Hoe kunnen we integrale zorg bieden aan thuiswonende ouderen? Die vraag stond centraal tijdens de Ontmoetmarkt die het ‘Nijmeegs interprofessioneel leerlandschap’ onlangs organiseerde voor professionals in het sociaal domein. Verslag van een middag speeddaten.

De kennis en contacten die professionals vanmiddag opdoen tijdens de Ontmoetmarkt bij de Hogeschool Arnhem-Nijmegen (HAN) komen van pas in de dagelijkse beroepspraktijk, belooft projectleider Jacqueline Theunissen: ‘Als jouw eigen kennis en ervaring stopt, hoe vind je dan iemand die kan helpen? Anders gezegd: hoe kunnen we integrale zorg bieden aan thuiswonende ouderen?’ Aanwezig waren twintig professionals die werken in de wijk; zoals een schuldhulpverlener, een transferverpleegkundige, een ergotherapeut en een medewerker van Zorgbelang. Deze organisatie richt zich op regionale belangenbehartiging van cliënten. Zij gaan vanmiddag speeddaten met wijkverpleegkundigen, welzijnswerkers, docenten en een student.

Het Nijmeegs interprofessioneel leerlandschap heeft subsidie ontvangen van het ZonMw-programma LZO (Langdurige Zorg en Ondersteuning), dat onder meer als doel heeft het verder ontwikkelen en verstevigen van (leer)netwerken om zo goede integrale zorg, ondersteuning en welzijn te kunnen (blijven) bieden aan thuiswonende ouderen.

Mensen bij elkaar
De start van de ontmoetmarkt

Kwaliteit van leven

Speeddaten betekent in dit geval dat de professionals anderhalf uur lang met elkaar in gesprek gaan. Een medewerker van Buurtzorg vertelt tegen een ergotherapeut dat haar organisatie driemaal per jaar overleg heeft met de diëtiste, de ergotherapeut en de fysiotherapeut. ‘Dat houdt de lijnen kort. Dat helpt om integrale zorg te bieden aan ouderen.’ De ergotherapeut vindt het een inspirerend idee en gaat het ook in haar eigen regio voorstellen.

Vervolgens ontstaat een gesprek over de vraag wat kwaliteit van leven inhoudt voor ouderen. ‘Kwaliteit van leven kan best zijn dat je iemand uren achter elkaar tv laat kijken,’ zegt de Buurtzorg-medewerker. ‘Maar het kan ook zijn dat ik een oudere aanspoor om zelf zijn of haar brood te smeren: "U heeft toch altijd alles zelf gedaan? Dan kunt u dit vast ook zelf.” Kwaliteit van leven is dus iets heel persoonlijks,’ zegt de Buurtzorg-medewerker. ‘En dus is goede ouderenzorg een kwestie van maatwerk.’

'Kwaliteit van leven is iets heel persoonlijks. En dus is goede ouderenzorg een kwestie van maatwerk.’

Specialist ouderengeneeskunde

Bij een andere speeddate adviseert een transferverpleegkundige aan een wijkverpleegkundige om via de huisarts een specialist ouderengeneeskunde in te schakelen, bijvoorbeeld als iemand veel is afgevallen tijdens een ziekenhuisopname. Een specialist ouderengeneeskunde zal namelijk direct kijken naar de lever en de nieren, die vaak niet meer goed werken bij mensen op leeftijd. ‘In zo’n situatie moet je oude en kwetsbare mensen niet volstoppen met eten, zoals de familie soms denkt,’ zegt de transferverpleegkundige. ‘Je moet juist de oorzaken van het afvallen aanpakken. Een specialist ouderengeneeskunde kan dat. Veel professionals weten niet dat je hen kunt inschakelen, straks zelfs via de DBC’s (Diagnose Behandel Combinatie).’

Een wijkverpleegkundige vertelt tijdens haar speeddate het verhaal van een dementerende man die nog zelfstandig woont. Zijn zoon woont op grote afstand. Zoonlief is zó handig dat het huis van pa vol hangt met sensoren, zodat pa zo lang mogelijk thuis kan blijven wonen. ‘Integrale ouderenzorg is dus niet alleen iets van professionals,’ zegt de wijkverpleegkundige. ‘Ook de naasten leveren een bijdrage en technologie helpt daarbij.’

Speeddaten
Met elkaar in gesprek tijdens een speeddate

Samen doen begint hier

Hoe kijken de deelnemers na afloop terug op de Ontmoetmarkt? ‘Sociaal werker van het jaar’ Norbert Wijnhofen vindt het een goede zaak dat er veel disciplines aanwezig zijn, van de fysiotherapeut tot de woningcorporatie. Dat sluit aan bij zijn pleidooi voor meer samenwerking in de wijk. ‘Wijkteams moeten vakteams worden, dus teams waarin ook GGZ-kennis wordt opgenomen.’ Hij is optimistisch: ‘Na de tsunami aan taken die de gemeenten er in 2015 bij kregen, komt het nu allemaal tot rust. Dit is dé kans om de GGZ-agogen te laten instromen, want zij begeleiden mensen met een psychische aandoening. Daarom vind ik deze Ontmoetmarkt ook zo nuttig, want samen doen begint hier.’

Eigen aanvliegroute

Marion Reinartz (Zorgbelang) omschrijft de Ontmoetmarkt als innoverend: ‘Er zijn hier allerlei professionals en ze hebben allemaal hun eigen aanvliegroute. Leuk om te horen hoe anderen kijken. Tijdens je opleiding leer je als student van alles. Maar als je eenmaal professional bent, dan moet de hamvraag zijn: neem je ook de burger mee? Je moet altijd het perspectief van de burger naast dat van jezelf plaatsen. Als iemand diabetes heeft, moeten zijn of haar bloedsuikerwaarden dan altijd kloppen volgens de boekjes? Of is kwaliteit van leven je belangrijkste criterium?’ Reinartz vindt het goed dat tijdens de Ontmoetmarkt het hele sociaal domein is vertegenwoordigd. ‘Mensen zijn niet op te knippen. Zorg en welzijn gaan altijd hand in hand.’

Duurzaam maken

De kunst is om een bijeenkomst als de Ontmoetmarkt duurzaam te maken, meent Jacqueline Theunissen: ‘Professionals zien het nut van deze bijeenkomst in. Maar stel nu dat je ook in je dagelijks werk wilt overleggen met andere disciplines, bijvoorbeeld over preventie of over een bepaalde vraag van de burger. Helaas is het systeem zó georganiseerd dat je zo’n overleg dan niet kunt declareren. Dat is zonde. Aan de andere kant ben ik heel blij dat ik bij iedereen enthousiasme bespeur om met elkaar in gesprek te blijven. Dat is de eerste voorwaarde op weg naar duurzaamheid.’

‘Mensen zijn niet op te knippen. Zorg en welzijn gaan altijd hand in hand.’

Over dit project

De Ontmoetmarkt ‘Bekend maakt bemind’ werd georganiseerd door het Nijmeegs interprofessioneel leerlandschap: een netwerk van professionals in het sociaal domein en wijkverpleegkundigen, docenten verpleegkunde, docenten Social Work, en Zorgbelang. Volgens hen is samenwerking niet alleen een kwestie van persoonlijk contact, maar betekent het ook dat je de deskundigheid van de ander op waarde weet te schatten: Wat is zijn of haar visie? Wat is zijn of haar belang bij de doelgroep? En spreek je dezelfde taal?

Colofon Auteur en foto's Stan Verhaag

© ZonMw 2019

Relevante links

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: Onderkant website