Kindermishandeling grijpt diep in het leven van kinderen in. De gevolgen voor de mentale en fysieke gezondheid van het kind zijn groot, ook op latere leeftijd. Het is dan ook belangrijk om kindermishandeling daadkrachtig te bestrijden. Kennis uit onderzoek draagt hieraan bij. In deze publicatie vindt u de (tussen)resultaten uit recent onderzoek naar kindermishandeling en huiselijk geweld.

Terugblikken én vooruitkijken: wat onderzoek ons gebracht heeft

Het ZonMw-programma Veilig opgroeien heeft bijgedragen aan de kennis rondom het voorkómen, signaleren, stoppen en behandelen van kindermishandeling. In het programma is systematisch op zoek gegaan naar kennis over risicofactoren en oorzaken en naar effectiviteit van interventies.

Commissievoorzitter Diana Monissen en commissielid Rudy Bonnet kijken, nu aan het eind van dit onderzoeksprogramma, samen terug. Wat hebben we bereikt met het wetenschappelijk onderzoek? Waar staan we nu en wat moet er nog gebeuren?

Lees het interview met Diana Monissen en Rudy Bonnet

Resultaten uit onderzoek

Sinds 2016 zet ZonMw programmatisch in op onderzoek naar kindermishandeling en huiselijk geweld vanuit de programma’s Veilig opgroeien en Geweld hoort nergens thuis. Vanuit deze programma’s wordt ook steeds de verbinding gezocht met andere initiatieven en onderzoeken. Over de resultaten uit deze onderzoeken zijn in de afgelopen jaren diverse interessante interviews en artikelen verschenen. Hieronder vindt u een overzicht hiervan.

De afgelopen jaren is er veel onderzoek op het gebied van kindermishandeling en huiselijk geweld opgezet. In deze bundel hebben we (de resultaten van) alle projecten gebundeld.

Bekijk de projectenbundel

Op 7 juni presenteerde een aantal projecten de uitkomsten van hun onderzoek tijdens een bijeenkomst over onderzoek naar kindermishandeling. Ben je benieuwd naar hun (tussen)resultaten? Bekijk dan de presentaties.

Bekijk de presentaties

Samen met hen hebben we in 2021 en 2022 een onderzoeksspecial ontwikkeld. Hierin zijn de resultaten uit verschillende recente onderzoeken gebundeld en begrijpelijk gemaakt. Om jou te inspireren aan de slag te gaan met de nieuwste kennis.

» Lees het magazine
» Lees het eerder uitgebrachte magazine

PreSPARK - Belangrijke vragen aan aanstaande ouders

Vanaf 1 juli 2022 moeten alle gemeenten een prenataal huisbezoek door de jeugdgezondheidszorg aanbieden aan aanstaande moeders in kwetsbare situaties. PreSPARK is een van de methodieken die de JGZ voor deze gesprekken kan inzetten. In onder andere Zutphen en Zeeland hebben ze daar inmiddels positieve ervaringen mee. Advsieur Ingrid Staal en Jeugdverpleegkundige Isabelle van de Vrede vertellen hun ervaringen.

» Lees het volledige interview

Veilige start: wie doet wat als de baby mogelijk in gevaar is?

‘Kinderen die dreigen onveilig op te groeien en al jong getraumatiseerd te worden, hebben later meer kans op onder andere schooluitval, een drugsverslaving en psychische problemen. Daarom verdienen deze kinderen het dat hun ouders zo vroeg mogelijk ondersteund worden.’ De methode Veilige Start werd 5 jaar geleden ontwikkeld ter bescherming van baby’s die geboren worden in mogelijk onveilige gezinnen. Hoe kan de methode worden doorontwikkeld en nog effectiever worden? Hier zijn gedragswetenschappers Annick Zijlstra en Maartje Snelders onderzoek naar gaan doen.

» Lees meer over hun bevindingen

Tijdig risico’s inschatten: hoe doe je dat?

Om kindermishandeling zo vroeg mogelijk op te merken, moeten professionals tijdig signaleren, screenen en taxeren. Dat gaat helaas niet altijd goed. Volgens onderzoeker en universitair docent Forensische Orthopedagogiek Claudia van er Put zouden we meer met statistische instrumenten moeten werken. Screening is een relatief snelle manier om onder andere bij kinderen die met letsel bij de spoedeisende hulp komen te bepalen: is hier op dit moment mogelijk sprake van kindermishandeling? Claudia legt uit hoe deze screening werkt.

» Lees meer over screening naar kindermishandeling

Waarom elk kind les over kindermishandeling verdient

Voorlichtingsprogramma’s over kindermishandeling kunnen kinderen die onveilig opgroeien op allerlei manieren enorm helpen, blijkt uit onderzoek van orthopedagoog Jeanne Gubbels. Zo blijkt dat school de drempel kan verlagen om erover te praten. Jeanne Gubbels ziet positieve effecten van voorlichting over kindermishandeling op scholen:  ‘Kinderen denken vaak dat kindermishandeling alleen fysieke mishandeling is, terwijl naar school gaan zonder een lunch mee te krijgen er net zo goed een vorm van is - of in elke geval kan het een signaal zijn dat duidt op verwaarlozing.’

» Lees meer over de resultaten uit het onderzoek

Hechtere gezinsrelaties, betere traumaverwerking?

Als in gezinnen waar huiselijk geweld speelt traumabehandeling wordt geboden, krijgen ouders en kinderen die vaak apart van elkaar. Wat zou het effect zijn als we daar systeemtherapie of gehechtheidsbehandeling aan toevoegen? Gz-psycholoogValerie Fictorie en foresisch pedagoog Sabine van der Asdonk onderzoeken die vraag.

» Lees meer over de resultaten uit dit onderzoek

Een gezin, een plan, een regisseur: ‘deze aanpak vraagt om lef en creativiteit’

Gezinnen ondersteunen vanuit het principe één gezin, één plan, één regisseur - het gebeurt in steeds meer gemeenten. Hoe zijn de ervaringen? Welke barrières komen professionals en gemeenten tegen? Dat onderzoeken Barbara Regeer en Eline Verbeek momenteel in twee regio’s. ‘Bestuurders en managers mogen meer uitdragen waarom dit écht nodig is.’

» Lees meer over het onderzoek

Het gaat niet om de schuldvraag

Resolutions Approach is een methode die ouders helpt om samen met het sociaal netwerk en professionals meer veiligheid te creëren binnen hun gezin. Zónder dat iemand met een vinger wijst naar de ‘schuldige’. Onderzoekers Annemariek Sepers en Marija Maric zien hoe effectief dat is.

» Lees meer over de effectiviteit van de methode

Er komt nog meer...!

De samenwerking is ons zo goed bevallen, dat we samen met Augeo Magazine weer bezig zijn met een nieuwe onderzoeksspecial. Deze verschijnt naar verwachting in november 2022. Wil je deze editie niet missen? Schrijf je dan nu alvast in voor het Augeo Magazine.

Onderzoek naar huiselijk geweld en kindermishandeling is bittere noodzaak. Maar hoe pak je dit op een effectieve manier aan? In de podcast-serie GHNT vertelt commissievoorzitter van het onderzoeksprogramma GHNT hierover.

Beluister de podcast

Wat zijn effectieve interventies bij trauma? Om daar achter te komen doen 2 projecten onderzoek naar het herstel van veiligheid en de systeemgerichte aanpak van trauma. Ze deelden hun tussenresultaten bij een expertbijeenkomst.

Bekijk de tussenresultaten

Consortium Vroegpreventieve interventies kindermishandeling

Het onderzoeksconsortium onderzoekt hoe de effectiviteit van vroegtijdig preventief handelen vergroot kan worden om kindermishandeling te voorkomen. Zij zoeken onder andere antwoord op de vragen ' Welke (onderdelen van) interventies zijn effectief en waarom werken deze?'  ' En hoe kunnen gezinnen met een verhoogd risico op kindermishandeling tijdig in beeld gebracht worden zodat preventieve interventies ingezet kunnen worden?'

Bekijk de eindrapportage van het onderzoek

Eerder communiceerden wij ook al over dit onderzoek:

» Bekijk het verslag van het bezoek aan deze onderzoeksgroep in 2021
» Lees het interview met Claudia

 

Friese bestuurders stelden zichzelf de vraag hoe ze geweld in gezinnen kunnen stoppen. Zij ontwikkelden hiervoor de Friese MDA++-aanpak. Hoe zij hiertoe zijn gekomen en hoe u deze aanpak kunt toepassen, leest u in dit document.

Bekijk de aanpak

In Nederland wordt veelal gezwegen over kindermishandeling. Maar als leerkrachten goed worden toegerust, kunnen zij optimale vertrouwenspersonen zijn, blijkt uit onderzoek. Kinderen zijn opgelucht als zij het kunnen vertellen.

Lees meer over dit onderzoek

Onderzoeksprogramma’s over kindermishandeling en huiselijk geweld

Om het onderzoek op het gebied van kindermishandeling en huiselijk geweld goed te kunnen stroomlijnen, heeft ZonMw 2 onderzoeksprogramma's opgezet.

Programma Veilig opgroeien

Het ZonMw-programma Veilig opgroeien (2016-2022), bestaat uit een deelprogramma Kindermishandeling en een deelprogramma seksuele uitbuiting jonge meiden. Het doel van dit deelprogramma kindermishandeling is het bevorderen van het voorkómen, signaleren, stoppen en behandelen van (de gevolgen van) kindermishandeling door:

  1. Onderzoek naar de effectiviteit van (elementen uit) bestaande interventies en instrumenten.
  2. Onderzoek ter ondersteuning van effectiviteitsonderzoek, gericht op risicofactoren en oorzaken van kindermishandeling, de rol van professional en randvoorwaarden voor implementatie.

De laatste projecten uit het programma Veilig opgroeien ronden in 2022 af.

Onderzoeksprogramma Geweld hoort nergens thuis

Het onderzoeksprogramma Geweld hoort nergens thuis maakt deel uit van het inmiddels afgeronde actieprogramma Geweld hoort nergens thuis van de Rijksoverheid. De opgave van dit programma van de Rijksoverheid is om huiselijk geweld en kindermishandeling terug te dringen, de schade ervan te beperken en zo de vicieuze cirkel van geweld, de overdracht van generatie op generatie, te doorbreken. Het onderzoeksprogramma levert een bijdrage aan de ondersteuning van de praktijk en biedt handvatten om de aanpak van kindermishandeling en huiselijk geweld te verbeteren, te borgen en te verduurzamen.

 

ZonMw investeert in de gezondheid en het welzijn van de jeugd. Dat gebeurt via uiteenlopende programma’s. Deze bestrijken een heel scala aan maatschappelijke onderwerpen. Van kindermishandeling tot leefstijl. En van opvoedingsondersteuning tot ernstige gedragsproblemen.

Gerelateerde links

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: Onderkant website