“Nederland is een klein land, maar we hebben toponderzoekers”, zegt Jacqueline Hoogendam, namens Nederland lid van zowel de Executive Board als de Management Board van het EU Joint Programm Neurodegenerative Disease Research (JPND).” Onze onderzoekers participeren volop in internationale onderzoeken naar neurodegeneratieve ziekten. Dit is niet alleen gunstig voor de kwaliteit van deze onderzoeken, maar ook voor de kwantiteit. Ik ben ervan overtuigd dat hierdoor op termijn meer mogelijkheden komen om deze ziekten te voorkomen en te behandelen.”

Neurodegeneratieve aandoeningen: wereldwijde uitdaging

‘Neurodegeneratieve aandoeningen’ is een overkoepelende term voor verschillende aandoeningen die gemeen hebben dat zij primair de neuronen in de hersenen aantasten. Voorbeelden van neurodegeneratieve aandoeningen zijn onder andere de Ziekte van Parkinson, de Ziekte van Alzheimer en de Ziekte van Huntington. Wereldwijd lijden naar schatting 47 miljoen mensen aan de ziekte van Alzheimer en aanverwante aandoeningen. Dit cijfer zal naar verwachting elke 20 jaar verdubbelen naarmate de bevolking ouder wordt. Naar schatting liggen de totale directe en informele zorgkosten van Alzheimer, Parkinson en aanverwante aandoeningen in de Europese Unie tussen de €105 en 160 miljard per jaar. Wereldwijd bedragen deze kosten zelfs US$ biljoen. Hiermee vormen neurodegeneratieve aandoeningen wereldwijd een van de grootste medische en maatschappelijke uitdagingen.

Onderzoek voor de patiënt van nu en morgen

JPND is een gezamenlijke onderzoeksinitiatief dat is opgericht om deze groeiende uitdaging aan te pakken. Het doel is dat mensen optimale zorg op maat krijgen en de kwaliteit van leven in elke fase van de ziekte verbetert. JPND-onderzoek draagt eraan bij dat het wetenschappelijk begrip van neurodegeneratieve ziekten verbetert en dat innovatieve benaderingen worden ontwikkeld voor preventie, diagnostiek en behandeling.

Resultaten JPND

De afgelopen 10 jaar hebben dertig JPND lidstaten in totaal ruim 176 miljoen euro geïnvesteerd in 121 onderzoeken. Voor Nederland stelde ZonMw ruim 17 miljoen euro beschikbaar waarmee geparticipeerd werd in 55 projecten. Alzheimer Nederland was medefinancier bij 13 van deze projecten.        

JPND draagt bij aan:

  • Het koppelen van wereldwijde onderzoeksinspanningen naar neurodegeneratieve ziekten
  • Een gezamenlijke onderzoeksagenda
  • Een ondersteunende infrastructuur en platforms voor harmonisatie van data en materialen en het bevorderen van een open access benadering voor het delen van data en bronnen
  • Meer interactie met patiëntenorganisaties om de behoeften van de patiënt te integreren in alle stadia van zowel therapieontwikkeling als procedures rondom dataverzameling   
  • Een betere onderzoekscultuur in het volledige spectrum van gezondheids-, sociale en palliatieve zorg
  • Verbinding met beleidsmakers
  • Het verspreiden van onderzoekresultaten naar beleid en praktijk

 

Voorbeeldproject: Bridget (BRain Imaging, cognition, Dementia an de next generation Genomics)

In de hersenen zijn er, lang voordat er symptomen van dementie zijn, al veranderingen in de hersenen te zien. In het Bridget-project bestudeerden onderzoekers de vroegste hersenveranderingen die een voorbode zijn van dementie, op meer dan 35.000 MRI-scans. Dit was mogelijk omdat onderzoekers van de grootste langlopende bevolkingsonderzoeken in Europa, waaronder die in Rotterdam, samenwerkten met externe partners uit de Verenigde Staten en Australië. Er werden meerdere nieuwe genen gevonden die invloed hebben op de ontwikkeling en achteruitgang van het brein en daarbij een invloed hebben op het ontstaan van dementie.

 

In het nieuwe Onderzoeksprogramma Dementie (i.o.) van de Nationale Dementiestrategie 2021-2030 van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport wordt de internationale samenwerking in JPND voortgezet.  

Meer informatie

 

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: Onderkant website