Wat zijn de ingrediënten voor een effectieve leerstrategie in de zorg? En met welke vormen van werkplek leren verbeter je de zorg?
In 13 projecten werken projectteams aan methodiekontwikkeling en onderzoek naar leren en verbeteren in de zorg. In dit interview delen 3 onderzoekers hun eerste ervaringen.
Een leerstrategie is pas effectief als mensen die zorg nodig hebben merken dat de zorg verbetert, benadrukken alle geïnterviewden.
Suzanne van der Geest, adviseur zorginnovatie bij Kennisland, geeft een voorbeeld dat haar nog steeds ontroert. In het project waar zij betrokken bij is, Leren en verbeteren in de verpleeghuiszorg, wordt een leerwerkplek van de toekomst ontwikkeld, op basis van lessen uit interviews, literatuur en bestaande leerlabs (bijeenkomsten met professionals uit zorg en onderwijs).
ZorgInnovatieCentra (ZIC's) en ZorgInnovatieNetwerken (ZIN's) zijn interessante ontwikkelplekken in verpleeghuizen waar er studenten en zorgverleners samen werken, leren, onderzoeken en innoveren.
Bij het project Op weg naar mensgerichte verpleeghuiszorg: scholing als brug tussen wetenschap en praktijk zijn ze enthousiast over de ZIC en ZIN. Iedereen krijgt een kijkje in elkaars keuken en wisselt kostbare informatie uit waardoor de zorg verbetert, zegt promovendus Irene Muller-Schoof (Academische Werkplaats Ouderen, Tranzo/Tilburg University). Samen met onderwijsinstanties en zorginstellingen overbrugt zij de kloof tussen wetenschap en praktijk, met behulp van scholing voor (aankomend) verpleegkundigen en verzorgenden. ‘2 afgeronde onderzoeken vormen de basis: een evaluatie-instrument voor multidisciplinaire zorg en een methode om met behulp van één open vraag verhalen van ouderen over de kwaliteit van zorg op te halen.’
Naast de kennis uit verhalen zijn ook de resultaten van onderzoeken naar interventies onmisbaar voor een effectieve leerstrategie, zegt verplegingswetenschapper Jeltje Giesen.
Zij is verbonden aan het Radboudumc in Nijmegen en promovenda van het project Improve!. Giesen benadrukt het belang van een goede samenwerking tussen ziekenhuiszorg en thuiszorg, en een bijpassende leercultuur. ‘Goede samenwerking tussen ziekenhuis en thuiszorgorganisaties kan belastende opnames voor kwetsbare ouderen voorkomen. Ons doel is dat alle betrokken zorgverleners elke dag de zorg kunnen verbeteren. Dat bereik je alleen met een cultuur waarbij de meest actuele onderzoeksresultaten continu vertaald worden in handvatten voor de praktijk.’
Om te achterhalen hoe iemand het liefst informatie krijgt aangereikt, is het verstandig te inspireren met voorbeelden van kennisdeling, zegt Giesen. ‘De online CAT Databank is een verzameling van gratis leesbare literatuurstudies die aanbevelingen voor de praktijk geven. Gebruikt jouw doelgroep deze graag? Of is er meer behoefte aan een zakkaartje met praktische adviezen wat zorgverleners altijd kunnen meenemen? Van dat laatste zijn de stappenplannen over de richtlijnen urineweginfecties en lage luchtweginfecties voorbeelden.’
ZonMw werkt samen met Zorginstituut Nederland aan onderzoek naar en de ontwikkeling van instrumenten om de kwaliteit van zorg te verbeteren. Het gaat zowel om brede overzichtsstudies als om thematische verdiepingen rond bepaalde actuele (maatschappelijke) thema’s. Eén van die thema’s is (interprofessioneel) leren en verbeteren door zorgprofessionals in verschillende sectoren in de gezondheidszorg. Zoals verpleeghuiszorg, wijkverpleging, verpleging in het ziekenhuis, intensive care en integrale geboortezorg. In 13 projecten wordt gewerkt aan methodiekontwikkeling en onderzoek.
Op 18 maart 2020 zouden deze projecten voor het eerst bij elkaar komen om kennis te delen. Voor de bijeenkomst waren 3 subsessies voorbereid over:
Omdat deze bijeenkomst door maatregelen rondom het coronavirus (COVID-19) is uitgesteld, hebben we besloten om de kennis die verzameld is tijdens de voorbereidingen alvast te delen via een interviewreeks. Dit artikel is het eerste interview in de serie.
Redactie Jeroen Wapenaar, Eindredactie ZonMw