Afsluitende column door programmacommissielid Patricia Heijdenrijk

Op de eerste landelijke bijeenkomst van het ZonMw-actieprogramma Verward Gedrag vertelde een ervaringsdeskundige over hoe het is om in een verwarde periode op straat opgepakt, meegenomen en opgesloten te worden. Daarmee maakte zij het belang van dit programma precies duidelijk: help om het beter te organiseren voor mensen die te maken krijgen met incidenten door verward gedrag. Haar verhaal raakte mij in het hart. Niet alleen om wat ze vertelde en had meegemaakt, maar ook om het belang van de inzet van ervaringsdeskundigheid in een programma als dit. Alleen zij weten echt wat er nodig is.

We proberen samen met ervaringsdeskundigen scherp te krijgen hoe we kunnen aansluiten op wat zij nodig hebben.

Beweging in kwetsbaarheid

Van januari tot en met juni 2021 besteedden ZonMw, VNG en Impuls Werkplaats onder de noemer Beweging in kwetsbaarheid’ aandacht aan verschillende thema’s die bijdragen aan een meer inclusieve samenleving met passende zorg en ondersteuning voor (psychisch) kwetsbare mensen. Met een maandelijkse talkshow, podcasts en publicaties.

Langdurige verbetering

Vanuit mijn rol als directeur van Pharos, het expertisecentrum gezondheidsverschillen, maak ik mij hard om meer aanpakken en interventies te ontwikkelen samen met de mensen om wie het gaat. We bepalen dus niet van bovenaf of buitenaf wat er nodig is, maar proberen samen met ervaringsdeskundigen scherp te krijgen hoe we kunnen aansluiten op wat zij nodig hebben. Met diezelfde blik heb ik mijn rol als commissielid van dit actieprogramma vervuld. En wat heb ik de afgelopen jaren veel programmavoorstellen langs zien komen! Een landelijk sluitende aanpak rondom negen bouwstenen was ambitieus, maar tegelijkertijd ook hard nodig. De beschikbare subsidie kon een mooi steuntje in de rug betekenen voor het versterken van de samenwerking tussen allerlei verschillende partners en partijen - uiteraard altijd met de betrokkenheid van ervaringsdeskundigen. Het maakt me trots dat er vele mooie projecten van start zijn gegaan. Tegelijkertijd heeft de commissie bij de beoordelingen ook goed gekeken naar de borging en doorzetbaarheid, zeker na afloop van projecten. Want het is belangrijk dat het programma uiteindelijk leidt tot een langdurige verbetering van de opvang, zorg en ondersteuning van mensen met (periodes van) verward gedrag.

Kwetsbare groepen

Het programma is later uitgebreid naar kwetsbare groepen. Zelf ondersteun ik vanuit mijn organisatie de verbetering van toegankelijkheid van zorg voor deze groepen. Dit zijn bijvoorbeeld mensen met een lage sociaal economische status die door langdurige armoede zoveel stress kunnen krijgen dat het uiteindelijk ook kan leiden tot chronische, psychische aandoeningen. Maar het zijn ook mensen met een migratie- of vluchtelingenachtergrond. Bij zorgverleners is er nog veel onbekendheid over het bespreekbaar maken van onderwerpen waar een taboe op rust, zoals psychische ongezondheid en zeker verward gedrag bij mensen met een migratieachtergrond. Dat maakt het bieden van passende hulp vaak ook ingewikkeld. Binnen het actieprogramma zijn gelukkig enkele projectvoorstellen ingediend die deze situatie kunnen verbeteren, maar het waren er niet veel. Daar zou ik graag nog extra aandacht voor willen vragen.

Gerust gevoel

Laatst stond ik in een supermarkt in Amsterdam naast een verwarde man. Ik zag dat het een bekende was voor het personeel en ik was verrast door hun vaardigheden om hem gepast te behandelen. Even later zag ik hem op straat in gesprek met de boa’s. Ook dat zag er goed en gemoedelijk uit. Ik liep met een gerust gevoel en met een glimlach op mijn gezicht naar huis. Het komt vast goed de komende jaren. Zeker als we ook nog de vruchten gaan plukken van dit actieprogramma!

Patricia Heijdenrijk,
Lid ZonMw-commissie Actieprogramma Verward Gedrag
Directeur Pharos

Meer informatie

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: Onderkant website