Hoe kan topspecialistische zorg in algemene en categorale ziekenhuizen het best worden bekostigd? Die vraag staat centraal in het ZonMw-programma Topspecialistische Zorg en Onderzoek (TZO), waarin het gaat om de combinatie van zeer specialistische zorg, klinisch onderzoek en onderwijs. TZO stimuleert in de projecten ook een actieve rol van patiënten.

Inhoud

ZonMw: Programmamanager Marlies van den Oever over het programma TZO

In Nederland zijn diverse voorbeelden van topspecialistische zorg buiten de universitair medische centra', zegt Marlies van den Oever, programmamanager TZO. 'Het gaat in het programma TZO om centra met een internationaal erkende expertise, waarnaar patiënten met een complexe zorgvraag uit de wijde omtrek verwezen worden.

Het programma is erop gericht om topspecialistische zorg in combinatie met klinisch onderzoek en onderwijs te ondersteunen in situaties waarin nog geen goede oplossing is gevonden voor de extra kosten die deze zorg met zich meebrengt. Het programma startte eind 2019 als vervolg op het geslaagde TopZorg programma  (2013-2018), waarin de combinatie van zeer specialistische zorg gecombineerd met wetenschappelijk onderzoek gesubsidieerd werd in drie niet-academische ziekenhuizen. Uit dat programma werd al duidelijk dat er voorbeelden zijn van topspecialistische zorg buiten de academische centra die maatschappelijke meerwaarde hebben, maar waarvoor nog geen structurele bekostiging bestaat. Dit was voor het ministerie van VWS de reden om ZonMw de opdracht te geven voor dit vervolgprogramma.

Marlies van den Oever, programmamanager Topspecialistische Zorg en Onderzoek

St. Antonius: Op zoek naar een veilige balans in de bloedstolling

Het voorkomen van bloedstollingsproblemen bij complexe ingrepen in hart en vaten staat centraal in het project van het St. Antonius Ziekenhuis Utrecht/Nieuwegein dat wordt gefinancierd door het programma Topspecialistische zorg en onderzoek (TZO). Voortbouwend op hun eerdere TopZorg project willen de onderzoekers een systematiek opzetten om de meerwaarde van hun topspecialistische zorg voor patiënt en samenleving aan te tonen en de kwaliteit te borgen.

Lucas Boersma in de operatiekamer

'Het St. Antonius Ziekenhuis is een van de grootste hartcentra van Nederland', zegt prof. dr. Lucas Boersma, cardioloog in het St. Antonius.' Wij richten ons al sinds jaar en dag op innovatie en topklinische zorg, klinisch onderzoek en opleidingen. Maar daar hebben we geen structurele middelen voor. Daarom is het fijn dat we nu, dankzij het programma TZO, een aantal onderzoeken kunnen uitvoeren die erop gericht zijn om onze topspecialistische interventies te optimaliseren om daarmee gevaarlijke complicaties bij onze patiënten te voorkomen. Met de kennis uit die onderzoeken en de data-infrastructuur die we nu opzetten, kunnen we de meerwaarde en de kosteneffectiviteit laten zien van wat we doen. We kunnen bovendien de kwaliteit van deze zorg beter borgen.'

De bloedstolling als rode draad in 5 verschillende studies

Het TZO-project heeft als overkoepelend doel om de topspecialistische zorg van het St. Antonius Hartcentrum te versterken en te verduurzamen. Om dit te realiseren bestaat het project uit 5 onderzoeksprojecten met als gemeenschappelijke noemer de bloedstolling. Veel patiënten krijgen geneesmiddelen om de bloedstolling te remmen. Daarmee moet worden voorkomen dat er ongewenste bloedstolsels ontstaan die een ader of slagader kunnen afsluiten waardoor bijvoorbeeld een beroerte kan optreden. Het risico van die behandelingen is echter dat er daardoor bloedingen kunnen ontstaan. Ook tijdens ingrepen verhoogt remming van de bloedstolling de kans op bloedingen. De onderzoeken in het TZO-project beogen dan ook in verschillende situaties de uitersten van te veel en te weinig stolling te vermijden.

Inhoudelijk gaat het om verschillende thema's. Een ingreep (sluiting van het linker hartoor) is er bijvoorbeeld op gericht om het ontstaan van bloedstolsels in het hart te voorkomen bij mensen die niet met antistolling behandeld kunnen worden. Bij een andere ingreep (vervanging van de aortaklep) wordt in 2 verschillende studies gekeken naar innovatieve nieuwe benaderingen. Die kunnen ervoor zorgen dat de ingreep sneller en beter kan worden uitgevoerd of de kans op bloedingen verkleinen. Bij een ingreep in de longslagaders bij een zeldzame vorm van hoge bloeddruk in de longen, wordt gekeken welke vorm van antistolling de kans op complicaties het beste beperkt op de korte en lange termijn.

Prof. dr. Lucas Boersma, cardioloog in het St. Antonius.

Samenwerkende Brandwondencentra Nederland: Brandwondenzorg verbeteren in samenwerking met patiënten

De zorg voor patiënten met brandwonden verbeteren, vanuit het perspectief van patiënten. Dat hopen de 3 Nederlandse brandwondencentra te bereiken dankzij het ZonMw programma Topspecialistische Zorg en Onderzoek (TZO). Daarbij is het ook de bedoeling dat deze topspecialistische zorg structureel geborgd wordt en duurzaam bekostigd. Aan de hand van 3 concrete vragen zijn de ziekenhuizen aan de slag gegaan met een project om deze zorg te vernieuwen.

Brandwondenbehandeling

'Bij brandwondpatiënten is het leven in een fractie van een seconde totaal veranderd', zegt dr. Kees van der Vlies, traumachirurg in het brandwondencentrum van het Maasstad Ziekenhuis in Rotterdam. Ernstige brandwonden hebben een grote impact op de kwaliteit van leven, op de korte en de lange termijn. De brandwondenzorg is erop gericht om die schade te beperken en de levenskwaliteit te herstellen. Dat gebeurt in Nederland in de brandwondencentra van het Rode Kruis Ziekenhuis in Beverwijk, het Martini Ziekenhuis in Groningen en het Maasstad Ziekenhuis in Rotterdam. 'We werken al jaren nauw samen, ook in het verbeteren en vernieuwen van de zorg. We waren daarom heel blij dat we gezamenlijk, als consortium, een aanvraag mochten indienen bij het programma TZO', aldus Van der Vlies.

'Bij waardegedreven zorg staan de waarden van de patiënt voorop'

De brandwondenzorg in Nederland staat op een hoog peil. Van der Vlies: 'Om de zorg verder te verbeteren, richten we ons vooral op de kwaliteit van leven en het functioneren van patiënten, zowel fysiek als mentaal'. In de 3 brandwondencentra staat waardegedreven zorg (value based healthcare) centraal. Dat betekent dat de autonomie en de waarden van de patiënten voorop staan en er meer aandacht is voor onderlinge verschillen. Sinds enkele jaren meten de brandwondencentra de uitkomsten van behandeling zoals die door de patiënt worden ervaren. Dankzij de gegevens uit die database kan bij een nieuwe patiënt beter worden voorspeld wat de uitkomst zal zijn bij de keuze voor een bepaalde aanpak. Van der Vlies: 'Dat leidt tot betere patiëntgerichte informatie over onze zorg en die informatie gebruiken we om samen met de patiënt  te beslissen over de beste zorgkeuze'.

Dr. Kees van der Vlies, traumachirurg in het brandwondencentrum van het Maasstad Ziekenhuis

Tekst: Pieter van Megchelen Eindredactie: ZonMw Fotografie: : St. Antonius Ziekenhuis Utrecht/Nieuwegein, Samenwerkende Brandwondencentra Nederland (Matthanja Bieze)

Gerelateerde programma's

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: Onderkant website