Je ziet het de laatste decennia bijna overal: vrijwilligers die mensen met schulden ondersteunen. Maar wat mag je wel en niet van vrijwilligers verwachten? En helpt hun hulp ook echt? Ben Boksebeld van Hogeschool Saxion onderzoekt het.

Om met het antwoord op de laatste vraag te beginnen: jazeker, vrijwilligers hebben zin. In meerdere opzichten. In zijn onderzoek onder klanten van de Stadsbank Oost-Nederland vond Boksebeld dat de afloscapaciteit van mensen met schulden gemiddeld genomen toenam tijdens de schuldbemiddeling. Die toename was veel sterker bij mensen die begeleid werden door een vrijwilliger.

Hulp helpt

‘Waar mensen zonder vrijwilliger in ons onderzoek per maand gemiddeld anderhalf keer zo veel aflosten als van tevoren berekend, was dat bij vergelijkbare situaties waar wel vrijwillige hulp werd geboden bijna twee en een half keer zo veel,’ vertelt Boksebeld. De oorzaak? Vooral de rust die vrijwilligers brengen en de hulp bij het aanvragen van bijvoorbeeld huursubsidie en zorgtoeslag.

Ben Boksebeld

Ben Boksebeld is docent-onderzoeker bij de hogeschool Saxion. Hij vindt het jammer dat veel gemeenten schuldproblematiek nog steeds vooral als een financieel technisch probleem benaderen. ‘Ik vraag me bij sommige gemeenten wel eens af of zij zich realiseren hoe belangrijk die vrijwilligers zijn. Hun ondersteuning is niet alleen een middel om kosten te besparen. Effectieve inzet van vrijwilligers vraagt aandacht en tijd van beroepskrachten. Anders raak je ze kwijt en moet je voortdurend nieuwe mensen opleiden. Daar mag meer aandacht voor komen.’

Ben Boksebeld  verzorgt op de kennisateliers in Tilburg (8 april) en Almere (9 mei) een werksessie over vrijwilligers in de schuldhulpverlening. Ook in Groningen (18 april) is een werksessie over vrijwilligers in de schuldhulp.

Rustiger situatie

Boksebeld: ‘Vergeet niet dat mensen die veel schulden hebben, zo in de stress zitten dat ze er niet aan toekomen om zelf nog actie te ondernemen. Door schuldsanering in combinatie met persoonlijke hulp van een vrijwilliger, komen ze in rustiger vaarwater. Als ze vervolgens samen met die vrijwilliger ook die toeslagen gaan aanvragen komt er financieel weer wat meer binnen.’

Aan de slag

‘Overigens neemt een deel van de vrijwilligers wel erg veel taken op zich. In plaats van de klant te helpen de problemen zelf op te lossen, gaan ze gewoon aan de slag; ze brengen de administratie op orde, creëren overzicht en vragen desnoods zelf al die toeslagen aan’ vervolgt Boksebeld. ‘Daarmee gaan ze vaak verder dan eigenlijk de bedoeling is, maar voor veel klanten pakt dit goed uit.’


‘Het is heel belangrijk dat vrijwilligers en schuldhulpverleners goed samenwerken. Het kan zo maar gebeuren dat een vrijwilliger in conflict komt met een hulpverlener omdat hij of zij het opneemt voor een klant, terwijl die de hulpverlener simpelweg verkeerd begrepen heeft. Probeer dat te voorkomen door goed onderling contact en samen één lijn te trekken.’

Zelf oppakken

‘Wat wij van de klanten in ons onderzoek horen is dat de zeg maar “puinruimende vrijwilligers” stabiliteit brengen’ zegt Boksebeld. Ze nemen het even over en daarmee creëren ze de rust die de klant nodig heeft. Volgens velen is dat voldoende. ‘Ze kunnen de administratie daarna weer zelf oppakken. Dat zijn klanten die het eigenlijk zelf afkunnen, maar het door alle stress even niet meer aankonden.’ Vrijwilligers creëren zo de voorwaarden waaronder de cliënt weer financieel zelfredzaam kan worden.

Op handen zitten

Boksebeld ziet wel dat dat niet voor elke vrijwilliger en niet voor elke klant geldt. ‘Sommige vrijwilligers zijn er juist heel goed in om ‘op hun handen te zitten’ en de klant zelf aan de slag te laten gaan. En bij sommige klanten werkt dat ook heel goed. Het is een kwestie van de juiste match zien te vinden.’

Menu

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: Onderkant website