Je stem uitbrengen tijdens verkiezingen, een politieke functie bekleden: het lijkt allemaal vanzelfsprekend. Toch lopen veel mensen met een ziekte of beperking tegen obstakels aan, die hen belemmeren om mee te doen in de politiek. Op deze pagina lees je waar nog winst te behalen valt. En we laten zien hoe onderzoek kan bijdragen aan verbeteringen.

Inhoud

Toegankelijke verkiezingen en politieke participatie

Is stemmen voor iedereen toegankelijk? En hoe staat het eigenlijk met de vertegenwoordiging van mensen met een beperking in de politiek? In deze drie publicaties lees je daar meer over.

Veel Nederlanders kampen met obstakels bij het stemmen. ZonMw-clusterhoofd Martijn da Costa blikt vooruit op de verkiezingen en vertelt meer over de rol van ZonMw op het thema inclusie.

Lees het voorwoord

Kiezen wordt steeds toegankelijker, maar gekozen worden..? Daar valt nog winst te behalen, vinden LFB-directeur Ellis Jongerius en burgemeester Otwin van Dijk. Welke tips hebben zij om de situatie te verbeten?

Lees het interview met Ellis en Otwin

Kennis over Zien deed onderzoek naar toegankelijke verkiezingen voor mensen met een visuele beperking. 'Als we echt inclusievere verkiezingen willen, moeten we daar continu aan werken en ook durven innoveren.'

Lees meer over het onderzoek

Stemmers over het stemproces

Waar lopen mensen tegenaan tijdens het stemmen? En hoe zou het stemmen toegankelijker gemaakt kunnen worden? Stemmers met een lichamelijke of verstandelijke beperking delen hun ervaringen.

Lisa Hinderks

‘Niet alle informatie over de verkiezingen is voor mij toegankelijk. Informatie over de stemprocedure, of hoe uiteindelijk de stemmen worden geteld, is niet opgesteld in Nederlandse Gebarentaal (NGT). Datzelfde geldt voor veel verkiezingsprogramma’s. Het is prettig om je op het stembureau geen zorgen te hoeven maken over de communicatie. Ik heb zelf ervaren dat het veel stress op kan leveren, wanneer mensen mij niet snappen. Het is fijner om ontspannen naar het stembureau te kunnen gaan, zonder zorgen of mensen je wel begrijpen.

Een visualisering van de stemprocedure kan helpen. Net als eventueel een paar basisgebaren leren. Mondkapjes maken liplezen onmogelijk en zijn voor doven en slechthorenden heel ontoegankelijk, het is goed om daar bewust van te zijn. Dit jaar stem ik net als tijdens de Tweede Kamerverkiezingen weer in het gebarentalig stembureau in Utrecht, waar ik zelf stembureaulid ben. Ik heb er zin in!’

Henry Steur

‘Ik ga altijd naar dezelfde, bekende plek om te stemmen. Ik ken de weg en vraag bij het stembureau of iemand mee wil lopen om het goede rondje in te vullen. Ik hoor dat er weleens discussies kunnen ontstaan of dit mag, maar bij mij is dat nooit gebeurd. Na afloop stel ik nog een controlevraag om dubbel te checken of het goed is gegaan.

Mensen die meer hechten aan hun stemgeheim kunnen gebruik maken van een stemmal. Voor mij is dat niks, ik vind het te veel gedoe. Dat komt ook omdat de stemmal niet overal ligt. Dan moet je eerst uitzoeken waar je heen kunt en een reis ondernemen. Dat maakt het voor mij alleen maar ingewikkelder.

Het zou het mooiste zijn als we digitaal zouden kunnen stemmen. Dat is voorlopig nog toekomstmuziek. Dus ik ga komende verkiezingen gewoon weer naar mijn eigen vertrouwde stembureau. Nu nog even uitzoeken op wie ik mijn stem ga uitbrengen.’

Linda Pasqual-van der Landen

‘Looproutes. In coronatijd zijn ze overal, maar voor mij zijn ze soms onhandig. Ik kan niet goed lopen zonder ondersteuning, dus zet mijn fiets zo dicht mogelijk bij de ingang. Ik kom dan liever niet aan de andere kant van het gebouw weer buiten. Om dat tijdens de laatste keer dat ik ging stemmen te voorkomen, ben ik tegen de richting in teruggelopen. Dat zorgt dan wel voor wat scheve ogen. Het is niet gemakkelijk om het voor iedereen goed te doen, maar het helpt al als mensen zich ervan bewust zijn dat een fysieke beperking hebben veel meer kan betekenen. Iets bijdragen kan heel simpel zijn, zoals een stoeltje waarop je even kunt zitten als de rij lang is. Het gaat volgens mij gewoon om doen. Als we allemaal deelnemen aan de maatschappij krijgen we allemaal steeds meer ervaring in hoe we goed met elkaar kunnen omgaan. Kijk naar elkaar als mens. Niet als mens met of mens zonder beperking. Daar is werk aan de winkel voor ons allemaal. En dat is echt niet alleen maar lastig. Het is vooral ook interessant. Als we daar stappen in weten te maken, zien we dat vanzelf terug in de stemlokalen.’

Portretfoto van een man

Andries Lever

‘Ik ga altijd stemmen, maar mis toegankelijke informatie. Het is voor mij belangrijk welke partijen opkomen voor ouderen of mensen met een beperking. Ik hoor om me heen dat ik niet de enige ben die slecht aan informatie komt. Soms gooien mensen hun stempas zelfs weg. Mijn tip is dan ook om te zorgen dat informatie voor iedereen toegankelijk is. Daarmee bedoel ik niet alleen online. Internet werkt niet voor iedereen. Een toegankelijke folder of huis aan huisbezoek is veel duidelijker. Dat gebeurt bijna niet meer. Ik zal dit keer daarom stemmen op dezelfde partij als bij de landelijke verkiezingen.

Eenmaal in het stembureaus gaat het prima. Het stembiljet vind ik wel heel ingewikkeld en groot. Ook zou het goed zijn als iedereen hulp kan krijgen in het stemhokje. Nu mag dat volgens de Kieswet alleen bij mensen met een fysieke beperking. Gelukkig wordt er op kleine schaal geëxperimenteerd met hulp aan mensen met een verstandelijk beperking of die laaggeletterd zijn. Ik hoop dat dat straks overal mag.’

Handvatten voor toegankelijke verkiezingen en politieke participatie

Wil je aan de slag met toegankelijke verkiezingen? Of eraan bijdragen dat mensen met een beperking vaker deelnemen aan de politiek? Op onderstaande websites vind je relevante actieplannen, handreikingen en websites met meer informatie.

De rol van ZonMw: met kennis bijdragen aan een inclusieve samenleving

ZonMw werkt aan een goede gezondheid voor iedereen. Ook voor mensen voor wie dat niet vanzelfsprekend is. We vinden het belangrijk dat mensen met een beperking, ziekte of psychische kwetsbaarheid zonder drempels deel kunnen nemen aan de samenleving en regie kunnen voeren over hun eigen leven. ZonMw draagt daar aan bij door onderzoek te financieren, het gebruik van ontwikkelde kennis te stimuleren en te signaleren waar meer kennis nodig is.

Wil je weten wat ZonMw doet op het gebied van mensen met een ziekte of beperking? Bekijk dan onze themapagina Gehandicapten en Chronisch Zieken.

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: Onderkant website