Leidt het gebruik van uitkomstinformatie tot betere patiëntervaringen, uitkomstverwachtingen en beslissingen? Diverse zorgorganisaties ontwikkelden toepassingen om uitkomstinformatie aantrekkelijk en efficiënt weer te geven. Onderzoekers van het Erasmus MC onderzochten de gebruikservaringen van zorgverleners en het effect van de toepassingen op patiëntervaringen, uitkomstverwachtingen en beslissingen.

Ondanks dat steeds meer behandelcentra patiënt- en uitkomstinformatie verzamelen in de dagelijkse zorgpraktijk, blijkt het daadwerkelijk toepassen van deze informatie in de zorg uitdagend. In ons project deden we hier in samenwerking met verschillende (zorg)instellingen (Erasmus MC, Xpert Clinics, Santeon, Rijndam Revalidatie en Erasmus school of health policy & management) onderzoek naar. Deze instellingen verzamelen routinematig patiënt- en uitkomstinformatie en ontwikkelden toepassingen om deze gegevens te tonen in dashboards, geïntegreerd in het elektronische patiëntendossier. Zo kunnen professionals deze gegevens ook daadwerkelijk gebruiken in de dagelijkse zorg.

Onderzoek

We onderzochten het effect van deze toepassingen op het zorgproces. Meer specifiek keken we in hoeverre zorgverleners en patiënten deze toepassingen daadwerkelijk gebruiken, en wat zij vinden van de gebruiksvriendelijkheid, de begrijpelijkheid en de toegevoegde waarde ervan. Ook onderzochten we de effecten op zorgkwaliteit en uitkomsten: op de ervaren gezamenlijke besluitvorming, op de mate waarin de patiënt het idee heeft voldoende te weten over de voor- en nadelen van de behandeling om een weloverwogen besluit te kunnen nemen, en op de verwachtingen van de patiënt over de behandeling.

Belangrijkste resultaten

We zetten de belangrijkste aanbevelingen die uit het onderzoek kwamen op een rij, voor zorgverleners, patiënten en beleidsmakers, ontwikkelaars en onderzoekers.

Aanbevelingen voor zorgverleners

  • Gebruik de patiënt- en uitkomstinformatie; dit leidt tot betere zorgervaringen, betere uitkomstverwachtingen en meer geloofwaardigheid van de behandeling.
  • Heb aandacht voor opvallende gegevens uit de patiënt- en uitkomstinformatie; deze bevatten soms informatie die niet in een gesprek naar boven komt.
  • Leg patiënten uit wat je doet met de uitkomstinformatie; hierdoor vinden patiënten het invullen van vragenlijsten nuttig en voelen ze zich gehoord.

Voor zorgverleners hebben we onze onderzoeksresultaten en tips in de factsheet ‘Uitkomstinformatie: wat betekent dit voor mijn patiënten en mij als zorgverlener?’ samengevat.

Download de factsheet voor zorgverleners

Aanbevelingen voor patiënten

  • Gebruik de vragenlijsten om het gesprek met de zorgverlener voor te bereiden. Dit kan helpen om alle belangrijke informatie door te geven en om te onthouden wat je wilt zeggen en vragen.
  • Vraag je zorgverlener wat je kunt verwachten op basis van de uitkomsten van eerdere patiënten. Gebruik deze informatie om te ontdekken wat de voor- en nadelen van een behandeling zijn en om de informatie van de zorgverlener beter te begrijpen.
  • Vraag tijdens het behandeltraject hoe je uitkomsten veranderen. Hiermee kun je zien waar je staat in de behandeling en kun je gemotiveerd blijven om de behandeling af te maken.

Voor meer uitleg over uitkomstinformatie en hoe patiënten deze kunnen gebruiken om samen met hun zorgverlener te beslissen, maakten we een animatievideo. Ook zetten we onze onderzoeksresultaten uiteen in de factsheet ‘Uitkomstinformatie: wat betekenen vragenlijsten en metingen voor mij als patiënt?’.

Download de factsheet voor patiënten

Aanbevelingen voor beleidsmakers, ontwikkelaars en onderzoekers

  • Overweeg om de uitkomstinformatie ook toegankelijk te maken voor patiënten; dit geeft de patiënt inzicht in hun aandoening, in het mogelijke behandeleffect, en hun voortgang.
  • Maak de uitkomstinformatie voor iedereen begrijpelijk, ook voor mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden.
  • Maak vragenlijsten kort en bondig en stel vragen maar 1 keer.
  • Laat de toepassingen maximaal aansluiten op het zorgproces waardoor ze zorgverleners en patiënten minimaal belasten. Betrek hiervoor zorgverleners en patiënten bij de ontwikkeling en geef bij de implementatie voldoende uitleg over de inhoud en wijze van gebruik.

Een uitgebreide beschrijving van onze bevindingen en aanbevelingen kunnen beleidsmakers, ontwikkelaars, onderzoekers en andere geïnteresseerden vinden in ons eindrapport ‘Uitkomstinformatie in de dagelijkse zorg: van verzamelen naar gebruiken’.

Download het eindrapport

De projectgroep

Robbert Wouters

Robbert heeft een achtergrond in de dagelijkse zorgpraktijk en werkt tegenwoordig als assistant professor/universitair docent in het Erasmus MC. In zijn onderzoek richt hij zich op datagedreven en gepersonaliseerde zorg, en vanuit die hoedanigheid initieerde hij dit project als hoofdaanvrager en was hij inhoudelijk projectleider en eindverantwoordelijke bij dit project. Wat zou er volgens Robbert morgen al moeten veranderen in de zorg als gevolg van de uitkomsten van dit project?

‘Gebruik de patiënt- en uitkomstinformatie, want dit leidt voor de patiënt tot betere ervaringen met zorg, betere uitkomstverwachtingen en meer geloofwaardigheid van de behandeling’

Portretfoto van Robbert Wouters
Portretfoto van Nina Loos

Nina Loos

Nina heeft na haar bachelor Geneeskunde de studie Bewegingswetenschappen afgerond. Mede in het kader van deze studie heeft Nina de afgelopen 2 jaar onderzoek gedaan naar predictiemodellen voor hand- en polsaandoeningen. Binnen dit project is Nina verantwoordelijk voor het kwantitatieve onderzoek. Wat is voor Nina de meest opvallende uitkomst tot nu toe?

‘Dat patiënten die aangeven dat de toepassingen bij hen zijn gebruikt veel positievere ervaringen hebben met de zorg. Dit betekent bijvoorbeeld dat ze meer gezamenlijke besluitvorming ervaren of de uitleg van de arts beter begrijpen’

Danée Arends

Danée haar achtergrond ligt binnen hand-ergotherapie en momenteel volgt zij de European Master of Occupational Therapy. In de onderzoeksgroep uitkomstgerichte zorg werkt Danée als kwalitatief onderzoeker gericht op de ervaringen van patiënten met toepassingen van uitkomstinformatie. Wat is volgens Danée de meest opvallende uitkomst tot nu toe?

'Dat de meeste patiënten na het zien van de dashboards aangeven dat zij dit graag hadden willen zien tijdens hun afspraak en deze informatie waardevol vinden'

'Een quote van een patiënt: ‘Natuurlijk, dit is fantastisch! Als je dit zo allemaal kan zien (…) dan is het makkelijk om een afweging te maken, zeker weten.’'

Portretfoto van Danée Arends
Portretfoto Ruud Selles

Ruud Selles

Ruud is hoogleraar aan het Erasmus MC, waar hij veel onderzoek doet naar aandoeningen van de arm, hand en pols. Voor Ruud brengt dit project heel veel partijen samen waar hij al langere tijd, soms al jaren, gezamenlijk onderzoek mee doet. Dat we nu zover zijn dat we voorbij het data verzamelen kijken en kunnen gaan evalueren welke datagedreven tools het meest effectief zijn, vindt Ruud een ontzettend interessante en spannende stap. Waarom is dit project zo belangrijk voor Ruud?

‘Dit project laat zien dat uitkomstgerichte zorg nu al zeer waardevol is. Door te leren wat het beste werkt en wat het meest belangrijk en invloedrijk is voor patiënten en behandelaars kunnen we dit nog verder verbeteren’

Yara van Kooij

Yara werkt als (hand)fysiotherapeut en heeft de master fysiotherapiewetenschap afgerond. Naast de wekelijkse patiëntenzorg doet Yara onderzoek binnen Xpert Clinics en het Erasmus MC. Binnen dit project is Yara kwalitatief onderzoeker gericht op de ervaringen van zorgverleners.
Wat vindt Yara de meest opvallende uitkomst tot nu toe?

'Dat in alle interviews, bij de verschillende organisaties en disciplines, dezelfde thema's naar voren kwamen. Opvallend daarbij was dat eigenlijk alle zorgverleners die ik sprak in het algemeen voorstander zijn van het gebruik van patiënt- en uitkomstinformatie in de zorg’

Portretfoto van Yara van Kooij
Portretfoto van Joris Veltkamp

 

Joris Veltkamp

Joris heeft een achtergrond als handfysiotherapeut en leidinggevende en is vanuit deze rol zich meer gaan richten op projectmanagement. Binnen dit project is Joris de projectleider op procesniveau. Waarom is dit project zo belangrijk voor Joris?

‘Het gaat niet alleen om het verzamelen van patiënt- en uitkomstinformatie, maar vooral om het gebruik in de praktijk en met dit project krijgen we hier meer inzicht in’

ZonMw en uitkomstgerichte zorg

Inzicht in voor de patiënt relevante uitkomsten van zorg is nodig om zorg te bieden die beter aansluit op de wensen en behoeftes van de patiënt. Daarom financieren we onderzoek naar wat er nodig is om die uitkomstinformatie in te zetten om beter samen te beslissen, te leren en te verbeteren én naar hoe je dat het beste kunt organiseren. Dat doen we vanuit verschillende programma’s. Het onderzoek van Robbert Wouters en Joris Veltkamp ontvangt subsidie vanuit ons programma ‘Kennisvragen Uitkomstgerichte Zorg’. Met dit programma richten we ons op het in kaart brengen van hoe zorgprofessionals werken met uitkomstinformatie in de medisch-specialistische zorgpraktijk, en wat daarin wel en niet werkt.

Redactie Onderzoeksteam Erasmus MC
Eindredactie ZonMw

Meer informatie

Op de hoogte blijven?

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: Onderkant website