Inhoud

'Dappere mensen hebben we nodig, die buiten de gebaande paden durven te treden'

Terugblik dialoogsessies programma Langdurige Zorg en Ondersteuning

Waar staat volgens de betrokkenen goede langdurige zorg en ondersteuning voor? Wat vinden mensen die afhankelijk zijn van langdurige zorg en ondersteuning, maar ook mantelzorgers, zorgprofessionals, financiers, onderzoekers en gemeente- en beleidsmensen, belangrijk? ZonMw organiseerde samen met BeBright en ZorgVerandert vijf regionale dialoogsessies in mei en juni 2017. Circa 400 deelnemers deelden hier hun persoonlijke ervaringen en gaven aan wat zij belangrijk vinden.

In deze publicatie is een selectie van de interviews en quotes van deelnemers weergegeven. Naast de dialoogsessies zijn er ook interviews met stakeholders gehouden en werkbezoeken afgelegd. Al deze bijdragen worden gebruikt om het ZonMw-programma Langdurige Zorg en Ondersteuning vorm te geven.

Tweet bekijken op twitter

'Maatwerk is belangrijk, maar blijf kijken naar wat samen kan, anders wordt zorg onbetaalbaar.'

Nicolyne van Wingerden, moeder van twee kinderen waarvan een dochter met doofblindheid, een verstandelijke en fysieke beperking

deelnemers zoeken foto uit bij inloop dialoogsessie
Deelnemers kiezen bij aanvang een foto die de langdurige zorg 'nu' en 'straks' illustreert

'Het begint bij meer durven. Er moet een beweging op gang komen.'

Mario de Keijzer, manager marketing, innovatie, communicatie & klantcontact Zorggroep Elde

Carlijn van Aalst programma secretaris ZonMw presenteert op dialoogsessie
Programmasecretaris Carlijn van Aalst opent de dialoogsessies plenair

Zo'n 400 deelnemers, bestaande uit: mensen die afhankelijk zijn van langdurige zorg en ondersteuning, mantelzorgers, zorgprofessionals, financiers, onderzoekers en gemeente- en beleidsmensen, praatten mee tijdens 5 dialoogsessies in Rotterdam, Utrecht, Eindhoven, Groningen en Arnhem.

'Zorg is te complex geworden, alleen al voor thuiszorg hebben wij te maken met negen organisaties.'

Ris Keizer-Boland, coach/ondersteuner van mensen met een beperking, mantelzorger en zorgvrager langdurige zorg

Presentatie van zorg verandert tijdens dialoogsessie
Miriam Stolten, regiocoördinator Zorg Verandert, geeft een toelichting op de dialoog

'Zorgverleners lopen in de praktijk stuk op al die regels en procedures.'

Vanessa Duterloo, beleidsadviseur zorg en welzijn Gemeente Oss

De kracht van de dialoog uitgelegd

foto met borden met gekozen kaarten die illustreren de langdurige zorg nu en straks
Resultaat van de door de deelnemers gekozen foto's die de Langdurige Zorg 'nu' en 'straks' illustreren

Succesfactoren - 'Samen komen we verder!'

'Hoe kunnen we samen zorgen dat zorg en ondersteuning ertoe bijdraagt dat mensen hun leven kunnen leiden zoals zij dat willen?'

Samenwerking wordt zowel door het ministerie van VWS als door deelnemers aan de dialogen genoemd als belangrijk onderdeel om zorg en ondersteuning goed in te richten. Zowel mensen afhankelijk van deze zorg en ondersteuning en hun naasten, als ook professionals, onderzoekers, opleiders, financiers, beleidsmakers en alle andere betrokkenen, moeten met elkaar samenwerken om goede zorg en ondersteuning te bieden en te ontvangen. Het succes van dit samenspel hangt af van meerdere factoren. Op basis van de dialogen hebben wij zeven succesfactoren op een rij gezet.

1.    Vinden en ontmoeten
Voor we überhaupt kunnen samenwerken is belangrijk dat betrokkenen elkaar kunnen vinden en ontmoeten. Dit geldt niet alleen voor cliënten die de juiste persoon of organisatie voor zorg en ondersteuning zoeken, maar ook voor professionals en cliënten onderling en bijvoorbeeld mantelzorgers en professionals. Uit de dialogen blijkt dat dit moeilijk is. Informatie is lastig te vinden of onduidelijk en er is veel, heel veel informatie. Mensen hebben een dagtaak aan het uitzoeken en goed geregeld krijgen van zaken. Hoe kunnen we zorgen dat we elkaar beter kunnen vinden en ontmoeten?

2.    Vertrouwen
Elkaar kunnen vinden en kennen is een eerste stap. Maar vertrouwen is misschien nog wel belangrijker, zowel bij de kennismaking als gedurende de relatie. Vertrouwen in elkaar en vertrouwen dat het ‘goed komt’. Iedereen in de langdurige zorg en ondersteuning wil met respect behandeld worden en bejegend op basis van gelijkwaardigheid. Zonder dat we elkaar vertrouwen kunnen we niet samenwerken. Hoe kunnen we zorgen dat we meer op basis van vertrouwen werken?

3.    Kennis delen en ontwikkelen
Om samen te werken aan passende zorg en ondersteuning zullen de partners kennis moeten delen en samen ontwikkelen. Nog vaak horen we verhalen van situaties waar cliëntinformatie niet is gedeeld of gebruikt, ten nadele van de cliënt. Er is daarnaast nog veel verschil in het kennisniveau van de verschillende betrokkenen. Hoe kunnen we vaker en beter kennis delen om zo passende zorg en ondersteuning te bieden en ontvangen, maar ook nieuwe kennis ontwikkelen voor de toekomst?

4.    Samenhangend en persoonsgericht aanbod
Schrijnend zijn de verhalen van mensen die tussen wal en schip belanden. ‘Wij kunnen je niet helpen’. Of de situaties waarin slechts een deel van de (hulp)vraag wordt opgelost, omdat meer van de regels niet mag. Hoe kunnen we samen zorgen dat professionals een samenhangend en echt persoonsgericht aanbod ontwikkelen?

5.    Vragen en cliëntparticipatie
‘Persoonsgericht aanbod’ roept snel de vraag bij cliënten op: ‘wat wil ik of heb ik nodig?’ Veel mensen weten niet wat ze willen, wat ze kunnen vragen of wat ze nodig hebben. Hoe kunnen we meer doen om cliënten en hun naasten te ondersteunen bij het beantwoorden van deze vragen?

6.    Zelfredzaamheid en zelfsturing
Van mensen die afhankelijk zijn van langdurige zorg en ondersteuning én de professionals is een mentaliteitsverandering nodig. Cliënten hebben een verantwoordelijkheid om zo lang mogelijk zelfstandig te blijven functioneren, met aandacht voor zelfregie, preventie, een sociaal netwerk en een gezond leven. Voor professionals geldt temeer dat zij toegerust zijn om zich aan te passen aan verschillende situaties en nog steeds passende zorg en ondersteuning kunnen bieden. Meer vrijheid voor invulling van zorg en ondersteuning en verantwoordelijkheid komen hier ook terug. Hoe kunnen we die ruimte en ondersteuning bieden aan zowel cliënten als ook aan de professionals?

7.    Technologie, ambities en beloning
Tot slot zijn er elementen die bijdragen aan het verbeteren van samenwerking. Zo kan technologie veel beter worden ingezet. Daarnaast moet er ruimte zijn om dingen te ondernemen en te doen. Heldere en uitdagende ambities helpen om grenzen te verleggen en zorg en ondersteuning echt beter te maken. Inzetten op actiegerichtheid, lef en participatie, op andere manieren dan alleen werk (bijv. sociale participatie), kunnen hieraan bijdragen. Tenslotte zullen we moeten experimenteren met andere vormen van beloning en bekostiging om alle ambities voor zorg en ondersteuning te realiseren.

'Wanneer ben ik klaar? Ik wil niet meer. De gemeente dacht daar anders over.'

Lian Roovers, mantelzorger, moeder van twee kinderen met een chronische ziekte

Deelnemers van de dialoogsessie pratend in een kring
Deelnemers in dialoog met elkaar

'Dappere mensen hebben we nodig, die buiten de gebaande paden durven te treden.'

Hanneke, arts voor mensen met een verstandelijke beperking, mantelzorger

'Juist voor de gezinnen die het het hardst nodig hebben, is een logeerhuis nauwelijks te vinden of te betalen.'

Saskia Gooiker, voorheen werkzaam in de zorg, zorgde 22 jaar voor haar dochter met een ernstige meervoudig beperking

 

Deelnemers in gesprek tijdens de lunch

'Dat zet je wel aan het denken, dat iemand het organiseren van de juiste zorg als een zoektocht ervaart.'

Suzan, bestuurder in de langdurige zorg

Hoe nu verder?

Met alle input uit de dialoogsessies, interviews en werkbezoeken, stellen we de programmatekst samen. Deze vormt de basis om in gezamenlijkheid het programma Langdurige Zorg en Ondersteuning verder door te ontwikkelen en uit te voeren.

De komende jaren wil dit programma regelmatig de dialoog aan blijven gaan. Om te luisteren, kritisch te blijven, te reflecteren, te leren, maar vooral ook om te inspireren.

In samenwerking met:

Wolk met quotes over veiligheid: ‘Waarom moet elke professional alles van mij weten? Ik wil graag zelf bepalen wie wat van mij mag weten’ ‘Ik wens veiligheid voor iedereen in de samenleving om te zijn wie hij/zij is en wil zijn’
Wolk met quotes relatie
Wolk met quotes participatie
Wolk met quotes over vrijheid
Wolk met quotes vertrouwen
Wolk met quotes persoonsgerichtheid
Wolk met quotes de hele mens centraal

We maakten een selectie van wat deelnemers belangrijk vinden op het gebied van langdurige zorg en ondersteuning, aan de hand van zeven principes*:

  1.     Veiligheid
  2.     Relatie
  3.     Participatie, eigen regie en toegankelijkheid
  4.     Vrijheid, verantwoordelijkheid en ontwikkeling
  5.     Vertrouwen, integriteit en identiteit
  6.     Persoonsgericht, samenhang en samenwerking
  7.     De hele mens centraal en kwaliteit van leven als uitgangspunt

*Barrett 2013

Colofon Teksten BeBright en ZonMw, Interviews Patricia de Jong-Welter, Fotografie Studio Oostrum, Eindredactie ZonMw

Wilt u op de hoogte blijven?

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: Onderkant website