De ‘Reality Keeper’ is een app voor smartphones die mensen inzicht geeft in hun social media-gebruik. In dit project, waarvan Maarten Muis de projectleider was, kreeg de app een toepassing die mensen met een licht verstandelijke beperking (LVB) ondersteuning kan bieden.

‘Oorspronkelijk ging het bij deze app voornamelijk over het gebruik van social media en de grenzen die je daar zelf aan wilt stellen. Maar mensen hebben allerlei grenzen nodig. Bijvoorbeeld als je met jezelf wilt afspreken om niet teveel te drinken. De app stuurt je een waarschuwing als je over je eigen grenzen gaat. Je kunt dan contact opnemen met iemand uit je netwerk.’

Het basisidee achter de app is dat je mensen, die weten dat ze gevaar lopen omdat ze de grenzen opzoeken, stimuleert om op een bepaalde manier aan zelfmonitoring te doen. Je maakt een afspraak met jezelf dat je niet over je grenzen heen gaat. En als dat niet lukt, zoek je contact met iemand, een lotgenoot, die je daarbij helpt. ‘Wat ik me bij dit project afvroeg was: zijn mensen met een licht verstandelijke beperking ook in staat en bereid om zichzelf op die manier bij de les te houden.’

'De app faciliteert dat lotgenoten elkaar kunnen coachen'

Ervaringsdeskundigheid

‘Ons hele team bestond uit ervaringsdeskundigen, die het project grotendeels geleid en uitgevoerd hebben. Door hun input bij het ontwikkelen van de app is het nu ook mogelijk om positieve doelen te stellen voor mensen die juist actiever willen worden online.'

'We geloven erin dat de app lotgenotencontact stimuleert. De app faciliteert dat lotgenoten elkaar kunnen coachen. Als je mensen kunt overtuigen om zichzelf te monitoren, werkt peer support heel goed. Dat zie je ook bij de AA (Alcoholics Anonymous). Van een professional pik je het niet als die jou bij de les probeert te houden.'

'Zeker mensen met een LVB zijn vaak een beetje opstandig. Tegen de professional kunnen ze een houding hebben van: "Wat moet je nou?" Mensen met dezelfde ervaring kunnen elkaar beter bij de les houden. Je neemt het toch sneller aan van iemand die ook een verstandelijke beperking heeft. Deze mensen zijn heel erg allergisch voor hiërarchische verschillen. Op het moment dat zij zich betutteld voelen, gaan ze in verzet.’

Rolmodellen nemen het voortouw

Het gebruik van de app veronderstelt wel dat mensen met een LVB zelf hun probleem inzien. Mensen die een rolmodel kunnen zijn, moeten het voortouw nemen. Zij zijn sleutelfiguren in de netwerken van anderen. ‘Mijn droom is om dat soort netwerken verder te ontwikkelen, waarbij bepaalde sleutelfiguren zeggen: "Ik heb mijn leven op orde, ik heb mijn schulden afgelost, ik heb mijn verslaving eronder. Dus dan kan jij het ook en ik kan jou daarbij helpen."’

‘Om gebruikers voor een app te werven is vaak een langere adem nodig. In ons geval kostte het al negentig procent van de projectperiode om in samenspraak met de doelgroep de app te ontwikkelen en technisch te realiseren. Dus bleef er erg weinig tijd over om gebruikers te werven.’

'Het idee werd warm onthaald door ervaringsdeskundigen en contacten in de doelgroep, maar als het erop aankwam om de app daadwerkelijk te installeren, waren er toch drempels. Soms technisch (geen smartphone), soms sociaal ("Goed idee voor een ander, maar ik heb het nu nog niet nodig").'

‘Hoewel de gemeente Amsterdam was aangesloten bij ons project, ontdekte ik al snel dat de gemeente overvraagd wordt voor dit soort projecten. Het is niet eenvoudig om dan de aandacht van de gemeente vast te houden. Zeker bij app-projecten voor mensen met een licht verstandelijke beperking, omdat dat er best veel zijn. Dus het was wel lastig om de gemeente aangehaakt te houden.’

'Ook na de projectperiode is er werk van gemaakt om de app onder de aandacht te houden.'

Hoe nu verder?

Ook na de projectperiode is er werk van gemaakt om de app onder de aandacht te houden. ‘Een collega van me schreef een blog op een internationale website. En ik had een interview met Hacking Health Utrecht, een jaarlijkse ‘hackaton’ op het gebied van de gezondheidszorg. Bij een hackaton worden veel technologische ideeën gepresenteerd, maar lang niet alle ideeën worden uitgevoerd. Onze app is één van de weinige ideeën die daar werd gepresenteerd, die ook echt uitgewerkt is. Daar ben ik best trots op. Ik vind het erg leuk dat ze daar nog steeds aandacht aan besteden.’

‘De bv die de app heeft ontwikkeld, is helaas failliet gegaan. De Reality Keeper is daarna ondergebracht bij een andere stichting. Daardoor hebben we enige vertraging opgelopen met het uitrollen van het idee. Ik wil nu graag een doorstart maken met een team en een project doen met een kleine groep mensen om de app in de praktijk te gaan testen. Het is handig als je dan een samenwerking aangaat. ZonMw zou daarin behulpzaam kunnen zijn door gelijksoortige projecten te laten samenwerken. Graag zouden we met onze ervaring met de Reality Keeper aansluiten bij anderen met dezelfde doelen.’

Is er een relatie met VN-verdrag Handicap?

‘Natuurlijk zijn rechten heel belangrijk. Die kun je opeisen: recht op inkomen, een woning, op werk. Maar je hebt ook de plicht om aan je eigen donkere kant te werken. Je verslavingsachtergrond, agressie, het feit dat je steeds in situaties belandt waar je voor onrust zorgt. Als jij steeds ontslagen wordt, hoe kom je dan uit die vicieuze cirkel? Dan kan je wel door een hulpverlener naar een nieuwe baan begeleid worden, maar als je die baan dan na drie maanden ook weer kwijt bent omdat je je eigen gedrag niet in de hand hebt, heb je zelf ook de plicht om je eigen gedrag te veranderen. Daar is in de zorg relatief weinig aandacht voor.’

‘Door lotgenotencontact kan het gedrag gespiegeld worden zodat mensen het zelf gaan herkennen. Hoe kom je uit die vicieuze cirkel dat je steeds dezelfde fouten maakt? Het leek me handig om een app op je telefoon te hebben die je daar ook een beetje bij helpt.’

Wilt u meer weten over de app Reality Keeper? Mail naar: info@maartenmuis.nl

 

Meer lezen?

© ZonMw 2020

Tekst: Marissa Koopmans / Foto: Doelgroep in beeld

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: Onderkant website