Burgers weten vaak zelf het beste aan welke voorzieningen zij behoefte hebben. De uitdaging voor gemeenten is samen met burgers plannen te maken en burgerinitiatieven te omarmen.

Inhoud

Gemeenten volgen bij hun beleidsvorming steeds meer de stem van de burger in plaats van voor hen te bepalen. Zo groeien gemeente en burger naar elkaar toe en het ‘wij’-gevoel binnen de gemeente wordt sterker.

Burgers zijn niet passief: vaak weten ze wat ze willen en wat ze daarvoor nodig hebben. Het is aan de gemeente die wensen te horen en te faciliteren. Maar op welke manier doe je dat? Wat voor rol speelt de gemeente bij burgerinitiatieven? En hoe financier je dergelijke projecten? 

Voorheen zat de gemeente vaak 'tussen' de burger en de uitvoering van een initiatief. Inmiddels is het hiërarchische karakter van gemeenten veelal verdwenen, maar hun nieuwe takenpakket schept vaak verwarring: welke taken liggen bij de burger en welke taken liggen bij de gemeente? En hoe sluit u als gemeente aan bij behoeften en initiatieven van inwoners?

Voorbeeldprojecten

Buurtkracht: samen naar een gezonde en leefbare buurt

Zuid-Limburg heeft een hoger dan gemiddeld percentage burgers met overgewicht en een lage ses (sociaal-economische status). Het bijzondere aan het project Buurtkracht is dat niet de gemeente, maar de burgers zelf bepalen waaraan zij behoefte hebben en initiatieven nemen om in hun behoeften te voorzien. De gemeente had als taak de samenhang in deze initiatieven te coördineren en in goede banen te leiden. 

Succesfactoren

Het project had gezondheidsbevordering tot doel. Om succes te hebben, waren de volgende punten van belang:

  • samenwerking (gemeente en externe partijen, zoals huisartsen)
  • contextgericht werken (vanuit wijk, school, etc.)
  • inzicht in de wijk, problematiek, leefstijl etc.
  • onderzoek om effecten zichtbaar te maken

Buurtkracht richtte zich op mensen met een verhoogd gezondheidsrisico, met name door overgewicht. Ook roken, alcoholgebruik, depressie en diabetes waren onderdeel van het project. De grootste winst is behaald bij het omlaag brengen van het percentage rokende volwassenen: dat daalde met 20 procent.   

Kinderen in Beweging (Zwolle Gezonde Stad)

Eén op de 7 kinderen in Nederland heeft overgewicht. In sommige wijken in Zwolle was dit percentage zelfs 20 procent. Met het project Zwolle Gezonde Stad werden kinderen betrokken bij het aantrekkelijk inrichten van de openbare ruimte, om hen te motiveren te bewegen en buiten te spelen. Met resultaat: in 2012 was het percentage te zware kinderen gedaald naar 12 procent, tegenover bijna 14 procent in 2009. 

Om dit project te kunnen financieren werkte de gemeente samen met private partijen; voor hen een kans om maatschappelijk verantwoord te kunnen ondernemen.

Samen gezond in Laarbeek

Een 'afvalrace', dat was hoe het idee voor het project Samen gezond in Laarbeek ontstond. De gemeente vroeg burgers te brainstormen over ludieke manieren om inwoners aan te zetten tot een gezondere levensstijl. De 4 dorpskernen streden tegen elkaar om zo gezond mogelijk te worden. En dat werkte: 69 procent gaf aan zich gezonder te voelen, 90 procent van de 48 teamleden is afgevallen.

Samen gezond in Laarbeek had een groot bereik: met 102 activiteiten hebben de 48 teamleden 13.349 deelnemers bereikt. Omdat het initiatief uit de burgers zelf kwam, waren zij gemotiveerd hun eigen netwerk in te zetten. Bovendien zorgde het spel-element voor een extra stimulans.

ZonMw stimuleert gezondheidsonderzoek en zorginnovatie. ZonMw financiert gezondheidsonderzoek en stimuleert het gebruik van de ontwikkelde kennis - om daarmee de zorg en gezondheid te verbeteren. ZonMw heeft als hoofdopdrachtgevers het ministerie van VWS en NWO.

Meer informatie

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: Onderkant website