ZonMw financierde 12 projecten die erop gericht zijn mensen met een lichte verstandelijke beperking beter hulp te bieden, opdat ze bijvoorbeeld niet in contact komen met justitie. We bekijken de belangrijkste resultaten met een rondgang langs de projecten.

Mensen met een lichte verstandelijke beperking hebben op tal van terreinen moeite om mee te komen. Dat blijkt wel uit verschillende onderzoeken. Meer problemen bij het vinden van huisvesting, meer moeite met het behouden van werk en vaker terechtkomen op het foute pad. De maatschappij wordt steeds complexer en mensen met een lichte verstandelijke beperking missen vaak de vaardigheden om met de eisen van de samenleving om te gaan. Als gevolg daarvan komen zij relatief vaak met justitie in aanraking. Bovendien hebben ze een grotere kans om verward te raken.

12 projecten slaan een brug tussen de domeinen

Om de problematiek helder te krijgen en beter hulp te kunnen bieden, financierde ZonMw 12 verschillende projecten vanuit 2 programma's. Eén programma richt zich op mensen met een lichte verstandelijke beperking (Gewoon Bijzonder) en één programma op onbegrepen gedrag (Actieprogramma lokale initiatieven voor mensen met Verward Gedrag). De 12 gefinancierde projecten hebben zich toegelegd op het ontwikkelen van aanpakken om mensen met een licht verstandelijke beperking - al dan niet in combinatie met onbegrepen gedrag - uit het justitiële circuit te houden. Ze slaan daarbij zoveel mogelijk een brug tussen het veiligheids-, het zorg- en het sociaal domein.

Terugblik aan de hand van VN-verdrag handicap

Met een rondgang langs de 12 projecten kijken we terug op de belangrijkste resultaten. Dat doen we aan de hand van het VN-verdrag inzake de rechten van personen met een handicap. Eén van de verplichtingen die overheden op grond van dit VN-verdrag hebben, is het werken aan bewustwording (artikel 8). Veelal is het geen onwil of bewuste uitsluiting dat ten grondslag ligt aan ontoegankelijkheid, maar het simpele feit dat er niet aan de doelgroep is gedacht. In de verslagen van een groot aantal projecten is te lezen hoe gewerkt is aan het bevorderen van bewustwording onder bijvoorbeeld politie en andere hulpverleners. In de periode van medio tot eind 2020 publiceerden we hier 12 reportages over de projecten en die vindt u hieronder.

De projecten

Plegers van seksueel grensoverschrijdend gedrag zijn relatief vaak mensen met een lichte verstandelijke beperking (LVB). In Groningen en Friesland werd een zogeheten ‘plegerbehandeling’ ontwikkeld. En die methode blijkt effectief.

Meer over de ‘plegerbehandeling’

Het tegengaan van schoolverzuim en voortijdig schoolverlaten is belangrijk, vooral bij jongeren met een LVB. In Leiden experimenteerden onderzoekers met het screenen van leerlingen op LVB om ze zo sneller naar passende ondersteuning te begeleiden.

Meer over de ‘Proeftuin’

Een derde van alle jongeren die met justitie in aanraking komt, heeft een lichte verstandelijke beperking (LVB). Hoe kan dat? En belangrijker: hoe kan voorkomen worden dat zij in zo groten getale in de problemen komen?

Meer over het project in Zeeland

Een aantal jaar geleden werd de methodiek SumID-Q ontwikkeld: een vragenlijst waarmee begeleiders en behandelaren van cliënten met een LVB in gesprek gaan over middelengebruik. Nu wordt de methodiek ook gebruikt bij game- en internetverslaving.

Meer over het screenen van jongeren

Relatief veel jongeren met een LVB vertrekken van school zonder een startkwalificatie te behalen. Een samenwerkingsproject in Almere coacht de jongeren gedurende twee jaar naar de reguliere arbeidsmarkt.

Meer over de begeleiding naar werk

Het inzetten van ervaringsdeskundigen met een lichte verstandelijke beperking, werkt dat? In Purmerend deed welzijnsorganisatie Clup Welzijn ervaring op. ‘Dit werkt eigenlijk niet.’

Meer over inzet van ervaringsdeskundigen

Hoe (h)erken je als zorgprofessional een lichte verstandelijke beperking? In Utrecht werd een training voor hulpverleners ontwikkeld. Die kunnen mensen met een lichte verstandelijke beperking zo sneller herkennen.

Meer over de training voor hulpverleners

Samenwerkende partijen in Limburg ontwikkelden een signaleringsinstrument voor potentiële slachtoffers van loverboys. De tool brengt meisjes die gevaar lopen in handen te vallen van loverboys vroegtijdig in beeld.

Meer over signaleren van slachtoffers

De ‘Reality Keeper’ is een app voor smartphones die mensen inzicht geeft in hun social media-gebruik. Maarten Muis leidde een project waarbij de app werd gebruikt bij de ondersteuning van mensen met een licht verstandelijke beperking.

Meer over de Reality Keeper

Jongeren die opgepakt worden voor een strafbaar feit, moeten net als iedereen hun straf afwachten. Dat kan in voorlopige detentie, maar ze kunnen ook geschorst worden. Dat werkt beter bij jongeren met een LVB.

Meer over 'Vol vertrouwen schorsen'

Het project Forsa! koppelt niet-westerse gedetineerde jongeren aan een vrijwilliger (maatje) met dezelfde achtergrond. Door inzet van een app is de aanpak nu nog toegankelijker voor jongeren met een licht verstandelijke beperking.

Meer over Project Forsa!

In woonvoorziening de Wijlanderij is de ConsuminderCoach van start gegaan. De coach organiseert activiteiten en zorgt voor begeleiding en signalering van bijvoorbeeld verward gedrag. Dit voorkomt dat bewoners (opnieuw) in aanraking komen met justitie.

Meer over de ConsuminderCoach

Meer lezen?

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: Onderkant website