Hoe zorg je er als arts voor dat de voorlichting die je geeft aan patiënten zo objectief mogelijk is? En welke manieren van voorlichting heb je? Dr. Christianne Buskens en drs. Elise Meima – van Praag hebben binnen hun studie een vernieuwende manier gekozen om patiënten te informeren. Met behulp van een netwerksubsidie van ZonMw hebben zij een voorlichtingsvideo gemaakt die de behandelmogelijkheden op een neutrale wijze uitlegt.

Christianne Buskens en Elise Meima-van Praag

Waarom hebben jullie gekozen om voorlichting te geven middels een video?

‘In onze eerste wetenschappelijke studie naar de beste behandeling voor Crohnse perianale fistels vergelijken wij drie bestaande behandelingen met elkaar in een gerandomiseerde studie.

We merken dat in de praktijk de keuze voor behandeling van een patiënt toch onbewust beïnvloed wordt door de dokter die de voorlichting geeft. Wij menen dat goede en objectieve voorlichting belangrijk is om te voorkomen dat patiënten gestuurd worden in hun voorkeur. Daarom hebben we besloten patiënten op een gestandaardiseerde wijze met behulp van een video voor te lichten over de behandelingsstrategieën’, legt Buskens uit.

‘Om een goede keuze te kunnen maken streefden wij ernaar patiënten zo objectief mogelijk voor te lichten over de twee behandelopties binnen de vervolgstudie: een kortdurende anti-TNF behandeling in combinatie met chirurgie of een langdurige medicamenteuze behandeling. Bijkomend voordeel is dat een video ook in de thuissituatie, en eventueel met betrokken naasten, nog eens rustig kan worden bekeken om zo tot een weloverwogen keuze te komen’, vertelt Meima.

Wat willen julie bereiken met de inzet van de voorlichtingsvideo?

‘Het doel van de voorlichtingsfilm was om zo neutraal mogelijk informatie te geven over de behandelopties. De belangrijkste boodschap was dat er aan beide behandelingsstrategieën voor- en nadelen zitten. De behandelingen zijn zo verschillend van aard, dus het is te verwachten dat patiënten een voorkeur hebben’, licht Buskens toe.
‘Om betrouwbare resultaten te krijgen, beoogden wij dat beide groepen op uniforme en neutrale wijze werden voorgelicht.’

Hoe is de video tot stand gekomen

‘De film werd opgenomen door prof. dr. G.R. D’Haens en prof. dr. W.A. Bemelman, samen met vertegenwoordigers van MDL(Maag-Darm-Lever)-artsen en chirurgen.  
Het script voor de voorlichtingsfilm is vooraf door specialisten gecontroleerd op accuraatheid en volledigheid, en vervolgens door twee patiënten van de Crohn & Colitis NL patiëntenvereniging gecontroleerd op begrijpelijkheid voor patiënten.
Op deze manier hebben we geprobeerd om een zo compleet mogelijke voorlichting te geven zonder patiënten al in een richting van een van de twee behandeling te sturen’, zegt Meima.

"De enthousiaste reacties van patiënten maakt dat wij bij toekomstige studies zeker weer gebruik willen maken van een voorlichtingsfilm!" - Christianne Buskens

Hoe zijn de reacties uit jullie omgeving op de voorlichtingsvideo?

‘Door gebruik te maken van de video merkten we dat patiënten minder gestuurd werden in hun voorkeur voor een van de behandelstrategieën. Als behandelend arts is het ook bijna onmogelijk om patiënten volledig neutraal voor te lichten over twee verschillende behandelingsstrategieën, omdat persoonlijke voorkeur soms toch doorschemert’, aldus Buskens.

‘Patiënten vonden de gecombineerde uitleg door de MDL-arts en de chirurg erg prettig. Door de informatie over de twee behandelingen te combineren in één video was het voor patiënten overzichtelijk en duidelijk wat de verschillen zijn tussen de twee behandelingen. Ook de visuele ondersteuning in de video hielp patiënten daarbij goed en maakte de uitleg begrijpelijker. Patiënten benadrukten dat ze op deze manier niet zo overweldigd raakten door de grote hoeveelheid informatie.
Hierbij was het ook prettig voor patiënten dat ze de video zo vaak als gewenst terug konden kijken en eventueel ook aan familie of vrienden konden laten zien en met hen van gedachten konden wisselen. Op die manier konden patiënten rustig nadenken over of zij een voorkeur hadden en zo ja, wat deze voorkeur was. Daarnaast konden ze rustig nadenken over eventuele aanvullende vragen die ze nog hadden’, vertelt Meima.

Deze studie was een onderzoek waar meerdere ziekenhuizen in Nederland en buitenland aan hebben deelgenomen. ‘Vanuit andere ziekenhuizen hebben wij een hoop positieve reacties op de voorlichtingsfilm gekregen. Er werd met name vaak benadrukt dat het zo goed was dat op deze manier alle patiënten exact dezelfde informatie kregen. Dat zou tijdens een polibezoek bij verschillende behandelend artsen, in verschillende ziekenhuizen en van verschillende disciplines niet zo zijn geweest. Daarnaast konden patiënten na het zien van de voorlichtingsfilm in alle rust nadenken over eventuele vragen en deze ook direct stellen bij hun behandelend arts. Al met al spraken zowel patiënten en familieleden als collega’s zeer lovend over de voorlichtingsfilm. De enthousiaste reacties van patiënten maakt dat wij bij toekomstige studies zeker weer gebruik willen maken van een voorlichtingsfilm!’, zegt Buskens.
‘Wij zijn heel tevreden met het resultaat van de voorlichtingsfilm en hoe deze is toegepast binnen het onderzoek.'

Bekijk hier de voorlichtingsvideo.

 

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: Onderkant website