Leven in het ‘coronatijdperk’ en de anderhalvemetersamenleving. Hoe is dat eigenlijk als je een visuele beperking hebt? En welke dingen zijn dan extra lastig? We spreken Sander Terphuis.

'Normaal gesproken ben ik in mijn dagelijks leven veel op pad en heb ik veel contact met mensen. Net zoals bij iedereen is dat nu weggevallen. De laatste dagen merk ik dat ik mijn telefoon steeds meer gebruik om bijvoorbeeld even met vrienden te bellen. De behoefte daaraan wordt groter. Voordat de coronacrisis uitbrak reisde ik dagelijks met het openbaar vervoer. Ik werk als jurist op het Ministerie van Buitenlandse Zaken in Den Haag, tegenover het station. En daarnaast heb ik als ambassadeur voor mensen met een visuele beperking meerdere bestuursfuncties en geef ik lezingen.

Naast mijn werk sport ik ook. Vroeger was ik worstelaar, een contactsport die goed te doen is voor mensen met een visuele beperking. Maar nu doe ik vooral krachttraining in de sportschool. Ook dat is iets wat ik op dit moment uiteraard moet missen. En ik hou ervan om natuurwandelingen te maken met mijn vrouw. Maar in deze tijden durf ik dat niet meer. Dat maakt dat je al gauw veel binnen zit.'

Foto van Sander Terphuis die in een stoel in zijn woonkamer zit
Foto: Mark Kohn

Het ‘nieuwe normaal’ is een probleem

'De ‘anderhalvemetersamenleving’ is een probleem voor blinden en slechtzienden. Ik merk dat ik angstig ben om naar buiten te gaan. Er zijn natuurlijk verschillende gradaties van slechtzienden. Sommige mensen zien nog 30%. Ik zie maar zo’n 6 % met mijn ene oog en 1% met mijn andere. Dat betekent dat ik zo’n 1,5 tot 2 meter vooruit kan kijken. Op het moment dat ik iemand zie, is deze dus al te dicht bij. Door het afstand moeten houden ben ik extra onzeker. Niet goed kunnen inschatten is beangstigend. Waren we eindelijk een beetje geïntegreerd in de normale samenleving, gaan we naar het ‘nieuwe normaal’.'

Meer stress

'Behalve mijn slechte zicht heb ik ook last van Glaucoom. Dat is een verhoogde oogdruk. De laatste weken merk ik dat ik mijn medicijnen hiervoor vaker moet gebruiken. Ik heb meer last, wellicht komt dit omdat deze situatie onbewust toch voor meer stress zorgt. Voordat de coronacrisis uitbrak deed ik zelf regelmatig boodschappen. Maar nu heb ik dat al anderhalve maand niet gedaan. Het hele idee om naar de winkel te gaan vind ik lastig. Ik kan bijvoorbeeld niet zo makkelijk meer om hulp vragen als ik iets niet kan vinden.'

Videobellen

'Wat ook lastiger blijkt te zijn voor iemand met een visuele beperking zoals ik, is vergaderen op afstand. Veel wordt nu gedaan via videobellen. En dan wordt er bijvoorbeeld gezegd, zwaai even als je iets wilt zeggen, of kun je op een duimpje klikken als je het ergens mee eens bent. Maar dat kan ik niet volgen.'

Zelfstandig en zelfredzaam?

'Ik heb altijd een actief leven gehad. En nu wordt dat leven ineens best wel klein. Ik heb een aantal vrienden met een visuele beperking die wat minder actief zijn, of alleen wonen. Ook bij hen is er meer angst om de deur uit te gaan, merk ik. Zij raken daardoor sneller in een isolement en daar maak ik me zorgen om. Normaal ben ik heel zelfstandig en zelfredzaam. En dat is ook iets waar ik altijd voor gevochten heb. Maar nu, in deze situatie, word ik toch met de neus op de feiten gedrukt. En ben ik afhankelijker dan ik wil zijn.'

Creatieve oplossingen

'Ik probeer na te denken over oplossingen. Maar het moet ook van twee kanten komen en wil een appèl doen op de samenleving. Zij moet ook rekening houden met ons. De Oogvereniging heeft een oproep gedaan om, als je iemand met een witte stok ziet, ruimte te maken en afstand te houden. Daar sluit ik mij uiteraard bij aan. Mijn herkenningsstok is geen 1,5 meter. Misschien moeten we anders een langere stok krijgen en daar flink mee in het rond zwaaien. Of een kastje dat ‘houd afstand’ roept of mij waarschuwt als iemand te dichtbij komt. Tegenwoordig gaan auto’s ook vanzelf open en dicht als je in de buurt komt met je smart key, dus wie weet wat er aan innovatie mogelijk is.'

‘Ik wil een appèl doen op de samenleving. Het moet van twee kanten komen’

ZonMw voor mensen met een visuele beperking

Het programma InZicht is in 1998 gestart om het wetenschappelijk onderzoek naar de zorg, arbeid, onderwijs en revalidatie voor mensen met een visuele beperking te stimuleren, en zo de kwaliteit van leven voor deze doelgroep te verbeteren. Binnen het programma, dat in 2019 is afgerond, zijn verschillende projecten gefinancierd.

Op dit moment wordt er binnen het programma Expertisefunctie Zintuiglijk Gehandicapten ingezet op het ontwikkelen van kennis over en voor mensen met een zintuiglijke beperking. Hieronder verstaan we zowel visuele als auditieve/communicatieve beperkingen.

ZonMw en corona-onderzoek

De coronacrisis heeft verstrekkende gevolgen voor iedereen. Om de negatieve gevolgen van de coronapandemie te beperken zijn kennis, praktische oplossingen en onderzoek nodig. Daarom financiert ZonMw onderzoek naar corona in een speciaal COVID-19-programma. Het onderzoek richt zich op de thema's diagnostiek en behandeling, zorg en preventie en maatschappelijke dynamiek. De eerste onderzoeksprojecten gaan deze zomer van start. Bekijk voor de meest actuele informatie www.zonmw.nl/coronaonderzoek

© ZonMw 2020

Tekst Suzanne van Dijk Foto Sander Terphuis / Mark Kohn

Meer lezen?

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: Onderkant website