Afsluitende column door programmacommissielid Paola Buitelaar

Er is veel te doen geweest over de term verward gedrag, en dat snap ik. Ik ben zelf altijd erg kritisch op woorden. Termen als ‘de dakloze’, ‘de verslaafde’, en ‘de autist’ doen mijn rug krommen. Waarom?  Het ging pas écht goed mis met mij toen mijn uitingsvorm werd geframed als mijn persoonlijkheid. Mijn pijn was een functioneel en gezond signaal van een groot onderliggend probleem dat al op jonge leeftijd ontstond. De depressie en angsten vertelden mij dat ik, heel begrijpelijk door de slechte omstandigheden, verkeerd dacht en voelde over mijzelf en over de wereld. Ik had echter geen gezond kader; dit was wat ik kende. Mijn systeem reageerde met signalen en ik werd depressief, angstig en vervolgens - na langdurig in deze omstandigheden te verkeren - psychotisch. Ernstig in de war zocht ik hulp.

Het perspectief van waaruit ik werd gezien en behandeld was het allermoeilijkst om van te herstellen

Beweging in kwetsbaarheid

Van januari tot en met juni 2021 besteedden ZonMw, VNG en Impuls Werkplaats onder de noemer Beweging in kwetsbaarheid’ aandacht aan verschillende thema’s die bijdragen aan een meer inclusieve samenleving met passende zorg en ondersteuning voor (psychisch) kwetsbare mensen. Met een maandelijkse talkshow, podcasts en publicaties.

Sterk, moedig en mooi

En toen… werd mijn pijn geframed als een ziekte en vervolgens als een persoonlijkheidsstoornis. Mijn systeem was niet in de war, er was iets heel erg mis met mij! Ik ben dat gaan geloven, jong en onervaren als ik was. Ik werd de ziekte, de pijn en de langdurig chronische patiënt met een gestoorde persoonlijkheid. Het werd mijn identiteit, jaren achtereen. Maar niets is minder waar. Want wat was en ben ik een sterk, moedig en een mooi mens. Net als alle anderen. En wat heb ik er lang over gedaan om dat te gaan denken, voelen, zien én ervaren. Wat als de specialisten dat toen tegen mij hadden gezegd? Wat als zij mij mijn echte essentie hadden laten zien en hadden uitgelegd dat de depressie, de angst en de psychose uitingsvormen waren van mijn gedachten, gevoelens en mijn overbelaste systeem? Wat als ze mij niet hadden geframed als chronisch ziek en persoonlijk gestoord, maar naar me hadden kunnen kijken als een jonge vrouw die haar ware essentie niet kon zien, voelen en ervaren? En wat als ze mij toen hadden geleerd hoe dat dan wél moet?

Scherp blijven

Ik weet als geen ander dat mijn eigen pijn en de uitingsvorm niet het ergste waren, maar dat het perspectief van waaruit ik werd gezien en behandeld het allermoeilijkst was om van te herstellen. Nu, jaren later, ben ik werkzaam als ervaringsdeskundige. Ik ben me ervan bewust dat de omstandigheid waarin de mens verkeert nooit zijn identiteit is, dat de manier waarop hij zich gedraagt of denkt niet maakt wie hij is en wellicht dat het gedrag door ons nog niet eens goed begrepen of ingeschat wordt. Laten we daar, met elkaar, altijd scherp op blijven!

Paola Buitelaar,
Lid ZonMw-commissie Actieprogramma Verward Gedrag
Ervaringsdeskundig ontwikkelaar en beleidsadviseur bij Ribw Brabant en Valente

Beluister ook de podcast Leefwereld Centraal. Daarin spreekt Paola samen met Alie Weerman over de onmisbare rol van ervaringsdeskundigheid bij het verbinden van de systeemwereld met de leefwereld.

Meer informatie

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: Onderkant website