Gemeenten spelen een essentiële rol in een betere gezondheid van hun inwoners en in het verkleinen van gezondheidsverschillen. Met het programma Aan de slag met preventie in uw gemeente willen we gemeenten ondersteunen in de dagelijkse uitvoeringspraktijk. Onder meer door het gebruik van erkende interventies te stimuleren en ‘samen leren’ centraal te stellen.

Preventie vraagt om een integrale aanpak met naast zorg ook aandacht voor welzijn, ruimtelijke ordening, inkomen, onderwijs, participatie, milieubeleid en wijkvoorzieningen. In deze ronde werken gemeenten, GGD’en, Academische Werkplaatsen Publieke Gezondheid en Werkplaatsen Sociaal Domein in elke regio daarom samen. Zo kunnen de partijen van elkaars kennis en ervaring profiteren en al doende tot nieuwe inzichten komen.

In oktober 2018 gingen zes lokale samenwerkingsverbanden met subsidie aan de slag met preventie in hun regio. Bij ontwikkeling en uitvoering van beleid maken zij gebruik van erkende interventies. Hoe hebben zij preventie in hun regio aangepakt? Welke interventies kozen zij? En wat zijn de resultaten tot nu toe?

De projecten

Samen Leren voor Gezond Gewicht in Rivierenland

Samen leren in Rivierenland met als doel: succesvolle interventies in de wijk ontwikkelen die gezond gewicht stimuleren. En dat alles afgestemd op de situatie per gemeente en gedragen door professionals en inwoners.

In de regio Rivierenland wonen veel mensen met overgewicht. GGD en Gemeenten Culemborg, Tiel, Maasdriel en West Betuwe doen al veel om overgewicht te voorkomen. Zij ervaren hierbij twee problemen: hoe ontwikkel je activiteiten op maat per gemeente? En hoe betrek je de lokale gemeenschap om het benodigde draagvlak en eigenaarschap te krijgen?

Samen Leren voor Gezond Gewicht in Rivierenland gaat op zoek naar antwoorden. In Fase 1, afgerond in 2019, leerde het samenwerkingsverband hoe ze in co-creatie met inwoners en professionals voor iedere gemeente een goed plan Gezond Gewicht kunnen ontwerpen. En leverde ze die plannen op. In Fase 2 helpt het samenwerkingsverband de lokale werkgroepen met uitvoering, evaluatie en monitoring (afronding 2021).

Senioren sterker maken: fysiek en sociaal

Het is belangrijk dat senioren die zelfstandig wonen zo lang mogelijk vitaal blijven. Hoe kun je hen fysiek en sociaal sterker maken en daarbij de mogelijkheden van de sociale en fysieke omgeving integreren?

In de derde levensfase (55+) valt er voor de meesten nog veel moois te beleven. Maar er zijn ook ouderen die heel kwetsbaar zijn. Er is veel winst te behalen als ingezet wordt op het voorkomen van bijvoorbeeld overgewicht en diabetes, maar ook op dementie. Hoe kan de vitaliteit van 55-80 jarigen die zelfstandig wonen zo lang mogelijk in stand gehouden worden?

Project Ouderen sterker maken: fysiek en sociaal focust op preventie en wil gezondheid, gezondheidsvaardigheden en sociaal welbevinden van ouderen versterken en tegelijkertijd de mogelijkheden benutten die de sociale en fysieke omgeving biedt.

Aan de slag met preventie in de Drentse gemeenten

De Drentse gemeenten willen steviger inzetten op een integrale aanpak om de gezondheid van hun inwoners te verbeteren. Want de inwoners in Drenthe kampen meer met gezondheidsproblemen dan de gemiddelde Nederlander.

In Drenthe bestaan grote gezondheidsverschillen en is er sprake van vergrijzing. Preventie, bevorderen van gezondheid, is in Drenthe daarom belangrijker dan ooit te voren. Niet alleen om álle inwoners kansen te bieden om gelukkig en gezond oud te worden. Maar ook om te voorkomen dat de zorg duurder en zwaarder wordt.

In Aan de slag met preventie in de Drentse gemeenten zetten de twaalf Drentse gemeentes samen de schouders onder een gezonder Drenthe. Met een preventiebeleid en interventies die ze in samenhang en integraal willen opzetten, waarbij de gemeenten en hun partners samen optrekken en van elkaar leren.

Wijzer in de wijk

Inwoners gezond en wel door samen met de inwoners te werken aan een effectieve wijkaanpak. De focus ligt op een brede blik op gezondheid, Positieve Gezondheid met zes dimensies, en samen leren.

De gemeenten Alphen aan den Rijn, Den Haag en Leiden werken al enige tijd aan het wijkgericht terugdringen van gezondheidsachterstanden. Ondanks alle inspanningen verdwijnen de achterstanden niet. Hoe kunnen ze inwoners bereiken en ze de ondersteuning bieden die ze nodig hebben, zonder dat elke gemeente het wiel helemaal opnieuw hoeft uit te vinden?

In project Wijzer in de Wijk stellen de drie gemeenten in co-creatie met inwoners en lokale partners een integrale wijkgerichte gezondheidsaanpak op, met Positieve Gezondheid als uitgangspunt. Op die manier krijgen ze beter zicht op wat inwoners belangrijk vinden en kunnen ze daar beter op aansluiten om gezondheidsachterstanden terug te dringen.

Gezond opgroeien in Zaanstreek-Waterland

In de regio Zaanstreek-Waterland strijden vijf gemeenten tegen overgewicht bij kinderen tot 18 jaar. Ze willen dat kinderen gezonder kunnen leven en de kinderen en hun gezin helpen met een gezondere leefstijl.

De regio Zaanstreek-Waterland staat in de top vijf van zwaarste regio’s van Nederland. Het percentage 10-jarige kinderen met overgewicht ligt met 17% hoger dan het landelijke gemiddelde (14%). GGD Zaanstreek-Waterland wil hier samen met de gemeenten Oostzaan, Wormerland, Edam-Volendam, Landsmeer en Zaanstad actie op ondernemen.

In project Gezond opgroeien in Zaanstreek-Waterland wil zorgen dat alle kinderen tot 18 jaar gezonder kunnen leven en meer kunnen bewegen. Daarnaast is het doel om kinderen met overgewicht beter te ondersteunen en gezinnen waar overgewicht een rol speelt te helpen aan een gezondere leefstijl. De integrale JOGG-aanpak in Zaanstad dient hierbij als voorbeeld.

Samen in beweging met kwetsbare bewoners

Zes gemeenten ontwikkelen een integrale aanpak om kwetsbare bewoners letterlijk en figuurlijk in beweging te krijgen. Zodat zij langer vitaal zijn, thuis (kunnen) blijven wonen en mee kunnen doen in de gemeente.

Lichamelijke beweging en sociaal actief zijn dragen bij aan goede gezondheid in de breedste zin. Zes gemeenten uit de regio IJsselland en de Achterhoek constateerden dat ze met hun aanpak rond beweging hun kwetsbare bewoners, zoals ouderen en mensen met psychosociale problematiek, niet voldoende bereiken. Een brede integrale aanpak is nodig.

In project Samen in beweging met kwetsbare bewoners geven zes gemeenten samen deze aanpak vorm zodat ze ook kwetsbare bewoners kunnen bereiken en stimuleren om in beweging te komen. Gemeenten zetten in op een integraal gemeentelijk beleid en een goede afstemming tussen partijen die begeleiding, zorg- en hulpverlening bieden.

Programma Aan de slag met preventie in uw gemeente

Hoe stimuleer je het gebruik van erkende interventies en hoe bevorder je een brede lerende aanpak in gemeentelijke preventieprojecten? 6 lokale consortia zorgen voor kennis en inzicht voor preventief gemeentebeleid.

Naast de (tussentijdse) resultaten op het gebied van preventief gemeentebeleid, leest u in deze publicatie ook over ‘Wonen en leven in een gezonde wijk en omgeving’, sociaal economische gezondheidsverschillen, en leefomgeving en gezondheid.

Preventieonderzoek naar gezonde wijk en omgeving

Preventieonderzoek zorgt voor kennis over de gezonde wijk en omgeving. En dat deze zijn weg vindt in de praktijk, zodat alle burgers er wat aan hebben. Dit doen we samen met onderzoekers, beleidsmakers, onderwijsinstellingen, gemeenten en professionals en met burgers zelf.

Meer weten?

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: Onderkant website