Hier vindt u een overzicht van ZonMw-projecten over COVID-19 die betrekking hebben op mensen met een (chronische) ziekte, beperking of psychische aandoening.

COVID-19 en de coronamaatregelen hebben op iedereen een grote impact. Maar nog meer op mensen met een beperking, (chronische) ziekte of psychische aandoening, en hun naasten. Is je gezondheid fragiel, dan ga je de deur niet of nauwelijks meer uit. Woon je in een instelling, mag er dan wel bezoek komen? Kun je niet goed zien, of ben je blind, hoe houd je dan anderhalve meter afstand? Als je aangewezen bent op hulp in het huishouden of bij persoonlijke verzorging, dan kan degene die ondersteuning biedt (afhankelijk van de maatregelen op dat moment) misschien niet langskomen. Of er is beide kanten op grote bezorgdheid om de ander te besmetten.

Dit zijn maar een paar voorbeelden waar je mee geconfronteerd kunt worden. Wat weten we precies over de impact van  corona(maatregelen) op mensen met een beperking, (chronische) ziekte of psychische aandoening, en hun naasten? Zijn er oplossingen in zicht? In dit overzicht staan de ZonMw-projecten die zich met deze vragen bezighouden.

Inhoud

Over de impact van corona(maatregelen)

Zorgen en zwaaien: longitudinale studie naar de gevolgen van restrictieve maatregelen vanwege COVID-19 voor naasten van mensen met een verstandelijke beperking en hun behoefte aan ondersteuning

Wat zijn de gevolgen zijn van de coronamaatregelen op de kwaliteit van leven van naasten van mensen met een verstandelijke beperking en op de door hen gegeven zorg en ondersteuning.

  • Bekijk de infographic
  • Lees het artikel op de website van de Vereiging Gehandicaptenzorg Nederland

De impact van COVID-19 onder laaggeletterden en mensen met een LVB: maatregelen, (mentale) gezondheid en handelingsperspectieven t.a.v. de zorg- en ondersteuningsbehoefte en beleid

Een eenvoudige vragenlijst moet antwoord geven op de volgende vragen. In hoeverre begrijpen laaggeletterden en mensen met een licht verstandelijke beperking de informatie over de coronamaatregelen? Hoe staat het met hun (mentale) gezondheid? Welke handelingsperspectieven zijn er voor ondersteuners en gemeenten?

Een (zorg) ethische analyse van de COVID-19 beleidskeuzes

Het onderzoek verkent de impact van de coronamaatregelen van de overheid op vier groepen: mensen met een verstandelijke beperking, ouderen, mensen in de palliatieve fase en vluchtelingen. Doel van dit project is het ontwikkelen van een zorgethisch beleidskader. Zodat de overheid bij toekomstige crisissituaties voor iedereen even zorgzaam kan zijn.

De maatschappelijke impact van COVID-19

Een interdisciplinair onderzoeksteam volgt de impact van COVID-19 door de tijd, met bijzondere aandacht voor sociale effecten. De onderzoekers ontwikkelen samen met beleidsmakers, professionals en burgers worden handelingsstrategieën om de individuele en sociale veerkracht te vergroten.

De invloed van de COVID-19-pandemie op overlijden en rouw (het CO-LIVE-project)

Hoe verloopt de laatste levensfase van zieke mensen nu COVID-19 zo'n sterke stempel drukt op de zorgsituatie? Nabestaanden en zorgverleners vullen vragenlijsten in en worden geïnterviewd. De uitkomsten moeten leiden tot een richtlijn om hoogwaardige en veilige zorg te leveren in de laatste levensfase.

Over de impact van corona bij specifieke ziektes, aandoeningen

POLAR: Psychosociale effecten van coronamaatregelen bij mensen met Alzheimer

POLAR heeft als doel om mensen met Alzheimer weerbaarder te maken tegen de gevolgen van de coronamaatregelen. POLAR brengt de effecten in kaart van corona op gedrag, stemming en functioneren persoon met Alzheimer, belasting van de naasten en zorggebruik. Daarnaast worden online informatie-tools ontwikkeld over het omgaan met de gevolgen van de coronamaatregelen.

De impact van de COVID-19 uitbraak op de diagnostiek en behandeling van kankerpatiënten: lessen voor de toekomst

Het project onderzoekt de impact van de COVID-19 uitbraak op de zorg voor mensen met symptomen van kanker en voor mensen met kanker. Er wordt gekeken naar opsporing, diagnose en kwaliteit van zorg, om daaruit lessen te trekken.

De impact en gevolgen vande COVID-19 maatregelen bij vruchtbaarheidproblemen of endometriose

Dit onderzoek gaat over de kwaliteit van leven en de kwaliteit zorg bij vruchtbaarheidsproblemen of endometriose bij vrouwen ten tijde van de COVID-19-pandemie. En over wat de tevredenheid is over telefonische of videoconsulten en of deze consulten voorgezet kunnen worden na de pandemie.

Impact van de COVID-19 pandemie op patiënten met een inflammatoire reumatische aandoening

Het hoofddoel van deze studie is om te onderzoeken of een infectie met SARS-CoV-2 anders verloopt bij patiënten met een reumatische aandoening vergeleken met gezonde mensen. En om te weten te komen wat het effect van immunosuppressieve medicatie hierop is.

De impact van de anderhalvemetermaatregel op het psychosociaal welbevinden van mensen met een visuele beperking en mensen met doofblindheid: effectieve oplossingen ontwikkeld vanuit een Human-Centered Design

Door de anderhalvemetermaatregel vanwege corona zijn ruim 300.000 mensen met een visuele beperking en mensen met doofblindheid in Nederland beperkt in hun dagelijkse activiteiten. Daardoor hebben zij last van angst, stress en voelen zij zich minder autonoom. Samen met de mensen om wie het gaat, wordt gezocht naar effectieve oplossingen die aansluiten bij de psychosociale problemen die zij ervaren.

Het beloop van het Acute Myocardinfarct ten tijde van de COVID-19 lock down in hoog- en laag endemische COVID-19 regio’s in Nederland

Door de COVID-19 uitbraak is veel reguliere zorg teruggeschroefd. Het aantal patiënten dat met acute hartklachten de spoedeisende hulp bezocht, daalde met 50%. Gegevens van patiënten met een acuut hartinfarct uit één van de deelnemende ziekenhuizen in de COVID-19-periode in 2020 zijn vergeleken met die van patiënten in dezelfde periode in 2019. Ook is bekeken of er verschil is tussen provincies met een hoog en met een laag aantal besmettingen.

CovId-19 en SOciale isoLATie in de dEmentiezorg (ISOLATE): impact en behoeften van mensen met dementie, mantelzorgers en zorgmedewerkers

Dit project onderzoekt de impact van sociale isolatie op intra- en extramurale dementiezorg. Door mantelzorgers en zorgmedewerkers te interviewen over problemen, zorgen en behoeften ontstaat een beeld van het sociaal welzijn van mensen met dementie, mantelzorgers en zorgmedewerkers in tijden van afstand houden en isolatie.

Over impact van corona op de GGZ

Oplossingen

Eenzaam maar niet alleen; hoe blijven we op afstand in contact met jongeren in de jeugdzorg, en kunnen we op een eigentijdse manier hun gevoelens van eenzaamheid bespreekbaar maken?  

In coronatijd speelt eenzaamheid onder jongeren nog sterker dan anders. Doel van dit project is om jongeren in een hulpverleningstraject te helpen makkelijker informatie te delen. Zij sturen via een app dagelijks een ‘e-moji’ naar hun hulpverlener. Een ander doel is hulpverleners te helpen eenzaamheid eerder op te merken.

Optimalisering EMDR en Exposure binnen de GGZ, nieuwe toepassingen van traumabehandeling wanneer Face-to-Face behandelingen niet mogelijk zijn ten gevolge van COVID-19

Vanwege de coronamaatregelen moeten vrijwel alle behandelingen in de GGZ op afstand plaatsvinden. De SilVRmind app biedt een oplossing, door deze behandeling online plaats te laten vinden. Kwalitatieve en kwantitatieve gegevens worden verzameld om de haalbaarheid en effectiviteit van deze online behandeling te onderzoeken.

Digitaal op bezoek bij mensen met beperkingen: een multidisciplinair onderbouwde handreiking voor woonlocaties waar naasten fysiek niet mogen komen

In maart 2020 mochten bewoners plotseling geen bezoek meer ontvangen, zelfs niet van familie. Ook mochten bewoners niet bij familie en vrienden op bezoek. De afgelopen tijd is er veel ervaring opgedaan met verschillende vormen van digitaal bezoek en randvoorwaarden om dit goed te laten verlopen. Dit project brengt in kaart voor wie ‘digitaal op bezoek gaan’ haalbaar en aantrekkelijk is.

Optimalisatie van patiëntstromen en afsprakenschema’s op de anderhalvemeterpolikliniek
 
Dit project zoekt uit hoe de anderhalvermeterpolikliniek het beste georganiseerd kan worden, om zoveel mogelijk mensen te kunnen helpen, met zo min mogelijk wachttijd.

Scenario's voor na de lockdown in verpleeghuizen
 
In dit onderzoek gaan mantelzorgers en zorgverleners in een verpleeghuis via beeldende middelen op zoek naar scenario's die rekening houden met de ernst van het COVID-19-virus maar ook met de contactbehoefte van bewoners met dementie en hun familie.

Communicatie tussen zorgmedewerkers en dove patiënten in tijden van COVID-19
 
In tijden van COVID-19 belemmeren gezichtsmaskers de communicatie met dove mensen in de zorg. En tolken mogen vaak niet mee. Deze studie brengt in kaart wat de communicatiebehoefte is van dove mensen. Software moet via video’s en avatars de in gebarentaal veel gestelde vragen beantwoorden en helpen om diagnostiek en behandeling te vergemakkelijken.
 
Gezonde dagbesteding voor mensen met een verstandelijke beperking in coronatijden (en daarna)
 
De coronapandemie heeft grote gevolgen voor mensen met een verstandelijke beperking. De maatregelen kunnen leiden tot angst, stress, psychische en gedragsproblemen. Binnen dit project ontwikkelen de onderzoekers een divers en flexibel aanbod aan dagbesteding. En zij bestuderen het effect op het welbevinden. Ook monitoren zij het aantal besmettingen met het virus en de toepassing van coronamaatregelen.

Kwetsbare personen in beweging: aanpassing van het beweegaanbod aan het ‘nieuwe normaal’
 
Praktijkorganisaties met aanbod voor kwetsbare personen, zoals ouderen en mensen met een onderliggende aandoening, zijn zoekende naar hoe zij hun beweegaanbod nu kunnen organiseren. Het project ondersteunt met een lerend onderzoektraject twee inititaieven om een nieuw beweegaanbod te ontwikkelen. Het gaat om Oldstars met Walking Football/Hockey en de Nationale Diabetes Challenge met wandelgroepen voor mensen met diabetes en/of andere chronische aandoeningen.

Het COFIT-20 project: het stimuleren van lichamelijke activiteit middels online livestream groepslessen voor mensen met een ernstige psychische aandoening tijdens COVID-19
 
Mensen met een psychiatrische aandoening zijn relatief kwetsbaar. Ze zijn vaak ook lichamelijk minder gezond en minder actief. Sporten is dan extra belangrijk. In deze studie is onderzocht of het voor mensen met een psychiatrische aandoening haalbaar is om via een videoverbinding te sporten en wat de motiverende en belemmerende factoren zijn.

Online Vaktherapie. Telepresent zijn als vaktherapeut
 
Door de coronacrisis liep behandeling binnen de GGZ vertraging op. Zo ook vaktherapeutische behandeling. Over online mogelijkheden was men onzeker. In dit project deden vaktherapeuten ervaring op met virtual reality en een 3D schilder-app.

Critical Friends Light
 
Jongeren met een beperking organiseerden in koppels activiteiten voor andere jongeren met een beperking. Om zo jongeren met een beperking zo gezond en gelukkig mogelijk door de coronacrisis heen te loodsen.

JuistnuMDT
 
In het project JuistnuMDT stond elkaar ontmoeten, vaak binnen het gezin, centraal. De jongeren kozen elke week een video uit 6 thema’s: groen, verzorging, horeca, schoonmaak, knutselen en beleving. Deze thema’s sloten aan bij school. Elk thema had een vaste jongerentrainer die de jongeren uitdaagde een bijpassende heldendaad te verrichten.

SWOM IT UP! Challenge
 
‘Bedenk een opdracht die je binnen een dag kunt uitvoeren en waarmee je je inzet voor een ander.’ Daar gingen jongeren met een beperking mee aan de slag in de SWOM IT UP! CHALLENGE.

Creatieve oplossingen

ZonMw heeft diverse creatieve, kortlopende projecten gehonoreerd om de negatieve gevolgen van het coronavirus voor kwetsbare groepen of praktische problemen in de zorg te beperken.

Vaccinatie en risicogroepen

De huidige vaccins worden door de fabrikanten vooral bij gezonde volwassenen onderzocht. Specifieke risicogroepen zoals mensen met bepaalde ziektes of aandoeningen, met overgewicht, het syndroom van Down, zwangeren en bepaalde leeftijdsgroepen worden maar heel beperkt in deze vaccinatiestudies meegenomen. Daarnaast is er onvoldoende kennis over de immuunrespons van het vaccin bij patiënten waarvan bekend is dat zij een minder goed functionerend immuunsysteem hebben.

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: Onderkant website