Publicatie 18-12-2014

Op de kaart gezet

Twaalf projecten van ZonMw

3 illustraties van mensen rondom een zorginstelling

Op de kaart gezet

Twaalf projecten van ZonMw

ZonMw stimuleert gezondheidsonderzoek en zorginnovatie in Nederland. De kennis die dat oplevert blijft niet op de plank liggen. Ze wordt benut en gebruikt. Overal in Nederland.

Resultaten die onze zorg en gezondheid beter maken, dichterbij dan we misschien dachten. Verspreid over alle provincies zijn aansprekende voorbeelden te vinden. Een overzicht van twaalf succesvolle projecten. Steeds één voorbeeld per provincie. In het onlangs verschenen boekje Op de kaart gezet staat nog veel meer informatie over de projecten. En vindt u bij elk project een beschrijving van een buurt of plek in de omgeving waar het project is of wordt uitgevoerd.

Limburg: Nurses on the move

In Maastricht onderzoeken wetenschappers, docenten en zorgprofessionals hoe verpleeghuis-bewoners het beste gestimuleerd kunnen worden tot bewegen. Verzorgenden en verpleegkundigen spelen hierbij een centrale rol.

Wie zijn spieren niet gebruikt, gaat snel achteruit. Er is maar één manier om deze achteruitgang te stoppen: bewegen. Voor spieren geldt: use it or lose it, volgens senior onderzoeker Michel Bleijlevens. ‘Ik vind bewegen daarom een eerste levensbehoefte. Net zoals eten en drinken.’ Verzorgenden en verpleegkundigen spelen hierbij een centrale rol. Zij zijn immers dagelijks betrokken bij de zorg voor de bewoners. Aan de ene kant moet de activiteit passen in hun dagelijkse werk. Aan de andere kant moet het passen bij wat bewoners leuk vinden en kunnen. Zo wordt bewegen een automatisme.

Illustratie van oude man in een stoel

Wat levert het op?

  • Samenwerking tussen wetenschappers, docenten, verpleegkundigen en andere zorgverleners.
  • Een effectieve beweegaanpak die verzorgenden en verpleegkundigen kunnen gebruiken om bewegen te stimuleren.
  • Nieuwe kennis die meteen in praktijk kan worden gebracht.
  • Praktische materialen, zoals een checklist met bevorderende en belemmerende factoren en een handboek met strategieën.
  • Een lijst met competenties van verzorgenden en verpleegkundigen in verpleeghuizen.

Nurses on the move

Nurses on the move is een van de zeven onderzoekslijnen uit het ZonMw-programma Tussen Weten en Doen II. Speerpunten zijn: behoud van zelfredzaamheid van verpleeghuisbewoners, en de kwaliteit van zorg verbeteren. Wetenschappers, docenten, verpleegkundigen en andere zorgverleners werken samen aan drie samenhangende projecten. Zo leggen zij de verbinding tussen wetenschap en de alledaagse praktijk in verpleeghuizen. Meer info: www.nursesonthemove.nl.

Academische Werkplaats Ouderenzorg

De Academische Werkplaats Ouderenzorg Zuid-Limburg ontwikkelt, toetst en implementeert innovatieve oplossingen voor de zorg. De Universiteit Maastricht werkt in de werkplaats samen met partners in de regio. Nurses on the move is één van de projecten van de werkplaats. Meer info: www. academischewerkplaatsouderenzorg.nl.

Programma Tussen Weten en Doen II

Verpleegkundigen en verzorgenden vormen het hart van de Nederlandse gezondheidszorg. Zij zijn voor cliiënten én artsen een onmisbare schakel. Om deze centrale rol goed te kunnen vervullen, is wetenschappelijk onderbouwde kennis nodig. Het doel van het programma Tussen Weten en Doen II is het versterken van de onderzoeksinfrastructuur voor wetenschappelijk onderzoek voor verpleging en verzorging. En het verhogen van de kwaliteit van het verpleegkundig en verzorgend handelen. In het programma zijn zeven onderzoekslijnen gehonoreerd. Elke onderzoekslijn levert toepasbare kennis op voor de praktijk die leidt tot een betere kwaliteit van de zorg.

Illustratie van mensen in een stad

Rundsje Mestreech

Maastricht is misschien wel de mooiste stad van Europa. Een wandeling door de stad is een prima manier om de stad te leren kennen. En het is nog gezond ook. Dit ‘rundsje Mestreech’ voert langs veel mooie plekjes in de binnenstad. Onderweg zijn er genoeg plekjes om uit te rusten en de sfeer op te snuiven.

Een beschrijving van de wandelroute (5 kilometer) vindt u in het boekje ‘Op de kaart gezet’

Zeeland: Palliatieve sedatie

De zorg voor mensen die niet meer beter worden, is een vak apart. Iedere patiënt is weer anders. Ook familie en naasten hebben een grote rol. Daarnaast spelen er ethische afwegingen.

Artsen en verpleegkundigen hebben vaak nog te weinig kennis en ervaring met palliatieve sedatie. In Zeeland gingen huisartsen en verpleegkundigen daarom samen op cursus. Doel was de onderlinge samenwerking te verbeteren. Dat hielp. Huisartsen en verpleegkundigen weten elkaar steeds beter te vinden. En dat komt ten goede aan de patiënt.

Illustratie van mensen in een wachtkamer

Wat levert het op?

  • Deelnemers doen kennis op over de theorie en praktijk van palliatieve sedatie.
  • Betere samenwerking, overdracht en communicatie tussen artsen en verpleegkundigen.
  • Artsen en verpleegkundigen zien het belang in van multidisciplinaire samenwerking bij palliatieve sedatie.
  • De verbeterde samenwerking tussen artsen en verpleegkundigen heeft ook een positieve invloed op de zorg voor andere groepen patiënten.

Goede voorbeelden

Goed voorbeeld doet goed volgen. Daarom verspreidt het programma Palliatieve Zorg goede voorbeelden uit de praktijk die hun nut bewezen hebben en navolging verdienen. Zo kunnen ook andere zorgaanbieders profiteren van de opgedane kennis. Bekijk alle goede voorbeelden op www.goedevoorbeeldenpalliatievezorg.nl.

Illustratie van mensen in een park

Het rijke verleden van Walcheren

Een route langs de buitenhuizen en kastelen op Walcheren. In de 18e eeuw werd het bouwen van een ‘buiten’ de trend onder de elite. Vooral op Walcheren bouwden zij hun chique buitenhuizen. Veel van deze huizen zijn nu verdwenen of verbouwd tot boerderij. Toch zijn er verschillende bewaard gebleven.

Een prachtige fietsroute van 38 kilometer die beschreven wordt in het boekje ‘Op de kaart gezet’

Zuid-Holland: Weesgeneesmiddelen

Medicijnen voor zeldzame ziekten zijn vaak erg duur. Steeds is de afweging: wat kost het, en wat is de gezondheidswinst? En dat is lastig.

Hoeveel mag een geneesmiddel kosten? En wanneer vinden we dat een geneesmiddel goed werkt? Als het gaat over een paracetamolletje, stelt niemand dit soort vragen. Maar bij weesgeneesmiddelen spelen die vragen wel een rol. ‘Wat wil de samenleving uitgeven voor de behandeling van zeldzame ziekten?’ In het Erasmus MC in Rotterdam wil prof. dr. Ans van der Ploeg daarom duidelijkheid over de kosten en implementatie van weesgeneesmiddelen. Doel van haar project: weesgeneesmiddelen voor langere tijd te kunnen bekostigen, zonder steeds opnieuw de discussie aan te moeten gaan.

Illustratie van mensen met een mobiel

Wat levert het op?

  • Aanbevelingsplan implementatie weesgeneesmiddelen.
  • Handleiding implementatie weesgeneesmiddelen.
  • Weesgeneesmiddelen blijven voor langere tijd beschikbaar voor kwetsbare patiënten die baat hebben bij deze geneesmiddelen.

Ziekte van Pompe en Fabry zijn weesziekten

De ziekte van Pompe en de ziekte van Fabry zijn erfelijke ziekten. Door een tekort aan een enzym stapelen afvalstoffen zich op in verschillende lichaamscellen. De therapie bestaat eruit dat het ontbrekende enzym elke week of twee weken gedurende een aantal uren wordt toegediend via een infuus; een leven lang. De ziekte van Pompe is op deze manier de eerste behandelbare erfelijke spierziekte.

Programma Doelmatigheidsonderzoek Farmacotherapie

Geneesmiddelen voor zeldzame en ernstige ziekten kosten veel geld. Daarom moeten we kritisch kijken wat dit oplevert. VWS heeft het programma ‘dure en weesgeneesmiddelen ingesteld om onderzoek uit te laten voeren naar het gebruik van deze geneesmiddelen.

Het onderzoek levert informatie op die nodig is om te besluiten of de financiering van deze geneesmiddelen doorgaat of niet. De uitkomsten dragen bij aan het verbeteren van de behandeling met deze geneesmiddelen.

Illustratie van mensen bij de euromast

Museumpark en kubuswoningen

Weesziekten worden ze wel genoemd, ernstige aandoeningen waar kleine groepen mensen aan lijden. En geneesmiddelen voor zeldzame ziekten noemen we weesgeneesmiddelen. Dan is het bruggetje naar weeshuizen snel gemaakt. Rotterdam kende vroeger meerdere weeshuizen. Ze zijn in de loop der jaren verdwenen, gesloopt of door het grote bombardement in mei 1940 verwoest.

In het boekje ‘Op de kaart gezet’ vindt u een wandelroute die leidt langs enkele historische plekken waar ooit weeshuizen stonden.

Noord-Holland: Netwerk Geboortezorg

De kwaliteit van de Nederlandse geboortezorg kan beter. Een oplossing: samenwerking tussen alle professionals in de keten. In Amsterdam maakt het Netwerk Geboortezorg Noordwest Nederland zich sterk voor betere samenwerking.

Keten van geboortezorg

In ons land overlijden meer kinderen voor en tijdens de geboorte dan in vergelijkbare landen. Ook verschillen de sterftecijfers per regio, etniciteit en opleidingsniveau. Het Netwerk Geboortezorg Noordwest Nederland wil die sterfte terugbrengen door samenwerking tussen alle beroepsgroepen rondom de geboortezorg.

Met projecten en onderzoek gericht op alle ketenpartners. En door professionals in de geboortezorg zelf invloed te geven op de manier waarop ze de samenwerking vorm willen geven. Zo ontstaat een samenhangende keten van geboortezorg.

Illustratie van Ooievaar met een baby

Wat levert het op?

  • Teamtrainingen voor VSV’s, acute situaties en overdracht.
  • Regionale protocollen voor o.a. zwangerschapsdiabetes, vroeggeboorte en hypertensie.
  • Onderzoek naar perinatale sterfte in de regio rondom het Slotervaartziekenhuis.
  • Onderzoek naar preconceptiezorg op maat.
  • Onderzoek bij zwangere vrouwen met lage gezondheidsvaardigheden.
  • Onderzoek naar de psychologische en sociale gevolgen van de invoering van NIPT (Niet Invasieve Prenatale Test).
  • Onderzoek naar verbetering (succes- en faalfactoren) van multidisciplinaire samenwerking bij Verloskundige Samenwerkingsverbanden (VSV’s)
  • Onderzoek naar vroeggeboorte: Propellor-studie.
  • Netwerkevenementen en werkconferenties.
  • Groot Perinataal Overleg tussen alle ketenpartners.
  • Website www.goedgeboren.nl

Programma Zwangerschap en geboorte

ZonMw heeft sinds 2011 het onderzoeksprogramma Zwangerschap en Geboorte. Doel van het programma is het verkrijgen van kennis die helpt om de ziekte en sterfte rondom zwangerschap en geboorte terug te dringen.

Betere samenwerking tussen de partners in de zorgketen is nodig om de zorg voor moeder en kind te verbeteren. Vanuit het programma Zwangerschap en Geboorte zijn daarom regionale en multidisciplinaire consortia gestart. In deze consortia werken zorgverleners samen aan zorg en onderzoek in hun eigen regio. Dat belooft veel kennis op te leverenover goede perinatale zorg.

Illustratie van zwangere vrouw

Het geboortestraatje en andere verborgen schatten

Jong, oud, arm, rijk: in Amsterdam Oud-West wonen Amsterdammers uit alle lagen van de bevolking naast elkaar. Statige huizen,levendige volksbuurtjes, culturele ontmoetingsplaatsen en fijne terrassen. In het ‘geboortestraatje’ en omgeving is alles te vinden op het gebied van zwangerschap, geboorte en kinderen. Een ‘must’ voor (aanstaande) ouders en grootouders. Een complete beschrijving van de wandelroute vindt u in het boekje ‘Op de kaart gezet’.

Gelderland: Multidisciplinaire ouderenzorg

In Velp kiezen huisartsen voor intensieve samenwerking met andere zorgverleners. Het doel: meer samenhang in de zorgverlening en daardoor betere zorg voor de mensen in Velp.

Ouderen met complexe problemen krijgen in Velp samenhangende zorg onder regie van een praktijk ouderengeneeskunde. Ouderen kunnen hierdoor langer thuis blijven wonen, of komen helemaal niet meer in een verpleeghuis. De kwaliteit van hun leven gaat omhoog en ze kunnen op een prettige manier thuis blijven wonen. Het levert ook nog eens forse besparingen op. ‘Het succes overspoelt ons een beetje’, zegt Herma Barnoorn. De praktijk Ouderengeneeskunde Bertholet staat de laatste tijd nogal in de belangstelling. ‘Onze manier van ouderenzorg werkt echt. Ouderen blijven langer thuis, of komen helemaal niet meer in een verpleeghuis. Dat is pure winst.’

Illustratie van een man die in een deuropening staat

Wat levert het op?

  • 60% van de ouderen met complexe problematiek blijft minstens een half jaar langer thuis wonen; besparing: € 775.000 per jaar.
  • Minder ziekenhuisbezoeken; besparing: € 240.000 per jaar.
  • Handreiking multidisciplinaire ouderenzorg, voor hulpverleners die willen werken zoals in Velp.
  • Verdiepingsleergang multidisciplinaire ouderenzorg, voor hulpverleners die een praktijk als die van Ester Bertholet willen opzetten.

Weblog

Specialist Ouderengeneeskunde Ester Bertholet houdt een blog bij over het werk in haar praktijk. Op haar blog plaatst ze korte filmpjes, die een mooi en soms ontroerend beeld geven van de problemen die ouderen ervaren.

Programma Op één lijn

Zorg dicht bij huis is prettig voor zorgvragers. Nog beter is het om een zorgvraag te voorkomen door vroegtijdig in te grijpen. Dat vraagt om samenwerking en bundeling van krachten, bij alle zorgverleners in de eerste lijn, om ondernemerschap en het zien van nieuwe kansen. Het stimuleringsprogramma Op één lijn wil de organisatiekracht en het innovatief vermogen van de zorg dicht bij huis vergroten.

Illustratie van een vrouw op een fiets

Alles-in-één fietstocht in Gelderland

Deze fietstocht biedt alles-in-één: heuvels, heide, bos, zand en water. Leuke kleine dorpjes en studenten’stad’ Velp. Samen geven ze een mooi beeld van wat Gelderland te bieden heeft. Start- en eindpunt is Station Velp. De route is 37,5 kilometer lang. Een uitgebreide beschrijving van de tocht staat in het boekje ‘Op de kaart gezet’.

Flevoland: Transmurale zorgbrug

In Flevoland begeleidt een wijkverpleegkundige kwetsbare ouderen van ziekenhuis naar huis. Hierdoor daalt niet alleen het sterftecijfer, maar herstellen patiënten beter en zijn er minder heropnames.

Wijkverpleegkundige redt levens

Zo’n 35 procent van de ouderen die acuut in het ziekenhuis worden opgenomen, overlijdt binnen drie maanden na ontslag. ‘Met betere begeleiding en goede nazorg kun je levens redden. Ouderen herstellen sneller. En ze hoeven minder vaak naar het verpleeghuis.’

Dat zegt Sophia de Rooij, internist-ouderengeneeskunde en klinisch geriater in het Academisch Medisch Centrum in Amsterdam. ‘Er is geen pil die dit effect heeft.’
Onder leiding van Sophia de Rooij werd het effect van deze ‘Transmurale Zorgbrug’ drie jaar lang onderzocht. En wat blijkt? Met een goede begeleiding van het ziekenhuis naar weer thuis kun je levens redden.

Illustratie van een man die over een brug loopt

Wat levert het op?

  • 40% minder sterfte.
  • Een blijvend effect na 30 en 60 dagen.
  • Patiënten liggen een dag korter in het ziekenhuis.
  • Ouderen gaan later naar een verpleeghuis.
  • Concrete producten en instrumenten: zie www.effectieveouderenzorg.nl.

Transmurale Zorgbrug in de prijzen

De Transmurale Zorgbrug won in 2013 de Anna Reynvaan Praktijkprijs voor het beste verpleegkundige initiatief om de patiëntenzorg te verbeteren en was
genomineerd voor de Kwaliteitsprijs van de Orde van Medisch Specialisten.
Deze succesvolle interventie, ontwikkeld in het AMC, wordt inmiddels overgenomen door andere UMC’s.

Nationaal Programma Ouderenzorg (NPO)

Ouderen hebben vaak verschillende aandoeningen tegelijk. Daarnaast neemt hun kwetsbaarheid toe. Kleine incidenten kunnen hun zelfredzaamheid verstoren. Vaak krijgen zij dan niet de zorg die zij nodig hebben. Het NPO wil hier verandering in brengen. Doel van het programma is een samenhangend zorgaanbod dat beter is afgestemd op de behoeften van ouderen. Ruim 650 partijen werken hiervoor samen in regionale netwerken.

Illustratie van een natuurgebied en een ijsvogel

Over de brug in Almere

De Groene Loper verbindt de stad Almere met de ruige natuur. Bedoeld als een ‘ommetje’ of als een aanloop voor een langer wandeling. Onderweg is veel te zien en te beleven. De beschrijving van de route vind je in het boekje ‘Op de kaart gezet’. Hij begint bij NS Station Almere Oostvaarder en eindigt bij Natuurbelevingscentrum de Oostvaarders.

Overijssel: Academische Werkplaats Jeugd

ZonMw investeert in de zorg voor de jeugd. Een van de programma’s is Academische Werkplaatsen Jeugd. In academische werkplaatsen wordt kennis uitgewisseld tussen praktijk, onderzoek, beleid en opleidingen.

Twente klaar voor transitie jeugdhulp

De zorg voor kinderen kan beter en eenvoudiger. Met de nieuwe Jeugdwet worden gemeenten daarom per 1 januari 2015 verantwoordelijk voor alle jeugdhulp. Deze overgang geeft gemeenten de kans om een belangrijke kwaliteitsslag te maken. Maar dan moeten alle partijen in de jeugdhulp met  elkaar optrekken en van elkaar leren. In Twente gebeurt dat nu al. Dat leidt tot bruikbare adviezen, interventies, handleidingen en voorzieningen voor de jeugdhulp. De praktijk krijgt een wetenschappelijke onderbouwing en de kwaliteit van de zorg verbetert. In Twente staat de zorg voor kwetsbare kinderen centraal.

Illustratie van mensen in een kantoor

Wat levert het op?

  • 2 promotieonderzoeken: naar postpartum depressie en naar de preventie van kindermishandeling.
  • 16 ‘klein-en-fijn’-projecten.
  • Onderwijsmodules voor professionals in de Jeugdgezondheidszorg en de Centra voor Jeugd en Gezin.
  • Verspreiding en gebruik van de onderzoeksresultaten.

Academische Werkplaats Jeugd Twente

De Academische Werkplaats Jeugd in Twente laat verschillende organisaties samen optrekken om de zorg rond kwetsbare kinderen te versterken.
De werkplaats onderzoekt en implementeert instrumenten en interventies. Er lopen grotere projecten, maar ook ‘klein-enfijn’-projecten. De academische werkplaats werkt samen met GGD Regio Twente, Universiteit Twente, Saxion Hogeschool, de veertien Twentse gemeenten en UMCG/C4Youth. Zo voorziet de werkplaats in een kennisinfrastructuur die de Twentse zorg verbetert.

Illustratie van een jongere in een boom

Hangjongeren kunnen de boom in!

In het boekje ‘Op de kaart gezet’ staat een sportieve route in Overijssel. Beklim eerst de hoogste berg van Twente, en fiets dan door prachtige natuurgebieden naar recreatiegebied Het Hulsbeek. Echte sportievelingen gaan dan nog het klimbos in. De lengte van de route is 28 kilometer.

Friesland: Speellint

In Leeuwarden mogen kinderen zelf speelplekken ontwerpen in hun eigen wijk. Zodat ze overal kunnen spelen, en niet alleen op officiële speelplekken.

Volgens de Jantje Beton-methode helpen de kinderen mee om hun wijk mooi te maken en te houden. Dat brengt niet alleen de kinderen, maar ook de andere buurtbewoners bij elkaar. De uitvoering gebeurt zoveel mogelijk met en door kinderen en bewoners. Dat zorgt voor een leefbare wijk waar bewoners zelf hun verantwoordelijkheid nemen.

In de Leeuwardense wijk Huizum was weinig plek voor kinderen om te spelen. Smalle straatjes, onveilig, geparkeerde auto’s en slecht bereikbare speelplekken. In samenwerking met Jantje Beton maakte de gemeente er een uitdagende en veilige speelwijk van. Samen met kinderen en buurtbewoners.
 

Illustratie van een jongetje

Wat levert het op

  • Kinderparticipatie is een vast element geworden in alle projecten van
    Jantje Beton.
  • Kinderen ontwikkelen een sterkere band met hun buurt.
  • De sociale cohesie neemt toe.
  • Buitenspelen wordt leuker, avontuurlijker en veiliger.
  • Gemeenten kijken op een andere manier naar buitenspelen en kiezen minder vaak voor standaardoplossingen.

Buitenspelen in de wijk

Kinderen willen graag buitenspelen. Jammer genoeg kan dat niet overal. De straat is gevaarlijk, of de stoep te smal. Bovendien vinden kinderen de standaard speelplekken vaak saai. Jantje Beton laat kinderen zelf hun speelbuurt vormgeven. Door speelbuurten met elkaar te verbinden via speelroutes ontstaan speelnetwerken door de hele stad. Jantje Beton ontwikkelde speelnetwerken in Gouda, Tilburg, Leeuwarden en Den Helder.

De aanpak van Jantje Beton

Kinderen zijn experts als het om spelen gaat. Helaas worden ze nauwelijks betrokken bij het ontwikkelen van speelplekken in hun buurt. Speciaal voor wie ook met kinderen aan buitenspeelprojecten wil werken, heeft Jantje Beton de ‘Jantje Beton aanpak’ ontwikkeld.
Meer informatie: www.jantjebeton.nl

Illustratie van een rivier met daarin spelende kinderen

Spelen en struinen door Huizum

Spelenderwijs de stad door, dat is het idee van de wandel route. Wie zijn intuïtie volgt –en de gekleurde tegels– ontdekt zo al spelend de hele wijk.

De route begint in de Carel Fabritiusstraat bij de Johan Willem-Frisoschool.

Een uitvoerige beschrijving vindt u in het boekje ‘Op de kaart gezet’.

Groningen: Nait soezen

In Groningen is de wijkzuster terug van weggeweest. Als spil in de hulpverlening lost zij problemen op het gebied van zorg, wonen en welzijn in een keer op.

Nait soezen (moar doun)

Dat is hun motto. Die aanpak bespaart zorgkosten, leidt tot meer tevreden klanten en minder verpleeghuisopnamen. Het verbetert de
zelfredzaamheid van mensen, én vergroot de leefbaarheid in de wijk. Een van die wijken is Korrewegwijk – de Hoogte. Daar werkt ook wijkverpleegkundige Heleen Damminga. Zij is wijkverpleegkundige in het Nait Soezen-team. Haar wijk: Korrewegwijk- De Hoogte. Een wijk met veel verslavingsproblematiek en geldproblemen. Over de aanpak van Nait Soezen is zij laaiend enthousiast. ‘Iedereen is verschillend, iedereen heeft andere behoeften. Wij kunnen veel gerichter zorg geven. Dit is je vak uitoefenen in al zijn facetten.’

Illustratie van verpleegster op de fiets

Wat levert het op?

  • De eerste onderzoeken wijzen op kostenbesparing. Voorzichtige indicatie: € 18.000 tot € 35.000 besparing per FTE per jaar.
  • Grotere tevredenheid onder cliënten.
  • Integratie van gezondheidszorg en sociaal-maatschappelijke hulpverleners.
  • Wijkverpleegkundigen hebben hun autonomie terug en werken zelfstandig.
  • Huisartsen hoeven minder administratieve taken bij te houden en kunnen efficiënter werken.

Drie parels voor de wijkzorg

ZonMw onderscheidt veelbelovende projecten met een Parel. Parelprojecten
krijgen extra aandacht in de communicatie van ZonMw. Drie Zichtbare
schakelprojecten kregen een ZonMw Parel voor hun innovatieve en
ondernemende aanpak: de Regionale Kruisvereniging West-Brabant, TSN Thuiszorg Groningen en Eerste Lijns Advies Noord-Nederland (ELANN), en Omring Thuiszorg uit Noord-Holland. Omring Thuiszorg zag dat de wijkverpleegkundige een opname in verpleeg- ofverzorgingshuis helptuitstellen. In West-Brabant bleek dat de integrale aanpak in totaal 135 duizend euro op zorg had bespaard. En in Groningen zien huisartsen de patiënttevredenheid groeien na de komst van de wijkverpleegkundige.

Illustratie van zwangere vrouw langs een fietspad

Op de fiets door de wijk

De Korrewegwijk is een van de meest karakteristieke woonwijken in Groningen. De wijk is gebouwd tussen 1920 en 1965, en dat is te zien aan de variatie in architectuur. Ook de bevolking in de wijk is gevarieerd: mensen van allerlei culturen wonen hier door elkaar. Verder zitten er veel creatieve zzp’ers en kleine ondernemers in de wijk. Dwars door de wijk loopt de Korreweg het drukste fietspad van Nederland.

In het boekje ‘Op de kaart gezet’ vindt u een mooie tocht door de wijk.

Utrecht: Brainbox

De gouden driehoek wordt het wel genoemd: de samenwerking tussen universiteit, industrie en kliniek. Deze samenwerking zorgt ervoor dat vragen vanuit de zorg sneller vertaald worden naar bruikbare oplossingen.

Beeldvormende technieken 

Om afwijkingen in de hersenen op te sporen, laten specialisten vaak een MR-scan maken. Zo kunnen zij de aard, de ernst en het verloop van een ziekte bepalen. Specialisten beoordelen deze scans visueel. Als dit automatisch zou kunnen, zouden diagnoses en prognoses beter en sneller kunnen. In Utrecht werkt een consortium van beeldverwerkers, artsen en de industrie aan nieuwe beeldvormende technieken.

Illustratie van 3 mensen die naar hersenen kijken

Programma Innovative Medical Devices Initiative

Het programma Innovative Medical Devices Initiative (IMDI) ontwikkelt nieuwe technologieën die bijdragen aan de verduurzaming van de zorg. De ambitie is om binnen tien jaar een nieuwe generatie van instrumenten beschikbaar te hebben, waarmee de Nederlandse zorg beter kan voldoen aan de kwantitatieve en kwalitatieve eisen van een vergrijzende bevolking en bovendien betaalbaar blijft.

Dit gebeurt in acht Centres of Research Excellence (CoRE’s) of consortia rond de onderwerpen imaging & beeldverwerking, minimaal invasieve technieken, revalidatie en homecare.

ZonMw is dit subsidieprogramma gestart om de ontwikkeling van IMDI verder te stimuleren. De acht centra hebben een samenwerkingsverband opgericht, genaamd Stichting IMDI.nl, koepel van samenwerkende IMDI-CoREs.

Wat leveren de CoRE’s op?

  • Schaalvergroting van het onderzoek.
  • Vragen vanuit de zorg worden sneller vertaald naar oplossingen, die sneller op de markt komen.
  • Wetenschappelijk onderzoek wordt beter economisch benut.
Illustratie van een jongen zittend op een lelieblad

Hersenen en andere wetenswaardigheden

Hersenen op sterk water, opgezette dieren en andere interessante voorwerpen: het Universiteitsmuseum Utrecht heeft een uitgebreide wetenschappelijk collectie die ook voor niet-wetenschappers leuk is om te bekijken. Kom voor de verandering eens per boot, en geniet van de stad vanaf het water. Na afloop is het goed toeven in museumtuin de Oude Hortus.

Lees meer hierover in het boekje ‘Op de kaart gezet’.

Drenthe: Gezond doen

In Drenthe voeren sociaal-psychiatrisch verpleegkundigen keukentafelgesprekken met kwetsbare ouderen. In drie gesprekken maken ze samen een plan om hun gezondheidssituatie te verbeteren.

'Gezond doen!'

Een weduwnaar voor wie het leven zijn glans heeft verloren. Een man die niets anders doet dan voor zich uitstaren. Een vrouw met slaapproblemen. Kwetsbare ouderen zijn vaak eenzaam en hebben psychische problemen. ‘Blijkbaar vinden mensen het moeilijk om daar hulp voor te zoeken. Drie gesprekken rond de keukentafel is laagdrempeliger. Dat willen ze dan wel’, vertelt Nicolette Moes van GGZ-instelling Indigo in Drenthe. Zij is projectleider van het project ‘Gezond Doen!’, dat het idee van de keukentafelgesprekken voor kwetsbare ouderen ontwikkelde en een onderzoek uitvoerde, samen met thuiszorgorganisatie De ZorgZaak en hogeschool Windesheim. 

Illustratie van oudere aan een keukentafel

Wat levert het op?

  • 70% van de deelnemers behoorde tot de doelgroep: kwetsbare ouderen met een lage SES.
  • Gezondheidswinst bij 53% van de deelnemers.
  • Handleiding ‘Aan tafel’ over de methode met keukentafelgesprekken.
  • Met gemeenten wordt gekeken naar vervolgfinanciering.

Programma Preventiekracht dicht bij huis

Het programma PreventieKracht dicht bij huis richtte zich aanvankelijk op kwaliteitsverbetering van preventie door en voor de thuiszorg. Centrale thema’s waren: preventie van overgewicht, diabetes, depressie, roken en valincidenten bij ouderen. Vanaf 2009 ging een vervolgprogramma door op dezelfde thema’s. Dit keer met expliciete aandacht voor het bereiken van risicogroepen, en de bevordering van regionale of lokale samenwerking. In 2013 is het programma afgerond.

Preventie nieuwe stijl

De toekomst van preventie is dat deze steeds meer lokaal, integraal en vraaggericht wordt vormgegeven. In deze ‘preventie nieuwe stijl’ nemen gemeenten en zorgverzekeraars samen de regie. Ook werken organisaties en professionals in preventie, zorg en welzijn met elkaar en met burgers samen aan eenbetere gezondheid en zo aan meer sociale participatie.

Illustratie van een jongen bij een trimbaan

Bewegen in het bos

Het Spaarbankbos is een soort stadsbos tussen Hoogeveen en Pesse. Het is een heerlijk bos om in te wandelen. Maar het bos heeft ook een moderne trimbaan. Ideaal voor iedereen die zijn conditie op peil wil houden.

Een uitgebreide beschrijving van de route vindt u in het boekje 'Op de kaart gezet’.

Noord-Brabant: Lekker in je vel

’s-Hertogenbosch wil overgewicht bij kinderen tegengaan. En tegelijk ouders meer bewust maken van de rol die zij daarbij spelen. De gemeente zet daarom gezinscoaches in bij gezinnen waar overgewicht is gesignaleerd.

Lekker in je vel

Hoe zorg je dat kinderen met overgewicht gezonder gaan leven? Dat lukt alleen als het hele gezin meedoet.

In het coachingsprogramma ‘Lekker in je vel’ werden ouders met hun kinderen in groepen begeleid. De coach kwam ook bij de kinderen thuis. ‘Kinderen werden minder gepest en zaten lekkerder in hun vel. Ook veel ouders hadden er baat bij. Dat is grote winst.’

Illutratie van een jongen op een weegschaal

Wat levert het op?

  • Ouders en kinderen doen actief mee.
  • Kinderen eten het gezonde eten dat ouders hun aanbieden.
  • Het gewicht van de deelnemers daalt.
  • De deelnemers zitten letterlijk en figuurlijk lekkerder in hun vel.
  • Het coachingsprogramma gaat door in een ‘light’- versie.
  • De gemeente ’s-Hertogenbosch staat volledig achter het beleid en combineert
    dit met beleid in andere sectoren, zoals jeugdzorg en sport.
  • De Nieuwe Aanpak in ’s-Hertogenbosch is: zorgen dát, in plaats van zorgen voor.
  • De gemeente heeft meer inzicht in de rol die zij wil spelen: knelpunten signaleren en burgers motiveren zelf oplossingen te bedenken.

Programma Gezonde Slagkracht

Gezonde inwoners zijn belangrijk voor gemeenten. Ze hebben meer kans op werk, kunnen beter voor zichzelf zorgen en zijn actief in de samenleving. Gemeenten kunnen met hun beleid op allerlei gebieden de gezondheid van inwoners bevorderen. Het programma Gezonde Slagkracht ondersteunt gemeenten bij een integrale aanpak van overgewicht, alcohol, roken en drugs. Het programma subsidieert 34 projecten in 130 gemeenten. Het programma wil met goede voorbeelden kennis en ervaring opdoen, en die beschikbaar stellen aan gemeenten.

Van open riool naar idyllisch water

Ooit was de rivier de Binnendieze een open riool en wemelde het van het ongedierte. Niet zo goed voor de gezondheid van de burgers van ’s-Hertogenbosch. Dat is nu gelukkig anders. Een tocht over de Binnendieze is genieten van prachtige doorkijkjes, historische panden en kloostertuinen.

Lees de volledige beschrijving van de route in het boekje ‘Op de kaart gezet’.