In de komende periode van 7 jaar stelt het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport 35 miljoen euro beschikbaar voor het vervolg van het Onderzoeksprogramma ggz, waarmee ZonMw subsidies zal verstrekken voor innovatie en ontwikkeling in de geestelijke gezondheidszorg.

Nieuwe kansen

3 jaar geleden werd al 15 miljoen euro beschikbaar gesteld voor het programma en met de aanvulling op het budget zal ZonMw het Onderzoeksprogramma ggz voortzetten. Dick Kaasjager, sinds januari 2019 voorzitter van het Onderzoeksprogramma ggz, ziet kansen voor onderzoekers en instellingen die samenwerken en verbinding zoeken om antwoord te geven op breed gedragen vragen.

Nieuwe focus voor het vervolgprogramma

De afgelopen periode is de commissie bezig geweest met het bepalen van de richting van het programma en het type onderzoek dat passend is in het programma. ZonMw verwacht hier binnenkort meer over te kunnen delen. Het bepalen van deze richting is gedaan aan de hand van consultatiebijeenkomsten met partijen die betrokken waren bij het opstellen van de Agenda ggz voor gepast gebruik en transparantie (AGGT) en verschillende veldpartijen, zoals het Trimbos-instituut en Stichting Topklinische GGz (TOPGGz). Dick Kaasjager legt uit: ‘In de brainstorm met het veld inventariseren we als commissie wat de verschillende partijen echt belangrijk vinden. We willen graag dat iedereen achter de richting van het Onderzoeksprogramma ggz staat, zodat we zoveel mogelijk draagvlak creëren.’

Onderzoeksprogramma ggz personen getekend onderzoekers

Mogelijkheden voor onderzoek

‘Mensen zijn heel enthousiast en hebben heel veel goede ideeën die geschikt zijn om te verwerken tot een onderzoeksvoorstel. Echter, er is uiteindelijk te weinig geld beschikbaar om al deze onderzoeksvoorstellen te kunnen financieren. We moeten keuzes maken om te zorgen dat het programma niet te breed wordt. We communiceren over welk type onderzoek wel of juist niet binnen het programma past, maar we gaan ook samen met betrokkenen op zoek naar mogelijkheden om bijvoorbeeld zuiver wetenschappelijk onderzoek elders te financieren.’

Cliëntenparticipatie

In alle fasen van de onderzoeksprogrammering worden cliënten betrokken om te borgen dat hun perspectief ook op het netvlies blijft. Kaasjager is zeer tevreden met die participatie: ‘Je zit snel in je eigen bubbel van ervaringen, taal of vooroordelen. Dan is het mooi als mensen je daarmee confronteren of vragen stellen die niemand meer durft te stellen.’

Langlopend onderzoek naar behandeleffecten

Dick Kaasjager is verheugd met de aanvullende 35 miljoen euro die het ministerie voor de komende zeven jaar beschikbaar stelt. ‘Het is altijd ingewikkeld om budget te krijgen’, legt hij uit. ‘Aan mensen met psychische problematiek kleeft het stigma dat het aan de persoon zelf ligt. Maar er zijn veel redenen om geestelijke gezondheid als ziektebeeld serieuzer te nemen.’ Hij vindt het dan ook goed nieuws dat vanuit het Onderzoeksprogramma ggz naast budget voor kort- en middellang lopend onderzoek nu eenmalig ook subsidie beschikbaar is voor langlopende cohortonderzoeken, zodat cliënten gedurende een langere periode gevolgd worden.

‘Dat is een nieuwe ontwikkeling die voortkomt vanuit een roep uit de samenleving’, vertelt Kaasjager. ‘Er is veel behoefte om interventies beter te kunnen volgen. Hoe gaat het na twee jaar met iemand? Heeft een behandeling wel zin gehad? Deze studies kunnen daar inzicht in bieden.’

Dick Kaasjager, voorzitter programmacommissie Onderzoeksprogramma ggz ZonMw

Kennismaken met Dick Kaasjager

De heer Dick Kaasjager, inmiddels gepensioneerd, is de nieuwe commissievoorzitter van het Onderzoeksprogramma ggz van ZonMw. Na zijn carrière als huisarts werkte Dick Kaasjager onder meer als GGD-directeur, waar hij zich bezighield met dak- en thuislozen en daarna was hij jarenlang werkzaam als directeur op het ministerie van VWS, onder meer bij de directie ggz, verslavingszorg en maatschappelijke opvang (GVM).

‘De ggz gaat over veel verschillende domeinen’, vertelt Kaasjager. ‘Ik vind het interessant om daar te werken waar de verschillende domeinen elkaar snijden. Tussen justitie en gezondheidszorg bijvoorbeeld is er een boeiende dynamiek van verschillende denkwijzen, culturen en opvattingen.’

Kaasjager ziet dat steeds meer ggz-instellingen de samenwerking opzoeken. ‘Vroeger wilden de instellingen alles zelf doen. De ggz is zich meer gaan richten op behandelen en begeleiden en laat andere zaken, zoals wonen en werken, over aan partners.’ Al sinds de oprichting was Kaasjager betrokken bij ZonMw en hij nam deel als voorzitter of lid aan ongeveer acht verschillende commissies. ‘De werkwijze is mij zeer goed bekend en ik vind het uitdagend. Bezig zijn houdt je scherp.’

Onderzoek vanuit praktijkervaring

Er blijven ook mogelijkheden voor kortlopende en middellange onderzoeken en fellowships voor mensen die in de praktijk zien wat er anders kan en willen innoveren. Uitgangspunt is dat de resultaten van de onderzoeken moeten leiden tot vroegtijdige herkenning, minder ziekte, snellere en betere behandeling en meer aandacht voor herstel.’ Daarnaast vormen kennisdeling en verspreiding van onderzoeksresultaten plus cliëntenparticipatie speerpunten voor het onderzoek.

Nieuwe subsidieoproepen

Dick Kaasjager ziet ernaar uit om zijn bijdrage te leveren aan het vervolg van het programma. ‘Binnenkort worden de nieuwe subsidieoproepen gepubliceerd. Wij nodigen onderzoekers en instellingen van harte uit om hun onderzoeksvoorstellen in te dienen. Het is erg uitdagend en leerzaam om onderzoek te doen naar vraagstukken waar je zelf in de praktijk mee te maken hebt. Het is goed en nuttig om jezelf een spiegel voor te houden.’

Samen innoveren

‘We roepen aanvragers ook op om zich in te spannen om samen te werken. Via gezamenlijke wegen kun je mogelijk meer middelen beschikbaar krijgen voor onderzoek, waardoor mogelijkheden verbreden.’ Kaasjager moedigt verder aan om bestaande onderzoeksresultaten van eigen onderzoek in te zetten en zeker ook gebruik te maken van onderzoeksresultaten van anderen.

‘Zet om in de praktijk wat je inmiddels weet. Bepaalde zaken écht anders doen en nieuwe kennis daadwerkelijk gaan gebruiken, vraagt om een gedragsverandering. Dat vergt durf, maar daarmee is er veel winst te behalen.’

Wilt u op de hoogte blijven van nieuws en subsidieoproepen van het Onderzoeksprogramma ggz?

Schrijf u in voor de nieuwsbrief

Meer informatie

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: Onderkant website