Een dwars onderwerp heeft tot doel de interne verbinding te maken tussen de diverse ZonMw programma's. Daarnaast moet het aansluiten bij de externe activiteiten van veldpartijen die met hetzelfde onderwerp bezig zijn. Ook is een doel dat de duurzame vertaling wordt gemaakt naar inbedding in de werkwijze van ZonMw.

Inhoud

Onderwijs

Studenten leren in medische setting

Doelen

Team Onderwijs Dwars heeft in 2020, samen met collega’s en de Klankbordgroep Onderwijs, een visie en meerjarenplan ontwikkeld met de titel ‘Stimuleren van impact door opleiden en leren’. Het team bevordert dat, in samenwerking met (toekomstige) professionals in preventie en zorg en welzijn, kennis en kunde ontwikkeld en toegepast wordt. Aandacht voor meer en beter toegeruste professionals met beter aansluitende expertises, vaardigheden en een lerende instelling dient een vast onderdeel van ZonMw-programma’s te zijn.

De doelen zijn:

  • Relevante ZonMw-programma’s ontwikkelen samen met (toekomstige) professionals in preventie, zorg en welzijn, kennis en kunde. Kennis en kunde is toepasbaar in deskundigheidsbevordering en onderwijs.
  • Relevante ontwikkelingen in de ‘buitenwereld’ met als thema opleiden en leren en nieuwe vormen van professionele beroepsontwikkeling, worden verbonden met én vertaald naar ZonMw-programma’s.
  • ZonMw-initiatieven, resultaten en ervaringen met betrekking tot kennis en kunde voor deskundigheidsbevordering en onderwijs zijn samengebracht en vindbaar.
  • ZonMw-mijlpalen en goede voorbeelden op het gebied van kennis en kunde voor deskundigheidsbevordering en onderwijs zijn zichtbaar, vindbaar en toepasbaar voor relevante stakeholders.

Activiteiten en resultaten

Interne advisering, afstemming en training

  • In toenemende mate vinden in relevante nieuwe en lopende programma’s activiteiten op Onderwijs plaats voor het beroepenveld van zorg- welzijn- én veiligheidsprofessionals. www.zonmw.nl/onderwijs biedt actuele informatie hierover.
  • Het verbinden, bundelen van krachten en advisering van ZonMw-programma’s en -clusters op de thema’s evaluatie van leernetwerken, impact programma COVID-19 en ‘Meer aandacht voor onderwijs bij Anders erkennen en waarderen van wetenschappers’.
  • Advisering over subsidieoproepen, projectbijeenkomsten, leden voor programmacommissies en referenten uit het onderwijsveld.
  • Onderwijstrainingen ZonMw Academy: aandacht voor onderwijs in de training voor nieuwe medewerkers, oriëntatietrainingen voor collega’s die meer met onderwijs willen doen, intervisiebijeenkomsten met collega’s die reeds actief met onderwijs bezig zijn. Bij de trainingen en intervisiebijeenkomsten zijn gastsprekers uit het onderwijs uitgenodigd.
  •  Expliciete aandacht voor arbeidsmarkt en (mbo-)onderwijs in het nieuwe beleidsplan van ZonMw.

Externe contacten en netwerkvorming

  • Overleg en afstemming met onder meer MBO Raad, NRO, Regieorgaan SIA, Sectorale adviescolleges hbo, SBB (sectorkamer Zorg, welzijn en sport), Vilans (kennispleinen) en Actie Leer Netwerk.
  • Advisering over het initiëren van een Landelijk Platform ‘Learning communities’, dat in 2020 van start is gegaan (De Nederlandse topsectoren, NWO en Regieorgaan SIA).
  • De Klankbordgroep Onderwijs, bestaande uit 11 leden uit het mbo, hbo, wo en post-initieel onderwijs, is 2 keer bijeen geweest. Dit heeft onder andere geleid tot een notitie over onderzoek van gezondheidszorgonderwijs, die voorjaar 2021 beschikbaar komt.

Looptijd

Tot en met 31 december 2021.

Brede benadering gezondheid zoals Positieve Gezondheid

De brede benadering gezondheid in het ZonMw beleidsplan 2020-2024 is het vertrekpunt om een bijdrage te leveren aan een betekenisvol leven van mensen. Mede op basis van een ZonMw-brede inventarisatie is besloten de term “positieve gezondheid” te wijzigen in “een brede benadering van gezondheid”. Dit alles vanuit de gedachte dat deze brede benadering beter aansluit bij het verbinden en bij (onderzoeks-)domeinen binnen en buiten de gezondheidszorg.

Doelen

  1. Het leveren van een bijdrage aan de operationalisering en doorontwikkeling van de brede benadering van gezondheid;
  2. Het verkrijgen van inzicht op welke wijze en in welke mate ZonMw Positieve Gezondheid gebruikt bij gezondheidsonderzoek en innovatie;
  3. Het verankeren van Positieve Gezondheid in de organisatie en communicatie, en programmering van ZonMw;
  4. Impact bevorderen in (inter)nationale discussie voor beleid en onderzoek.

Activiteiten en resultaten 2020

  • ZonMw is op de ZonMw website gestart met een discussieplatform om een overzicht te verkrijgen omtrent de relevantie en haalbaarheid van het meten van de brede benadering van gezondheid. Dit heeft een bruikbaar overzicht opgeleverd en inzicht in de onderzoeksgroepen die actief zijn op dit terrein (doelstelling 1 en 4).
  • Er is een stageonderzoek uitgevoerd naar het gebruik van de brede benadering van gezondheid in de ZonMw-programma’s. Het concept van de brede benadering van gezondheid, zoals bijvoorbeeld positieve gezondheid,  kan op korte en lange termijn nog sterker worden verankerd binnen ZonMw. Hulpmiddelen bij deze implementatie kunnen zijn het organiseren van een kwaliteitstraining, het verbeteren van tijd en faciliteiten en het versterken van de ambassadeursrol van de werkgroep Positieve Gezondheid. Voor structurele verbetering is meer inzicht nodig waarom de brede benadering van gezondheid niet altijd wordt gehanteerd. Tevens is geïnventariseerd aan welke ondersteuning programmamedewerkers behoefte hebben bij het toepassen van de brede benadering van gezondheid. Hierin zal in 2021 worden voorzien (doelstelling 2 en 3).
  • In aansluiting op de innovatieagenda (KIA) 2020-2030 en de Landelijke Nota Gezondheidsbeleid 2020-2024, en in vervolg op het NWO-programma Kwaliteit van Leven en Gezondheid is in de algemene opdrachtbrief de opdracht ontvangen voor instrumentontwikkeling en voucherregeling Brede benadering gezondheid. Een voorstel hiervoor is eind 2020 bij VWS ter goedkeuring ingediend (doelstelling 1 en 4).
  • Over de aanbevelingen uit de policybrief Kwaliteit van Leven en Gezondheid zijn overleggen gevoerd met ZINL, VWS en onderzoekers. Hiermee is meer draagvlak verkregen voor het Dashbord Kwaliteit van Leven en Gezondheid en wordt toegewerkt naar een verbreding van de instrumenten voor economische analyse van kwaliteit van leven (doelstelling 4).

Looptijd

Dit dwarse onderwerp loopt parallel aan het ZonMw-beleidsplan 2016-2020. Ook in het nieuwe beleidsplan is de brede benadering van gezondheid een belangrijk vertrekpunt en is aandacht voor de ondersteuning van (nieuwe)medewerkers in het toepassen van het gedachtegoed. In 2021 zal worden besloten of het ZonMw-beleid ten aanzien van dwarse onderwerpen wordt voortgezet. In 2021 ligt de focus op het (door)ontwikkelen van instrumenten om uitkomsten van de brede benadering van gezondheid te evalueren en hiervoor zal afstemming plaatsvinden met onder meer de hierbij relevante ZonMw-programma’s.

Open Science

Open Science

Wetenschap is voor iedereen en komt tot bloei in een creatieve en dynamische cultuur. ZonMw bevordert openheid in kennis- en innovatiecommunities om de maatschappelijke opbrengsten van hun werk te optimaliseren.

Open Access

Door de overheid gefinancierd onderzoek moet voor iedereen vrij en snel toegankelijk zijn. ZonMw onderschrijft de principes van Plan S over onmiddellijke open en gratis toegang tot publicaties en licenties voor (her)gebruik en behoud van auteursrechten. ZonMw heeft het Open Access beleid aangescherpt en in het overgangsjaar 2020 financiën beschikbaar gesteld aan projectleiders om via de volledige ‘gouden’ route te kunnen voldoen aan de Open Access eisen.

Reflectie op de wetenschap

Robuuste wetenschap vereist zelfreflectie, diversiteit en talent. Door onderzoekers op een nieuwe manier te erkennen en waarderen, schept ZonMw kansen voor verantwoorde onderzoekspraktijken.

Om invulling te geven aan het nieuwe erkennen en waarderen is in de Vici ronde van 2020 een narratief cv ingevoerd. Commissies en referenten werken volgens nieuwe richtlijnen, waarbij aandacht gegeven wordt aan ervaringen die hiermee worden opgedaan. Daarnaast is in samenwerking met NWO een checklist ontworpen voor beoordelen van kwaliteit en impact van wetenschappelijk onderzoek op basis van de DORA richtlijnen. Dit zal op korte termijn een plaats krijgen in de programmering van ZonMw.

FAIR data management

ZonMw bevordert het hergebruik van data om innovaties in de gezondheidszorg te stimuleren. Projectleiders dienen daartoe hun onderzoeksdata FAIR te maken: vindbaar (Findable), toegankelijk (Accessible), dezelfde ‘taal’ sprekend (Interoperable) en herbruikbaar (Reusable). Ook stimuleren we dat onderzoeksgemeenschappen afspraken maken over metadata, zodat informatie gestandaardiseerd wordt vastgelegd en de interoperabiliteit en herbruikbaarheid van data verbetert. De urgentie van FAIR data blijkt des temeer in de coronacrisis. Met data-experts van GO FAIR, DTL en Health-RI zijn webinars georganiseerd om onderzoekers en datastewards te informeren, community building te faciliteren en COVID-19-gerelateerde metadata te ontwikkelen die informatie geven over de COVID-19-projecten in de Dutch Health Data portal bij Health-RI.

Netwerken en samenwerken

Op nationaal niveau is ZonMw binnen het Nationaal Programma Open Science (NPOS) trekker van het project Professionalisering dat begin 2021 een eindrapport oplevert. Daarnaast maakt ZonMw nieuwe Open Access inzichten toegankelijk via platforms, zodat iedereen weloverwogen keuzes kan maken. Om projectleiders verder te faciliteren aan Plan S te voldoen heeft ZonMw samen met NWO voorbereidingen getroffen om aan te sluiten bij Europe Pubmed Central. Dit platform onderhoudt een wereldwijde collectie van wetenschappelijke artikelen en andere onderzoeksresultaten. Projectleiders kunnen hiermee hun publicaties op één centrale plek wereldwijd delen.

Participatie

Doelen

Het doel van het dwarse onderwerp participatie is om ervaringsdeskundigheid een betekenisvolle positie te geven. Niet alleen binnen ZonMw, maar ook in beleid, praktijk, onderzoek en onderwijs. Door ervaringsdeskundigen te betrekken is de kans groter dat onderzoek aansluit op de behoeften in de praktijk en de resultaten succesvol worden toegepast.

Activiteiten en resultaten 2020

In 2020 is er een nieuwsbriefspecial uitgebracht over participatie, die naar ruim 14.000 ontvangers is verstuurd. Daarnaast is de webpagina www.zonmw.nl/participatie volledig vernieuwd. De pagina is erop gericht om wetenschappers, professionals en ervaringsdeskundigen te informeren over het belang van participatie, te inspireren met mooie voorbeelden en handvatten te bieden om aan de slag te gaan. Diverse onderzoekers en ervaringsdeskundigen hebben meegewerkt aan het vernieuwen van de website.

Verder publiceerde ZonMw in 2020 een signalement over ervaringsdeskundigheid. In dit signalement staan diverse aanbevelingen om de inzet van ervaringskennis een stap verder te brengen. Om vervolg te geven aan deze aanbevelingen heeft ZonMw een kwartiermaker aangesteld. De kwartiermaker gaat zich onder andere richten op het verbeteren van de interne processen bij ZonMw, zodat participatie een betere plek krijgt in de verschillende programma’s en oproepen.

Looptijd

Doorlopend tot en met 2022.

Meer informatie

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: Onderkant website