Meer zelf doen en meer oplossen binnen het eigen netwerk. Dat is waar de transitie van zorg naar gemeenten op gebaseerd is. Dit vraagt echter om een mentaliteitsverandering van zowel de zorg- en welzijnswerkers als de burgers en mantelzorgers. Hoe doe je dat?

Inhoud

Hieronder bundelt ZonMw projecten waarin eigen kracht en zelfredzaamheid centraal staan. Over welke middelen je kunt inzetten om ouderen zelfredzamer te maken, bijvoorbeeld. Ook beschrijft het project 'Lang Leve Thuis' hoe je een moeilijk bereikbare doelgroep aanspreekt, zoals ouderen uit achterstandswijken. Hoe krijg je hun hulpvraag in beeld? In het project 'Samen gezond in Laarbeek' wordt beschreven hoe de gemeente inspeelt op een burgerinitiatief; met grote gevolgen. Vele burgers worden bereikt door het netwerk van de initiatiefnemers en velen merken positieve effecten voor hun gezondheid.

Voorbeeldprojecten

Anders samenwerken in de wijk, gemeente Zuidplas

Dit participatieve actieonderzoek heeft gelopen in de tijd dat de transities nog in gang gezet moesten worden. Het heeft de gemeente Zuidplas en de betrokken organisaties (Kwintes, Vierstroom en GGD Hollands Midden) de kans gegeven om te experimenteren met een werkwijze die meer gericht is op het inzetten van ‘eigen kracht’.

Deze pilot was specifiek gericht op cliënten in de GGZ met een multiproblematiek die afhankelijk zijn van langdurige begeleiding. Het doel van de pilot was om inzicht te krijgen in de behoefte van deze cliënten zodat duidelijk wordt waar besparingen mogelijk zijn. De nieuwe werkwijze die in deze pilot werd gehanteerd ging uit van de eigen kracht. Voor de hulpverlener betekende dat voornamelijk meer uit handen geven, het loslaten van oude werkwijzen en de cliënt, en dat was wennen.

DELFGOUD: bevorderen van sociale competentie en gezonde leefstijl

DELFGOUD richt zich op 65plussers uit achterstandswijken. Het doel van het project is dat deze ouderen fysiek minder kwetsbaar worden en een hogere kwaliteit van leven ervaren. Behalve het betere fysiek welbevinden geven ouderen ook aan het sociale aspect van de sportlessen erg prettig te vinden. Het sociale netwerk wordt groter.

Het project bestaat uit 4 onderdelen:

  1. Een bewegingsprogramma
  2. Een sociale en vaardigheidstraining
  3. Een anti-depressieprogramma
  4. Een voedingsprogramma

Voor de zorgprofessional is het project een manier om ouderen met een lage sociaal-economische status te werven voor programma’s die een gezonde leefstijl bevorderen. De ouderen die deelnemen aan DELFGOUD maken minder zorgkosten.

De Verzoamelstee

Ouderen hebben te maken met verschillende vormen van digitalisering. Voor hen wordt het dagelijks leven daardoor vaak ingewikkeld. Denk aan internetbankieren, DigiD, het gebruik van een ov-chipkaart en het boeken van vakanties. In De Verzoamelstee leren ze samen omgaan met tablets en diensten zoals Facebook. Behalve de kennis van digitale techniek, doen ze ook nieuwe sociale contacten op: een goede drijfveer om naar de bijeenkomsten te blijven komen.

Met name op het platteland, waar dit project werd uitgevoerd, zijn ouderen vaker eenzaam en raken zij sneller geïsoleerd van de maatschappij. Door deel te nemen aan de laagdrempelige inloopochtenden wordt de sociale verbondenheid en het netwerk van ouderen groter. Bovendien kunnen zij zich beter redden naarmate zij leren met digitale middelen om te gaan. Zo weten zij ook de digitale weg naar zorg beter te bewandelen, voelen zij zich zekerder van zichzelf en versterken hun sociaal netwerk.

Samen gezond in Laarbeek

Een 'afvalrace', dat was hoe het idee voor het project Samen gezond in Laarbeek ontstond. De gemeente vroeg burgers te brainstormen over ludieke manieren om inwoners te motiveren tot een gezondere levensstijl. Dat werd Samen gezond in Laarbeek. De 4 dorpskernen strijden tegen elkaar om zo gezond mogelijk te worden. En dat werkt: 69 procent gaf aan zich gezonder te voelen, 90 procent van de 48 teamleden verloor gewicht.

Samen gezond in Laarbeek had een groot bereik: met 102 activiteiten hebben de 48 teamleden 13.349 deelnemers bereikt. Omdat het initiatief uit de burgers zelf kwam, waren zij gemotiveerd hun eigen netwerk in te zetten. Bovendien zorgde het spel-element voor een extra stimulans.

Lang Leve Thuis

Ouderen weten vaak niet waar zij met hun hulpvraag terecht kunnen of hebben geen goed beeld van hun zorgbehoefte. Hulpverleners benaderen ouderen actief om de vraag achter de voordeur te achterhalen. De ouderen in dit project maken gebruik van onder andere telefooncirkels, huisbezoeken en ontmoetingsactiviteiten/sociale activiteiten. Lang leve thuis draagt bij aan het welbevinden van kwetsbare ouderen. Door het eigen netwerk uit te breiden en in te zetten, wordt de zorg in eerste en tweede lijn minder belast.

Het project gaat niet zozeer over (medische) zorg, als wel over welbevinden en persoonlijke en praktische ondersteuning in de thuissituatie.

Aanpak Zorg- en WelzijnsInfoPortaal (ZWIP)

ZWIP kan een belangrijke rol spelen in het efficiënter werken aan zorg en welzijn van oudere burgers. Het Zorg- en WelzijnsInfoPortaal (ZWIP) is in feite in digitale overlegtafel. Het brengt hulpverleners en kwetsbare ouderen via een internetapplicatie dichter bij elkaar. Hulpverleners houden het overzicht en zijn op de hoogte van de huidige gezondheidssituatie. Een ZWIP-account geeft de oudere regie over de eigen zorg. Soms is ZWIP een alternatief voor een bezoek aan een arts.

ZWIP kan tot op zekere hoogte de vele intensieve bezoeken aan de zorgverleners vervangen. Dit heeft mogelijk positieve gevolgen voor tijd en dus kosten.

Zelf beslissen met hulp van het netwerk: Eigen Kracht conferenties

Een cliënt die samen met zijn vrienden, kennissen en familie een plan opstelt rondom een hulpvraag. Dat is een Eigen Kracht-conferentie (EK-c). Op deze manier krijgt de cliënt regie over de hulp die hij nodig heeft. Soms is dat hulp uit het netwerk, soms is dat professionele hulp. 

ZonMw stimuleert gezondheidsonderzoek en zorginnovatie. ZonMw financiert gezondheidsonderzoek en stimuleert het gebruik van de ontwikkelde kennis - om daarmee de zorg en gezondheid te verbeteren. ZonMw heeft als hoofdopdrachtgevers het ministerie van VWS en NWO.

Meer informatie

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: Onderkant website