met een app niet iedereen kunt bereiken, maar mensen zouden het eventueel ook met een beetje hulp kunnen gebruiken. De ouderen waar wij op mikken zijn best digitaal vaardig, veel van hen hebben zelf een smartphone.’

Plek in de maatschappij

In april 2022 moet de app vlekkeloos draaien en de site een bron zijn van mooie en interessante verhalen. Buitenkamp hoopt dat op termijn veel verschillende welzijnsinstanties met de app gaan werken. ‘Je kunt zo op heel veel verschillende thema’s en onderwerpen mensen samenbrengen en verhalencollecties maken. Ik hoop dat mensen daardoor echt weer hun plek zien in de maatschappij en het belang daarvan ervaren.’

Ook uw verhaal delen?

Dit project maakt onderdeel uit van het programma Active & Assisted Living. Voelt u zich ook aangesproken om uw verhaal te delen tijdens een van de testsessies? Laat het weten via c.buitenkamp@ouderenfonds.nl

Deelnemers aan het woord

Kees van den Brink

‘Tijdens mijn jeugd in een ondernemersgezin zat ik op kostschool. Daarna was ik wat meisjes en de liefde betrof een beetje wereldvreemd. In het hotel van mijn ouders, waar ik meehielp, deed een dame de afwas. Op een dag kon ze niet, maar kwam haar dochter. Dat was Elizabeth. Ze maakte indruk, we kletsen een beetje. Op mijn nieuwe school kwam ik haar weer tegen. We fietsen al snel samen op, elke dag van Soest naar Baarn. Zo ontstond mijn eerste verliefdheid. Zonder smartphone of WhatsApp.’

oudere man zit ontspannen op een bank met zijn arm over de leuning
Kees van den Brink. Foto: Milou Oomens | Doelgroep in beeld

HiStory spreekt me erg aan, ik houd van geschiedenis en ben er al tijden mee bezig om mijn familiegeschiedenis uit te pluizen. Daar heb ik al veel over geschreven, want juist die persoonlijke verhalen maken geschiedenis levendig. En ik deel ze ook graag op deze manier. Zo voel ik mij toch een beetje vereeuwigd - dat mag wel eens op je 81e - voor mijn familie en kleinkinderen. Daar ga ik binnenkort trouwens mee naar Den Bosch om ze te vertellen over mijn jeugd daar.’

‘Via hiStory zijn de verhalen bestemd voor een breder publiek dan alleen mijn familie. Dat vind ik goed. Het is belangrijk om te weten hoe het vroeger was. Soms lees ik op Facebook hoe er wordt gepraat over bijvoorbeeld vluchtelingen. Dan is het voor mij duidelijk dat die mensen de oorlog niet hebben meegemaakt. Je kunt leren van de verhalen van vroeger. Het geeft mij een goed gevoel om daaraan bij te kunnen dragen. Na het eerste verhaal over de verkering met Elizabeth - die overigens in mijn diensttijd doodbloedde - ga ik zeker nog meer opnemen.’

Marlies Wanningen-Houtman

‘Ik vond het harstikke leuk om mijn verhaal te delen voor hiStory. Het moest gaan over de liefde en bij mij staat daarin vooral mijn transseksualiteit centraal. Als kind voelde ik mij altijd al een meisje in plaats van een jongen. Maar ik wist niet hoe ik dat moest benoemen. Pas halverwege de dertig kwam ik via een huisarts bij het VU, en bleek dat ik transseksueel was. Pas op mijn 47e durfde ik echt voor het transitieproces te gaan. Het was een intensief proces, maar ik heb er geen seconde spijt van gehad.’

Oudere vrouw met lang haar en bril kijkt lachend naar de camera
Marlies Wanningen-Houtman. Foto: Milou Oomens | Doelgroep in beeld

‘Wel twijfelde ik heel erg of ik na mijn transitie ooit nog de liefde kon vinden. Het leek mij ingewikkeld, wie wilde mij nou nog? Toch ontmoette ik al tijdens dat proces mijn huidige man. Hij zei altijd – en nu trouwens nog steeds: ‘Het gaat mij niet om wat je bent, maar om hoe je als persoon bent.’ Inmiddels zijn we getrouwd. De liefde vinden na een transitie en op al wat oudere leeftijd kan dus gewoon. Dat heb bij mij is gelukt, kan anderen wellicht hoop geven.’

‘In de media zie je eigenlijk vooral jongere transseksuelen, alsof alleen zij bestaan. Ik denk dat het belangrijk is om ook ouderen een stem te geven en om te laten zien dat zij er ook zijn. Of om te horen waar zij tegenaan lopen in hun leven, bijvoorbeeld als het gaat om vooroordelen. Ook ik heb daar mee te maken gehad, zeker in de fase dat ik nog ‘onderweg’ was in mijn transitie en het voor mensen niet altijd duidelijk was of ik man of vrouw was. Ik hoop dat mijn verhaal hen een hart onder de riem kan steken.’

© ZonMw 2020

Tekst Marieke Kessel Fotografie Milou Oomens | Doelgroep in beeld

Meer weten?

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: Onderkant website