Gemeenten hebben de afgelopen jaren meer taken en verantwoordelijkheden gekregen rondom werk en inkomen. Hoe kan een gemeente mensen zo goed mogelijk op weg helpen naar zo regulier mogelijk, betaald werk? En hoe kunnen armoede en problematische schulden verminderd en voorkomen worden? Welke interventies zijn effectief voor wie, wat werkt wel, wat niet en hoe komt dat? Het kennisprogramma Vakkundig aan het werk geeft met praktijkgericht wetenschappelijk onderzoek antwoord op deze vragen.

Inhoud

In het kennisprogramma Vakkundig aan het werk staan de vragen en behoeften van gemeenten centraal. In verschillende subsidierondes financieren we wetenschappelijk  onderzoek naar ‘wat  werkt  voor  wie  en  waarom’. De onderzoeksprojecten geven antwoorden op deze vragen en inzicht in de werkzaamheid van instrumenten en methoden. De kennis die uit de projecten voortkomt is  toepasbaar in de praktijk, ook voor andere gemeenten. In de uitvoering van dit onderzoek werken onderzoekers nauw samen met gemeenten. De opdrachtgever van het kennisprogramma is het  ministerie van SZW. Belangrijke samenwerkingspartners zijn Divosa, VNG, UWV en het ministerie van VWS.

Wie kunnen aan de slag met de nieuwe kennis?

De kennis uit Vakkundig aan het werk is allereerst bedoeld voor gemeentelijke professionals, zoals klantmanagers, sociaal werkers, beleidsmedewerkers, medewerkers van wijkteams en cliëntenvertegenwoordigers. Ook professionals in de sociale werkvoorziening, jobcoaches en andere re-integratieprofessionals (ook uit de private sector) kunnen ermee aan de slag. Uiteindelijk is de kennis bedoeld om de gemeentelijke dienstverlening voor mensen met een achterstand op de arbeidsmarkt effectiever en efficiënter te laten worden. Uiteraard is het ook belangrijk dat het bestuur en management binnen gemeenten nauw betrokken zijn bij de vormgeving en uitvoering van projecten en bij het creëren van draagvlak voor en het toepassen van de resultaten.

Wilt u weten wat uit de onderzoeken komt en hoe u daarmee aan de slag kunt? In deze projectencatalogus vindt u alle projecten van het programma terug. Wat is de onderzoeksvraag? Hoe gaat het onderzoek in zijn werk? Wat is het resultaat en hoe kan dit in de praktijk worden toegepast? Op de website van ZonMw vindt u –op projectnummer– meer informatie.

5 onderwerpen

Naar boven

De projecten in deze publicatie gaan over de volgende onderwerpen:

  • Re-integratie
  • Methodisch werken
  • Schuldhulpverlening en armoedebestrijding
  • Integraal werken
  • Vergunninghouders

Re-integratie

Naar boven

wegwijsbord in bergachtig landschap

Veel mensen staan op een grote afstand van de arbeidsmarkt en komen niet zelf aan het werk. Hoe kan de gemeente deze groep begeleiden naar zo regulier mogelijk, betaald werk? In dit thema past onderzoek naar de effectiviteit van veel gebruikte interventies.

Werkt een bepaalde methode, voor wie geldt dat en waarom is dit zo? Speciale aandacht is er voor kwetsbare burgers met verschillende problemen, zoals gezondheidsproblemen en/of een verminderde zelfredzaamheid. Er is aanvullende kennis nodig hoe de gemeente deze groep het beste kan ondersteunen in het vinden én behouden van regulier, betaald werk. Daarnaast speelt ook de vraag hoe gemeenten werkgevers kunnen prikkelen om duurzaam werk te creëren voor mensen met afstand tot de arbeidsmarkt.

Onderstaande ZonMw-projecten sluiten aan op het thema re-integratie.

Lees meer over project Werkzame mechanismen van re-integratieaanpakken voor kwetsbare, werkloze jongeren
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Gemeente: Rotterdam
Kennisinstellingen en andere partijen: Hogeschool Rotterdam en IZI Solutions

Dit onderzoek levert kennis op voor gemeenten die zich richten op de doelgroep kwetsbare, werkloze jongeren. Wat zijn de werkzame mechanismen van drie interventies die gebruikt worden door de gemeente Rotterdam?

Vraagstuk

Sinds 2014 financiert de gemeente Rotterdam drie veelbelovende interventies: Nieuw Perspectief, Tops4Jobs en Heilige Boontjes. De interventies ondersteunen kwetsbare, werkloze jongeren vanaf 18 jaar bij het vinden van werk of het teruggaan naar school. Via welke mechanismen dragen deze interventies hieraan bij?

Onderzoek

Betrokken jongeren, uitvoerders en werkgevers worden geïnterviewd over de werkzame mechanismen van de interventies. De onderzoeksgroep voert literatuuronderzoek uit naar effectieve aanpakken voor jeugdwerkloosheid, waarmee de in de interviews gevonden werkzame mechanismen worden vergeleken en onderbouwd.

Resultaat

Veranderingen bij jongeren zoals vergroting van zelfvertrouwen, ontwikkeling van motivatie en vergroting van het sociale netwerk vergroten hun kansen op werk of schoolhervatting. Belangrijke kenmerken van de interventies om deze veranderingen te bereiken zijn bijvoorbeeld passende begeleiding en het bevorderen van ‘peer support’ tussen jongeren.

Producten

Gegevens

Titel: Fundament. Explicitering en onderbouwing van werkzame mechanismen van drie re-integratieaanpakken voor kwetsbare, werkloze jongeren.
Startdatum en looptijd: juni 2016, 6 maanden
Status: Afgerond
Projectnummer: 535006001

Lees meer over project Buurtsupers als interventie voor re-integratie, participatie en leefbaarheid
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Buurtsupers als interventie voor re-integratie, participatie en leefbaarheid

Gemeenten: Lochem, Steenwijkerland
Kennisinstellingen en andere partijen: NYFER, Support & Co

Wat zijn de effecten van meewerktrajecten in buurtsupers op re-integratie en participatie? Hoe kom je tot een meer integraal werkproces tussen participatie en maatschappelijke ondersteuning?

Vraagstuk

Buurtsupers worden in krimpregio’s ingezet bij de problematiek rond onder andere werkgelegenheid en participatie, voorzieningenniveau en leefbaarheid. De buurtsuper biedt meewerkplekken voor re-integratie en participatie van mensen met lange afstand tot de arbeidsmarkt. Wat zijn de effecten van deze meewerktrajecten op re-integratie en participatie?

Onderzoek

De gegevens van meer dan 300 mensen die een meewerktraject bij een buurtsuper hebben doorlopen, worden verzameld. Dit levert een beeld op van de doelgroep en de resultaten, waaronder uitstroom naar werk. Daarnaast interviewen de onderzoekers cliënten, mantelzorgers en medewerkers van de buurtsupers.

Resultaat

De meewerktrajecten in de buurtsuper kunnen maatschappelijke meerwaarde creëren en kosteneffectief uitpakken voor gemeenten. In de periode 2007 - 2016 leidde 30% van de trajecten tot uitstroom naar betaald werk. De samenwerking tussen gemeente en supermarkt loopt echter niet altijd soepel. Hierdoor worden trajecten onderbenut. Gemeente kunnen subsidiekosten terugverdienen, als zij de trajecten volledig benutten.

Producten

Informatiefilm Superrr

Eindrapport Buurtsuper onderzoek

Factsheet voor gemeenten

Handboek Superrr

Artikel Trots op je vak

Gegevens
Titel: Buurtsupers in krimpregio’s -integrale interventie voor re-integratie, participatie en leefbaarheid
Startdatum en looptijd: juni 2016, 6 maanden
Status: Afgerond
ZonMw Projectnummer: 535006002

Lees meer over project Groene re-integratie trajecten voor bewoners met psychische problemen
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Gemeenten: Utrecht, Amsterdam, Arnhem, Renkum, Wageningen
Kennisinstellingen en andere partijen: Wageningen Universiteit, Trimbos Instituut

 

Steeds meer initiatieven combineren op lokaal niveau sociale doelen met ondernemerschap. Wat zijn de werkzame elementen van groene re-integratie interventies zoals stadslandbouwbedrijven, zorgboerderijen en tuinderijen?

Vraagstuk

Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de re-integratie van mensen met psychische problemen en zoeken interventies waarmee deze geholpen worden. Groene re-integratie is veelbelovend. Het sluit aan bij het inzicht dat groen bijdraagt aan het herstel van mensen met psychische problemen. Voorbeelden van groene praktijken zijn landschapsonderhoud, boerderijen en tuinen. Het inzichtelijk maken van de werkzame principes van groene re-integratie staat in dit onderzoek centraal.

Onderzoek

Betrokken gemeenten hebben behoefte aan onderbouwing van de groene re-integratie praktijk en behoefte aan inzicht in de werkzame elementen en de effecten. In dit onderzoek is een inventarisatie gemaakt van groene re-integratie initiatieven in Nederland voor mensen met psychische problemen. Op basis van literatuur en interviews zijn de werkzame elementen beschreven en een theoretische onderbouwing gemaakt. In een lerend netwerk van initiatiefnemers van groene praktijken, gemeenten en deskundigen
hebben de onderzoekers de inzichten, kansen en knelpunten gedeeld.

Resultaat

De groep mensen met psychische problemen is divers en er zijn verschillende soorten trajecten met verschillende doelen. Belangrijke kwaliteiten van de initiatieven zijn: de betrokken en deskundige manier van begeleiden, het onderdeel zijn van een groep, gevarieerd, zinvol, concreet werk met planten en de groene prikkelarme omgeving die reflectie stimuleert. Er is een factsheet gemaakt voor gemeenten en initiatieven met een theoretische onderbouwing en aanbevelingen voor gemeenten en initiatieven om belemmeringen op te lossen.

Producten

Onderzoeksrapport “Groene ondernemende re-integratiepraktijken voor bewoners met psychische problemen”

Factsheet Groene re-integratiepraktijken voor mensen met psychische problemen

Gegevens

Titel: Groene ondernemende re-integratiepraktijken voor bewoners met psychische problemen
Startdatum en looptijd: juni 2016, 6 maanden
Status: Afgerond
ZonMw Projectnummer: 535006003

Lees meer over project WerkLoont bij instroom in de bijstand
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

WerkLoont bij instroom in de bijstand

Gemeenten: Rotterdam
Kennisinstellingen en andere partijen: Erasmus Universiteit Rotterdam, SEOR BV, Radar Advies

WerkLoont is op korte termijn effectief. De interventie bestaat uit een werkcomponent (zoals het vegen van straten) en een vormingscomponent (zoals sollicitatietrainingen).
Wat zijn de effecten op langere termijn en wat zijn de werkzame elementen?

Vraagstuk

De maatregel WerkLoont wordt in Rotterdam toegepast bij instroom in de bijstand. Uit een eerder experiment met de maatregel WerkLoont blijkt dat deze op korte termijn het gebruik van bijstandsuitkeringen verminderd en de kans op betaald werk vergroot. Wat is de effectiviteit van WerkLoont na drie jaar? En wat zijn de werkzame bestanddelen van WerkLoont?

Onderzoek

Het onderzoek meet de effecten van WerkLoont over een periode van drie jaar na deelname. Door middel van literatuuronderzoek en individuele gesprekken met experts en uitvoerders, worden variabelen geïdentificeerd die mogelijk van belang zijn bij de werkzaamheid van WerkLoont. In focusgroepen met professionals, zoals trainers en begeleiders, en klanten wordt er ingegaan op deze variabelen.

Resultaat

Cliënten die hebben deelgenomen aan WerkLoont hebben gemiddeld minder in een uitkering gezeten en vaker betaald werk gehad. Het effect over drie jaar is vrij klein (4 tot 4,5 procent), maar levert voldoende besparingen op uitkeringen om de kosten van WerkLoont meer dan goed te maken. Verdere verbetering is gewenst, bijvoorbeeld door de bemiddeling naar betaald werk te versterken.

Producten

Optimalisering van WerkLoont

Gegevens

Titel: Optimalisering van de maatregel WerkLoont
Startdatum en looptijd: juni 2016, 6 maanden
Status: Afgerond
ZonMw Projectnummer: 535006006

Lees meer over project Werkzame bestandsdelen van Parttime ondernemen
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Werkzame bestandsdelen van Parttime ondernemen

Gemeenten: ’s Hertogenbosch, Groningen, Den Haag, Assen, Deventer, Tilburg
Kennisinstellingen en andere partijen: RadarAdvies, IZI Solutions

Parttime ondernemen begeleidt de klant met zijn ondernemerschap, maar ook richting een baan als werknemer. Wat zijn de werkzame elementen van dit re-integratie-instrument?

Vraagstuk

Er is steeds meer belangstelling voor Parttime ondernemen als weg om weer aan het werk te komen. De eerste resultaten laten zien dat gemeenten met parttime ondernemerschap in de bijstand een aanzienlijke uitstroom realiseren en uitkeringskosten besparen. Welke elementen zorgen voor het succes van Parttime ondernemen?

Onderzoek

Met een literatuurstudie wordt nagegaan wat mogelijke werkzame elementen zijn. Er worden vragenlijsten en gesprekken ingezet binnen deelnemende gemeenten om factoren te achterhalen die wel en niet bijdragen. Bij een aantal geselecteerde gemeenten kijkt de onderzoeksgroep naar motivatiefactoren van cliënten en naar de kosten en baten van
parttime ondernemen.

Resultaat

Parttime ondernemen heeft een positief effect op de activering en re-integratie van bijstandsgerechtigden. Zij doen werkervaring, vaardigheden en nieuwe contacten op. Parttime ondernemen als re-integratie-instrument lijkt zich bovendien terug te verdienen, o.a. door besparingen op uitkeringen. Dit onderzoek geeft handvatten voor de inrichting en uitvoering van parttime ondernemen door gemeenten.

Producten

Werkzame bestanddelen van Parttime Ondernemen

Infographic

Gegevens

Titel: Werkzame bestandsdelen van Parttime ondernemen
Startdatum en looptijd: mei 2016, 6 maanden
Status: Afgerond
ZonMw Projectnummer: 535006008

Lees meer over project Effectiviteit van sociale ondernemingen
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Effectiviteit van sociale ondernemingen

Gemeenten: Zwolle
Kennisinstellingen en andere partijen: Hogeschool Viaa, Universiteit voor Humanistiek, Binthout B.V., Frion

Het belang van zinvolle dagbesteding voor mensen met een verstandelijke beperking en/of psychiatrische problematiek is groot. Wat is de effectiviteit van sociale ondernemingen en wat maakt deze effectief?

Vraagstuk

Sociale ondernemingen (SO) lijken te voldoen aan diverse kenmerken die volgens onderzoek bijdragen aan succesvolle re-integratie van mensen met een verstandelijke bepekring en/of psychiatrische problematiek. De sociale ondernemingBinthout in Zwolle maakt en verkoopt houden designproducten. Wat is de effectiviteit van de werkwijze van deze SO?

Onderzoek

De werkwijze van de SO Binthout wordt omschreven en nader onderbouwd met theoretisch onderzoek. Er vinden interviews plaats met betrokkenen bij Binthout om de beleefde effectiviteit van de SO te meten. In focusgroepen met beleidsmedewerkers, sociale professionals en sociale ondernemers wordt de kennis over de effectiviteit omgezet in aanbevelingen en toepassingen.

Resultaat

De sociale onderneming Binthout in Zwolle schippert tussen werklogica (praktijken/regels die horen bij werk) en zorg (praktijken/regels die horen bij zorg). Uit het onderzoek blijkt dat een sociale onderneming het beste uit twee werelden (zorg en werk) combineert en daarmee aansluit bij de behoefte van mensen met afstand tot de arbeidsmarkt. Tevens zijn er aanbevelingen gedaan voor het toepassen van de kennis in de praktijk.

Producten

Onderzoeksrapportage Sociale onderneming Binthout snijdt hout

Methodiekbeschrijving

Gegevens

Titel: Explicitering, onderbouwing en evaluatie van de werkwijze van sociale onderneming ‘Binthout’ in Zwolle
Startdatum en looptijd: juni 2016, 6 maanden
Status: Afgerond
ZonMw Projectnummer: 535006010

Lees meer over project Kwetsbare jongeren van school naar werk
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Kwetsbare jongeren van school naar werk

Gemeenten: Venlo, Beesel, Bergen, Gennep, Horst aan de Maas, Peel en Maas, Venray
Kennisinstellingen en andere partijen: Berenschot B.V., Onderwijsgroep Buitengewoon

Een integrale samenwerking tussen onderwijs, ondernemers en overheid wordt vaak als oplossingsrichting genoemd voor het oppakken en begeleiden van kwetsbare jongeren van school naar werk. Wat zijn de werkzame elementen en randvoorwaarden die een integrale aanpak zoals Baanwijs effectief maken? Wat werkt effectief in het begeleiden van jongeren van school naar werk?

Vraagstuk

Voor jongeren van 15 tot 27 jaar in de uitstroomfase van het voortgezet speciaal onderwijs (VSO), praktijkonderwijs (PrO) en het Entreeonderwijs is doorstroom naar werk of vervolgonderwijs niet altijd vanzelfsprekend. Het doel van dit onderzoek is om handvatten te bieden voor gemeenten en andere organisaties in Nederland, voor het oppakken en begeleiden van kwetsbare jongeren naar de arbeidsmarkt. Wat werkt effectief in het begeleiden van kwetsbare jongeren van school naar werk?

Onderzoek

In dit onderzoek zijn de ervaringen van 30 jongeren van VSO, PrO en Entreeonderwijs die
in het schooljaar 2014-2015 zijn uitgestroomd, en de verschillende routes die zij daarbij hebben
doorlopen, in kaart gebracht. De gesprekken die we hebben gevoerd met de jongeren zelf, waarin we hen gevraagd hebben wat hen heeft geholpen op hun route, en wat juist niet, vormen dus de basis van dit onderzoek. En die ervaringen waren vervolgens het vertrekpunt om daarover door te praten met professionals van scholen en gemeenten en UWV, met werkgevers en met ouders.

Resultaat

Het onderzoeksrapport bevat de uitkomsten van het onderzoek naar de werkzaamheid van de aanpak van het Noord-Limburgse samenwerkingsverband Baanwijs (tussen gemeenten, onderwijs en UWV) bij de overgang van school naar werk van kwetsbare jongeren. In de separate handreiking bij het onderzoeksrapport zijn de werkzame elementen van de Baanwijsaanpak samengevat en vertaald naar tips, aangevuld met voorbeelden uit andere regio’s.

Producten

Rapport “Kwetsbare jongeren van school naar werk”

Handreiking “Kwetsbare jongeren van school naar werk”

Gegevens

Titel: Kwetsbare jongeren van school naar werk: Noord-Limburgse aanpak
Startdatum en looptijd: mei 2016, 5 maanden
Status: Afgerond
ZonMw Projectnummer: 535006011

Lees meer over project Mentorwijs: leidinggevenden leren medewerkers te begeleiden
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Mentorwijs: leidinggevenden leren medewerkers te begeleiden

Gemeenten: Tiel, Geldermalsen, Culemborg, Zaltbommel, Neerijnen, West Maas en Waal, Buren, Nederbetuwe en Maasdriel
Kennisinstellingen en andere partijen: TNO, Andriessen Arbeidsparticipatie Beleidsonderzoek en –advies, Cliëntenraad Werkzaak, Werkzaak Rivierenland

Het doel van de training Mentorwijs is specifieke kennis en vaardigheden te ontwikkelen bij leidinggevenden, die nodig zijn om medewerkers goed te begeleiden. Hoe kan Mentorwijs onderbouwd worden met effectieve bestanddelen?

Vraagstuk

Begeleiding door de werkgever is cruciaal voor een duurzame arbeidsrelatie. Mentorprogramma’s gericht op leidinggevenden zijn een veelbelovende strategie om de begeleiding van medewerkers uit kwetsbare groepen concreet vorm te geven. Mentorwijs is een dergelijke training.
Hoe laat Mentorwijs zich beschrijven en hoe kan de training worden onderbouwd met werkzame bestanddelen?

Onderzoek

Expertraadpleging en literatuuronderzoek leiden tot een eerste beschrijving van Mentorwijs. Middels focusgroepen met trainers, leidinggevenden en medewerkers met beperkingen worden verschillende perspectieven over leidinggeven aan medewerkers met een afstand tot de arbeidsmarkt verzameld. 

Resultaat

Het onderzoek heeft geleid tot een systematische beschrijving van de training Mentorwijs en een wetenschappelijke onderbouwing met werkzame bestandsdelen. In een handboek worden de werkzame bestanddelen geïdentificeerd die bijdragen aan duurzame arbeidsrelaties. Dit is relevant voor alle professionals die leidinggevenden ondersteunen om kwetsbare medewerkers te begeleiden. Onderbouwde onderdelen van Mentorwijs kunnen ook gebruikt worden bij de vormgeving van trainingen in andere domeinen.

Producten

Handboek Mentorwijs

PowerPoint-presentatie rapportage Mentorwijs

Factsheet Mentorwijs

Gegevens

Titel: Onderbouwing 'Mentorwijs', een training waarmee professionals van onder andere gemeenten leidinggevenden leren medewerkers met een afstand tot de arbeidsmarkt te begeleiden.
Startdatum en looptijd: september 2016, 6 maanden
Status: Afgerond
ZonMw Projectnummer: 535006012

Lees meer over project Big data en re-integratie
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Big data en re-integratie

Gemeenten: Rotterdam, Amsterdam, Den Haag, Utrecht
Kennisinstellingen en andere partijen: Erasmus MC, Erasmus Universiteit Rotterdam, Universiteit Leiden, Centre for BOLD Cities

Het gebruik van big data kan een interessante optie zijn voor gemeenten en onderzoekers. Wat zijn kansen, risico’s en (on)mogelijkheden bij het gebruik van big data binnen gemeenten?

Vraagstuk

Gemeenten hebben behoefte aan re-integratie-interventies die op maat ingezet kunnen worden. Kunnen big data ingezet worden om tot gepersonaliseerde re-integratietrajecten te komen, en wat zijn hierbij belangrijke voorwaarden (zoals rondom privacy? Hoe kunnen met behulp van big data kennisvragen van gemeenten over de effectiviteit van interventies onderzocht worden?

Onderzoek

Het projectteam start met het onderzoeken of big data binnen gemeenten ingezet kunnen worden. Zijn er data beschikbaar in voldoende kwaliteit, kunnen deze gekoppeld worden met andere databestanden en hoe zit het met bijvoorbeeld privacy? Hierna wordt met behulp van big data onderzocht welke interventies wel en niet werken, en voor wie.

Resultaat

Na een half jaar levert het projectteam een voorlopige handleiding op voor gemeenten. Hierin wordt de opgedane kennis over de kansen, risico’s en (on)mogelijkheden van het gebruik van big data in het domein van werk en inkomen gedeeld. Met dit project worden ook gemeentelijke vragen omtrent de effectiviteit van interventies beantwoord met behulp van big data.

De resultaten worden half 2019 verwacht.

Gegevens

Titel: Re-integratie in BOLD cities
Startdatum en looptijd: mei 2017, 24 maanden
Status: Lopend
ZonMw Projectnummer: 535005004

Lees meer over project Aanpak om 45-plussers sneller aan werk te helpen
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Aanpak om 45-plussers sneller aan werk te helpen

Gemeenten: Almere
Kennisinstellingen: Regioplan

Vraagstuk

De doelstelling van de Aanpak 45+ van de gemeente Almere is: Toeleiding naar werk, ondernemerschap of participatie van bijstandsgerechtigden van 45 jaar en ouder. De gemeente wil met het onderzoek leren van de praktijk, om de effectiviteit van het beleid gericht op de arbeidsparticipatie van ouderen te vergroten. Hoe bevordert de gemeente Almere de arbeidsparticipatie van 45-plussers en wat is de effectiviteit van deze Aanpak 45+? Wat werkt binnen deze aanpak, voor wie, onder welke omstandigheden en waarom?

Onderzoek

Het onderzoek bestaat uit 3 delen: (1) beschrijving van de aanpak en opstellen van de interventielogica, (2) een effectiviteitsmeting en (3) een procesevaluatie en een verklarend onderzoek. Het onderzoek bestaat onder andere uit literatuuronderzoek, (telefonische) interviews, enquêtes en groepsgesprekken met uitvoerders, cliënten en werkgevers.

Uitkomst

Elk half jaar wordt er gerapporteerd en na afloop van het onderzoek wordt er een landelijk symposium georganiseerd voor uitvoerders en beleidsadviseurs van gemeenten om de nieuwe inzichten te delen. Ook zullen er artikelen worden geschreven voor vakbladen en wetenschappelijke tijdschriften zoals Sociaal Bestek en Tijdschrift voor Arbeidsmarktvraagstukken.

Gegevens

Titel: Effectiviteit Aanpak 45-plussers van de gemeente Almere
Startdatum en looptijd: oktober 2017, 24 maanden
Status: Lopend
ZonMw Projectnummer: 535001001

Lees meer over project Positieve psychologie ter bevordering van mentale gezondheid en arbeidsmarktparticipatie van statushouders
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Positieve psychologie ter bevordering van mentale gezondheid en arbeidsmarktparticipatie van statushouders

Gemeenten: Nijmegen, Berg en Dal, Beuningen, Druten, Heurnen, Mook en Middelaar, Wijchen
Kennisinstellingen en andere partijen: Radboud Universiteit Nijmegen, Vluchtelingenwerk Oost-Nederland, GGD Gelderland Zuid, Pro Persona

Vraagstuk

In de regio Rijk van Nijmegen is een nieuwe interventie ingezet om het mentaal welzijn, de sociale netwerken en de kans op arbeidsmarktparticipatie van statushouders te vergroten. De interventie wordt ingezet naast het reguliere integratietraject en is gebaseerd op de principes van de positieve psychologie. Zijn de principes van de positieve psychologie ook bij deze doelgroep werkzaam om mentaal welzijn te verhogen? Draagt de interventie in groepsverband en het ontmoeten van ervaringsdeskundigen bij aan sociale netwerkvorming? Draagt deze interventie daarmee bij aan het verhogen van de kans op arbeidsmarktparticipatie? Welke elementen zijn wel of niet werkzaam en waarom?

Onderzoek

Het onderzoek vindt plaats gedurende en na implementatie van de interventie. De doelstelling van dit onderzoek is om de effectiviteit van de interventie te onderzoeken en vast te stellen onder welke voorwaarden effectiviteit optreedt en welke factoren de werking van de interventie beïnvloeden.

Uitkomst

Dit project resulteert in een tussentijds rapport en een eindrapport. Een samenvatting van het eindrapport wordt ook beschikbaar gesteld voor statushouders. Daarnaast worden de resultaten gepresenteerd op praktijkcongressen en gepubliceerd in een vakbladartikel en een wetenschappelijk artikel. Het project wordt afgerond met een internationaal eendaags symposium.

Gegevens

Titel: Positieve psychologie ter bevordering van mentale gezondheid en arbeidsmarktparticipatie van statushouders
Startdatum en looptijd: februari 2018, 24 maanden
Status: Lopend
ZonMw Projectnummer: 535001002

Lees meer over project Meer mensen met psychische problemen aan betaald werk
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Meer mensen met psychische problemen aan betaald werk

Gemeenten: ’s Hertogenbosch, Best, Eindhoven Kennisinstellingen en andere partijen: Tilburg University, Samen Sterk zonder Stigma, Ondernemers- en Werkgeversnetwerk De Normaalste Zaak, Arbeidsdeskundig Kennis Centrum, FAMEUS Centrum voor Herstel Ontwikkeling Ontplooiing

Vraagstuk

Mensen met psychische problemen hebben vaak te maken met negatieve vooroordelen van anderen. Wanneer zij werk zoeken staan zij voor het dilemma of ze beter wel of niet open kunnen zijn over hun psychische gezondheidsproblemen. In Engeland is een beslishulp ontwikkeld die mensen helpt bij het maken van een verstandige keuze rond dit dilemma. Het idee is dat mensen zelf het beste deze keuze kunnen maken, maar dat ondersteuning hierbij zeer behulpzaam kan zijn. Het algemene doel van het huidig project is om zoveel mogelijk mensen met psychische problemen uit de gemeentelijke praktijk blijvend aan betaald werk te helpen met behulp van de beslishulp.

Onderzoek

In dit onderzoek wordt nagegaan of werkzoekenden die informatie en begeleiding krijgen over hoe zij verstandige keuzes kunnen maken over openheid gemakkelijker aan betaald werk komen, dan mensen die de deze ondersteuning niet krijgen. Ook wordt onderzocht of de experimentele groep vaker werkaanpassingen krijgt, langer aan het werk blijft, en minder last heeft stress. En bij wie deze methodiek meer of minder geschikt is en waarom. Door verklarende, kwalitatieve onderzoek wordt duidelijk wie waar behoefte aan heeft en welke omstandigheden van belang zijn voor een succesvolle arbeidsparticipatie..

Uitkomst

Het onderzoeksproject zal uitmonden in wetenschappelijke en (internationale) artikelen. Aan het eind van het project wordt een landelijk symposium georganiseerd waar de uitkomsten van het onderzoek worden gepresenteerd.

Gegevens

Titel: Meer mensen met psychische problemen aan betaald werk: Kosten-effectiviteit van een innovatieve methodiek in de gemeentelijke re-integratiepraktijk.
Startdatum en looptijd: november 2017, 48 maanden
Status: Lopend
ZonMw Projectnummer: 535001003

Lees meer over project Het vergroten van arbeidsparticipatie onder mensen met een arbeidsbeperking
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Het vergroten van arbeidsparticipatie onder mensen met een arbeidsbeperking

Gemeente: Amsterdam,
Kennisinstellingen en andere partijen: VU Medisch Centrum, Kenniscentrum Phrenos, Universitair Medisch Centrum Groningen, GGZinGeest

Vraagstuk

Gemeenten zijn verantwoordelijk om mensen met een arbeidsbeperking, die wel (gedeeltelijk) kunnen werken, naar werk te begeleiden. In dit onderzoek wordt onderzocht welke vorm van begeleiding het meest effectief is om deze groep aan het werk te krijgen en te houden: Individual Placement and Support (IPS), de Participatieve Aanpak (PA), of een combinatie van beide. Met IPS worden mensen zo snel mogelijk in werk geplaatst en vervolgens op het werk getraind en begeleid. De PA is erop gericht om belemmeringen om aan het werk te gaan weg te nemen.

Onderzoek

In een veldexperiment worden de begeleidingsvormen Individual Placement and Support (IPS) en de Participatieve Aanpak (PA) met elkaar vergeleken. De ontwikkeling van deelnemers wordt gedurende meerdere jaren gevolgd met gegevens uit de gemeentelijke administratie en vragenlijsten. In interviews met betrokkenen wordt achterhaald waarom specifieke begeleiding werkt, voor wie en onder welke omstandigheden.

Uitkomst

Dit project resulteert in onder andere een onderzoeksrapportage, artikelen en nieuwsberichten.

Gegevens

Titel: IPS+PA: 1+1=3? Onderzoek naar de effectiviteit van Individual Placement and Support, Participatieve Aanpak en combinatie van beide om arbeidsparticipatie van mensen met afstand tot de arbeidsmarkt te vergroten binnen de gemeentelijke uitvoeringspraktijk
Startdatum en looptijd: oktober 2017, 48 maanden
Status: Lopend
ZonMw Projectnummer: 535001004

Lees meer over project Duurzame banen voor jongeren met psychische kwetsbaarheden
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Duurzame banen voor jongeren met psychische kwetsbaarheden

Gemeenten: Apeldoorn, Arnhem, Zaanstad
Kennisinstellingen en andere partijen: Trimbos-instituut, Odibaan, Enspiratie, Tilburg University

Vraagstuk

Voor veel jongeren met psychische aandoeningen is het moeilijk om werk te vinden en een loopbaan op te bouwen. Velen vermoeden dat jobcoaching hen daarbij effectief kan helpen. In dit onderzoek wordt nagegaan wat die jobcoaching kenmerkt, wat de impact is op duurzaam werken en welke kenmerken van jobcoaching samenhangen met positieve arbeidsuitkomsten. Het onderzoek beoogt ook een raamwerk te leveren met aandachtspunten voor goede jobcoaching.

Onderzoek

In dit onderzoek worden 100 jongere werknemers met psychische klachten gevolgd die jobcoaching ontvangen. Het onderzoek heeft een kwantitatief en een kwalitatief deel. Onderzoeksgegevens worden verzameld via jobcoaches en betrokken werknemers die op twee meetmomenten vragenlijsten invullen. Na drie maanden worden jobcoaches kort telefonisch geïnterviewd. Vervolgens wordt er een verdiepend onderzoek uitgevoerd bij negen mensen uit de onderzoeksgroep, met inzichtgevende gevalsbeschrijvingen als resultaat.

Resultaat

In de slotfase vindt een werkconferentie plaats. Daarvoor worden geïnteresseerde cliënten van re-integratie, ervaringsdeskundigen en andere professionals, stafmedewerkers van gemeenten en (andere) re-integratie-aanbieders uitgenodigd. Ook wordt er een eindrapport opgeleverd.

Gegevens

Titel: Duurzame banen voor jongeren met psychische kwetsbaarheden: inzicht in effectieve jobcoaching binnen de gemeentelijke uitvoeringspraktijk
Startdatum en looptijd: oktober 2017, 24 maanden
Status: Lopend
ZonMw Projectnummer: 535001005

Lees meer over project Online versterken van arbeidsparticipatie van mensen met psychische klachten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Online versterken van arbeidsparticipatie van mensen met psychische klachten

Gemeenten: Diemen, Almere, Nijmegen
Kennisinstellingen en andere partijen: Trimbos-instituut

Vraagstuk

Kan dat, het online versterken van arbeidsparticipatie van mensen met psychische klachten? GripOpWerk-project (GOW) richt zich op het wegnemen van drempels voor het vinden van werk bij werklozen met psychische klachten. Het project ondersteunt gemeenten bij het plaatsen van zoveel mogelijk mensen in zo regulier mogelijk werk. In dit project wordt GOW geïmplementeerd bij drie gemeenten om toepasbare kennis te genereren voor de gemeentelijke praktijk over effectiviteit en implementatie van GOW. Klantmanagers en GGZ-professionals zijn nauw betrokken in het onderzoek.

Onderzoek

In dit onderzoek volgen deelnemers de online ‘Gripopjedip’ groepscursus voor depressie- en angstklachten verrijkt met effectieve re-integratie elementen. Gegevens uit het cliëntvolgsysteem van de gemeenten worden geraadpleegd en er worden online vragenlijsten en interviews afgenomen. Zo kan worden onderzocht hoeveel GOW-cliënten een reguliere betaalde baan vinden en behouden, in hoeverre cliënten zijn gestegen op de ‘Participatieladder’ en hoe tevreden de cliënten, klantmanagers en GGZ-professionals zijn over het GOW-project.

Uitkomst

Het onderzoek resulteert in een rapport met resultaten en aanbevelingen (inclusief een hoofdstuk over de betekenis van de resultaten voor cliënten), er wordt een handleiding opgeleverd voor klantmanagers en GGZ-professionals over samenwerken, en publicatie(s). Daarnaast worden resultaten verspreid via kanalen zoals e-zines, websites en congressen.

Gegevens

Titel: Grip Op Werk: onderzoek naar een integrale, online aanpak voor werklozen met psychische klachten gericht op arbeidsparticipatie
Startdatum en looptijd: november 2017, 24 maanden
Status: Lopend
ZonMw Projectnummer: 535001006

Lees meer over project Het effect van De Nieuwe Toekomst op de arbeidsparticipatie van slachtoffers huiselijk geweld
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Het effect van De Nieuwe Toekomst op de arbeidsparticipatie van slachtoffers huiselijk geweld

Gemeente: Maastricht
Kennisinstellingen en andere partijen: Atria - Kennisinstituut voor Emancipatie en Vrouwengeschiedenis, Panteia

Vraagstuk

De Nieuwe Toekomst (DNT) richt zich op vrouwelijke slachtoffers van huiselijk geweld en heeft tot doel hen een toekomstperspectief te bieden en naar werk te begeleiden. In dit project wordt onderzocht of deze vrouwen door dit project: 1) meer op de arbeidsmarkt participeren, 2) minder gebruik maken van hulpverlening, en 3) minder huiselijk geweld ondervinden

Onderzoek

300 vrouwelijke slachtoffers van huiselijk geweld in 10 gemeenten worden gevolgd, waarbij 150 de gebruikelijke zorg ontvangen en worden vergeleken met 150 deelneemsters van DNT. Om resultaten en effecten van DNT te verklaren worden er interviews afgenomen met beleidsmedewerkers, hulpverleners en slachtoffers.

Uitkomst

Het onderzoek leidt tot een rapportage, die via een webspecial en bijeenkomsten wordt verspreid.

Gegevens

Titel: Het effect van De Nieuwe Toekomst op de arbeidsparticipatie van slachtoffers huiselijk geweld: een effectonderzoek en verklarend onderzoek
Startdatum en looptijd: oktober 2017, 48 maanden
Status: Lopend
ZonMw Projectnummer: 535002004

Methodisch werken

Naar boven

2 mensen met elkaar in gesprek

Dit thema richt zich op de vraag hoe het methodisch werken van professionals kan worden vergroot. Een effectief aanbod van gemeenten op het gebied van re-integratie, schuldhulpverlening en armoedebestrijding staat of valt met professioneel vakmanschap. Optimale professionaliteit vraagt om een totaalpakket waarbij de omstandigheden en de professional zo op elkaar zijn afgestemd dat er ruimte is voor systematisch en methodisch handelen.

Methodisch werken betekent doelgericht handelen op basis van een binnen de beroepsgroep geaccepteerde methodiek. De effectiviteit van de methode is zoveel mogelijk op bewijs gebaseerd: dat betekent dat de effectiviteit onderzocht is. Professionals die methodisch werken zetten op het juiste moment een passend instrument in. Interventies binnen dit thema richten zich in ieder geval op professionals op het terrein van Werk en inkomen. Met de verkregen inzichten kunnen gemeenten hun professionals beter ondersteunen. En weten zij ook wat werkt en wat niet.

Onderstaande ZonMw-projecten sluiten aan op het thema Methodisch werken.

Lees meer over project Versterking methodisch werken via HRM
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Versterking methodisch werken via HRM

Gemeenten: Rotterdam, Aa en Hunze, Amsterdam, Appingedam, Assen, Berkelland, Delfzijl, Loppersum, Oost Gelre, Tynaarlo, Winterswijk en Zoetermeer
Kennisinstellingen en andere partijen: Hogeschool Rotterdam

Vraagstuk

Gemeenten sturen op de bevordering van methodisch werken door hun klantmanagers om de effectiviteit van re-integratie en activering te vergroten. In het domein van de gemeentelijke re-integratie is nog weinig bekend over de vraag welke HR-interventies bijdragen aan de bevordering van methodisch werken.Wat zijn effectieve HR-interventies zijn voor bevordering van methodisch werken? En wat is de relatie tussen methodisch werken met effectieve re-integratie en activering?

Onderzoek

Eerst wordt het begrip ‘methodisch werken’ uitgewerkt en onderzocht welke typen HR-interventies gemeenten inzetten. Daarbij wordt eerder onderzoek gebruikt naar ‘professioneel handelen’ en Human Resource Management en worden uitvoerders en klantmanagers geïnterviewd over methodisch werken en HR-interventies. Ook vullen zij een enquête in.

Uitkomst

Er worden workshops georganiseerd met de betrokken gemeenten over tussentijdse resultaten en eindresultaten. Daarnaast zal er een tussentijdse onderzoeksrapportage en een eindrapportage worden opgeleverd.

Gegevens

Titel: Versterking methodisch werken via HRM
Startdatum en looptijd: : september 2017, 24 maanden
Status: Lopend
ZonMw Projectnummer: 535004001

Lees meer over project Mobility Mentoring
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Mobility Mentoring

Gemeenten: Alphen aan den Rijn
Kennisinstellingen en andere partijen: Platform 31

Vraagstuk

Mobility Mentoring is een nieuwe methode voor armoedebestrijding. De gedachte achter deze aanpak is dat het wegnemen van stress een noodzakelijke voorwaarde is om blijvend uit armoede te komen. Dit onderzoek heeft als doel om inzichtelijk te maken wat een stress-sensitieve aanpak zoals Mobility Mentoring oplevert als die wordt ingezet in het Nederlandse sociaal domein.

Onderzoek

Bij de beantwoording van deze vraag worden zowel de effecten van de aanpak in beeld gebracht als verklaringen voor de gevonden effecten. De informatie wordt verzameld bij een groep van 200 klanten die in een periode van ruim 2 maanden een integrale intake krijgen omdat zij een uitkering of schuldhulpverlening aanvragen. De klantengroep wordt gedurende een jaar gevolgd.

Uitkomst

Het onderzoek gaat twee producten opleveren: een eindrapport en een methodiekbeschrijving. Het eindrapport wordt geschreven voor wethouders, beleidsmedewerkers en onderzoekers. De methodiekbeschrijving is voor uitvoerende professionals en docenten van hogescholen.

Gegevens

Titel: Mobility Mentoring
Startdatum en looptijd: oktober 2017, 24 maanden
Status: Lopend
ZonMw Projectnummer: 535004002

Lees meer over project Methodisch handelen van professionals stimuleren
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Methodisch handelen van professionals stimuleren

Gemeenten: Amersfoort, Den Haag en Eindhoven
Kennisinstellingen en andere partijen: TNO en Universiteit van Tilburg

Vraagstuk

Dit project is gericht op het versterken van methodisch werken in het gemeentelijk domein van werk en inkomen. Het vraagstuk rondom het geven van invulling aan methodisch werken leeft sterk binnen sociale diensten van gemeenten. Mede door de achterstand in kennisontwikkeling bestaan er geen breed geaccepteerde en door de professie aangereikte beroepsstandaarden en handelingsmodellen voor het begeleiden van werkzoekenden naar werk.

Onderzoek

In dit project wordt de interventie "Gewogen Maatwerk" geëvalueerd. De interventie beoogt een dubbelslag te maken in het methodisch werken door professionals toe te rusten met een sterke kennisbasis en dit als uitgangspunt te nemen voor een methodische werkwijzen. De focus van de interventie ligt op het terrein van werk en inkomen, maar heeft ook betekenis voor de ketensamenwerking met de aangrenzende terreinen binnen het gemeentelijke sociaal domein: jeugdzorg, onderwijs en zorg.

Uitkomst

De handleiding van Gewogen Maatwerk wordt ter beschikking gesteld en kan via de websites van de deelnemende onderzoeksinstituten worden gedownload. Over de resultaten van dit project zullen verschillende wetenschappelijk artikelen worden geschreven. Daarnaast zullen de resultaten ook beschreven worden voor vaktijdschriften en meer populaire tijdschriften.

Gegevens

Titel: Ontplooien van kennis en kunde: een onderzoek naar de effectiviteit van de interventie "Gewogen Maatwerk" voor het stimuleren van methodisch handelen van professionals van het gemeentelijk domein Werk & Inkomen
Startdatum en looptijd: mei 2018, 24 maanden
Status: Lopend
ZonMw Projectnummer: 535004003

Schuldhulpverlening en armoedebestrijding

Naar boven

portomonaie

Hoe kunnen gemeenten de armoedebestrijding en de hulp aan mensen met problematische schulden het beste vormgeven? Gemeenten gebruiken hiervoor diverse methoden: van preventie en vroegsignalering tot budgetbeheer. Maar werkt het ook? En waarom?

In dit thema is ook aandacht voor gedragskenmerken die samenhangen met schuldenproblematiek en armoede, zoals specifieke vaardigheden en motivatie. Onderzoek kan zicht geven op de effectiviteit van interventies die deze gedragskenmerken versterken of veranderen. Met daarbij tevens de vraag of de behaalde gedragsveranderingen blijvend zijn. De vragen en behoeften van gemeenten zijn hierbij richtinggevend als het gaat om de kennisontwikkeling. Hoe kan het lokale bestuur effectief bijdragen aan het verminderen van armoede en problematische schulden?

Onderstaande ZonMw-projecten sluiten aan op het thema Schuldhulpverlening en armoedebestrijding.

Lees meer over project Inzet van ervaringsdeskundigen om armoede te bestrijden
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Inzet van ervaringsdeskundigen om armoede te bestrijden

Gemeenten: Leeuwarden
Kennisinstellingen en andere partijen: Coöperatie Amyrillis, NHL Hogeschool, Stenden University of Applied Science

In Leeuwarden worden ‘Communicaties of practice’ ingezet om bewoners met financiële problemen te ondersteunen. De eerste ervaringen zijn positief. Wat zijn de effecten en werkzame bestanddelen?

Vraagstuk

Met ‘Communicaties of practice’ worden bewoners uit Leeuwarden met financiële problemen ondersteund door ervaringsdeskundigen. Deze bewonersgroepen zijn er in veel vormen, zoals het opstarten van een kringloopwinkel en een wekelijkse gespreksavond. Dragen ‘Communities of practice’ bij aan toekomstgerichte handelingsperspectieven van bewoners in een armoedesituatie?

Onderzoek

In het onderzoek nemen de onderzoekers deel aan bijeenkomsten van 3 communities en houden focusgroepen en interviews met ervaringsdeskundigen en deelnemers. Daarnaast vullen 2 deelnemers per community een vragenlijst in, evenals leden van het sociale netwerk van de deelnemer. Dit geeft inzicht in gedragsverandering.

Resultaat

Contact met anderen blijkt belangrijk. Bewoners in een armoedesituatie die deelnamen aan de communities, krijgen meer vertrouwen in zichzelf en anderen en geven aan dat het hun maatschappelijke en economische kansen vergroot. De deelnemers die zichtbare stappen hebben gezet in de richting van economische zelfstandigheid hebben baat ervaren van de indirecte steun die zij van peers ontvingen bij het oplossen van problemen en het aanpakken van uitdagingen.

Producten

Eindrapportage Samen doen wat nodig is om armoede te bestrijden

Handleiding Samen doen wat nodig is om armoede te bestrijden

Onderwijsproducten Samendoen wat nodig is om armoede te bestrijden

Gedragscode praktijkgericht onderzoek

Gegevens

Titel: Samen doen wat nodig is om armoede te bestrijden. Praktijkgericht onderzoek naar de werkzaamheid van ervaringsdeskundigen-inzet bij het creëren van toekomstgerichte handelingsperpectieven voor en door bewoners in een armoedesituatie
Startdatum en looptijd: juni 2016, 6 maanden
Status: Afgerond
ZonMw Projectnummer: 535006004

Lees meer over project Maatwerkondersteuning voor mensen die te maken hebben met armoede en schulden
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Maatwerkondersteuning voor mensen die te maken hebben met armoede en schulden

Gemeenten: Zaanstad
Kennisinstellingen en andere partijen: Verwey-Jonker Instituut, Slim Beleid, Stichting Stimulansz

In de pilot Maatwerkondersteuning krijgen professionals vrije ruimte voor de ondersteuning van cliënten met financiële problemen. Bevordert maatwerkondersteuning maatschappelijke participatie en welke voorwaarden zijn hierbij van belang?

Vraagstuk

Maatwerk is voor burgers met meerdere problemen van groot belang, maar tegelijkertijd ook lastig in de gemeentelijke uitvoeringspraktijk. Met dit onderzoek wordt inzichtelijk gemaakt welke effecten maatwerkondersteuning heeft, gerelateerd aan maatschappelijke participatie, en onder welke voorwaarden deze effecten worden bereikt. OnderzoekVan 20 casussen waarin maatwerkondersteuning is toegekend wordt het verschil tussen de situatie met maatwerkondersteuning en de (verwachte) situatie zonder maatwerkondersteuning bestudeerd. Daarnaast worden er in groepsgesprekken met teamleiders van de wijkteams en met de klantmanagers de ervaring met de pilot en de randvoorwaarden voor een goede uitvoering besproken.

Resultaat

Het maatwerkbudget leidde onder andere tot het tot het starten van schuldhulpverleningstrajecten en huisuitzetting werd voorkomen. De maatschappelijke kosten lijken zonder de inzet van het maatwerkbudget aanzienlijk hoger uit te vallen. Vertrouwen, kaders en kennis en competenties blijken belangrijke randvoorwaarden te zijn.

Producten

Evaluatie pilot maatwerkbudget Zaanstad

Gegevens

Titel: Onderzoek naar de pilot Budget maatwerkondersteuning armoedeopgave Zaanstad
Startdatum en looptijd: juni 2016, 6 maanden
Status: Afgerond
ZonMw Projectnummer: 535006005

Lees meer over project MobiliteitsMentoring in de wijk
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

MobiliteitsMentoring in de wijk

Gemeenten: Rotterdam, Regionale sociale dienst Kromme Rijn Heuvelrug (5 kleine gemeenten)
Kennisinstellingen en andere partijen: Platform 31, Hogeschool Utrecht, Erasmus MC, Radboud UMC, CVD Cliëntenraad

In de VS is MobiliteitsMentoring ontwikkeld. Deze interventie helpt mensen met schulden bij het stellen van doelen, een langere termijn oriëntatie en het omgaan met tegenslag. Hoe kan deze interventie in Nederland worden toegepast?

Vraagstuk

Bijna 1 op de 5 Nederlandse huishoudens heeft risicovolle of problematische schulden. Een groot deel van deze huishoudens lukt het niet om in de schuldhulpverlening te komen en te blijven, want door financiële problemen gaan mensen zich anders gedragen. Hoe kan MobiliteitsMentoring toepasbaar worden gemaakt voor de Nederlandse praktijk?

Onderzoek

De eerste stap bestaat uit het doorgronden van hoe MM wordt toegepast en wat de werkzame bestanddelen zijn. Hiervoor wordt er onder andere een werkbezoek gebracht aan de VS. Met gemeenten en cliëntenvertegenwoordigingen wordt uitgewerkt hoe MM kan worden ingezet bij de schuldhulpverlening in Nederland. Vervolgens worden deze resultaten gepresenteerd aan het veld en bijgesteld.

Resultaat

Mobility Mentoring kan bijdragen aan een grotere effectiviteit in de uitvoering in Nederland. Niet alleen op het gebied van schulden, maar ook om mensen met bijvoorbeeld werkloosheid of gezondheidsproblemen weer economisch zelfredzaam te maken. Er is grote interesse en de eerste gemeenten zetten de eerste stappen om de aanpak in te zetten.

Producten

Mobility Mentoring, een verkenning en eerste vertaling voor de Nederlandse praktijk

Gegevens

Titel: MobiliteitsMentoring in de wijk
Startdatum en looptijd: juni 2016, 6 maanden
Status: Afgerond
ZonMw Projectnummer:535006007

Lees meer over project Schuldhulpverlening voor particuliere huiseigenaren
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Schuldhulpverlening voor particuliere huiseigenaren

Gemeenten: Amsterdam
Kennisinstellingen en andere partijen: Berenschot B.V

Hoe voorkom je gedwongen verkoop van eigen huis? Een pilot onderzoekt wat wel en wat niet werkt voor de doelgroep huiseigenaren met problematische schulden.

Vraagstuk

Binnen de Amsterdamse schuldhulpverlening is er onvoldoende ondersteuning om mensen met problematische schulden en met een eigen woning goed te kunnen helpen. Welke onderdelen van de om deze reden gestarte pilot kunnen ertoe leiden dat huiseigenaren die tijdelijk hun hypotheeklasten niet kunnen betalen, hun huis niet hoeven te verkopen?

Onderzoek

In de eerste fase wordt aan de hand van casussen van hulpvragers de aanpak van de pilot in het eerste half jaar onderzocht. In de tweede fase wordt de aanpak aangepast en vervolgens toegepast en verder onderzocht. In beide fasen vullen hulpvragers enquêtes in en nemen pilotmedewerkers en hulpvragers deel aan focusgroepen.

Resultaat

Een speciaal ‘hypotheekteam’ voorziet in ontbrekende kennis bij de reguliere schuldhulpverlening. Bij de meeste mensen die zich melden bij het hypotheekteam, wordt escalatie van problemen voorkomen. Er is bovendien veel vraag naar deze vorm van dienstverlening. De handreiking bevat praktische tips voor het organiseren van schuldhulpverlening aan huiseigenaren.

Producten

Handreiking gemeenten voor het organiseren van schuldhulpverlening aan huiseigenaren
Rapport onderzoek schuldhulpverlening aan huiseigenaren in Amsterdam

Gegevens

Titel: Onderzoek pilot schuldhulpverlening aan particuliere huiseigenaren Amsterdam
Startdatum en looptijd: juni 2016, 6 maanden
Status: Afgerond
ZonMw Projectnummer: 535006009

Lees meer over project Praktijkkennis getoetst van professionals en vrijwilligers in de schuldhulpverlening
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Praktijkkennis getoetst van professionals en vrijwilligers in de schuldhulpverlening

Kennisinstellingen en andere partijen: Hogeschool van Amsterdam, Universiteit Leiden en Hogeschool Utrecht

Vraagstuk

Het werkveld van schuldhulpverlening en armoedebestrijding wordt gekenmerkt door een beperkte verbinding tussen wetenschap en praktijk. Het doel van dit onderzoek is om een gedegen inzicht te krijgen in hoeverre professionals en vrijwilligers in het werkveld al gebruik maken van de kennis die er is binnen de wetenschap en in hoeverre hun eigen kennis wel of niet aansluit op deze wetenschappelijke kennis.

Onderzoek

Om inzicht te krijgen in de praktijkkennis die uitvoerders en vrijwilligers gebruiken in hun handelen om mensen te helpen bij het voorkomen en oplossen van armoede en financiële problemen, wordt er gebruik gemaakt van twee methoden: versnellingskamersessies en (groeps)interviews in zes gemeenten. De verkregen praktijkkennis wordt getoetst aan de wetenschappelijke literatuur door middel van werksessies.

Uitkomst

De resultaten worden beschreven in toegankelijke artikelen voor vakbladen en ook gepresenteerd op studiedagen en jaarlijkse congressen. Daarnaast worden bevindingen samengevat in factsheets en in een handig overzicht voor professionals en vrijwilligers waarin wordt beschreven hoe de kennis uit de literatuur in praktische termen (gerichter) kan worden toegepast aan de hand van concrete voorbeelden.

Gegevens

Titel: Praktijk kennis getoetst. Een verkenning van de relatie tussen de praktijkkennis van professionals en vrijwilligers in de schuldhulpverlening en armoedebestrijding en de inzichten uit de wetenschap over de effectiviteit van interventies op die terreinen
Startdatum en looptijd: september 2017, 9 maanden
Status: Lopend
ZonMw Projectnummer: 535002005

Lees meer over project Naar een effectieve budgetcursus
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Naar een effectieve budgetcursus

Gemeenten: Alblasserdam, Dordrecht, Giessenlanden, Gorinchem, Hardinxveld-Giessendam, Hendrik-Ido-Ambacht, Houten, IJsselstein, Leerdam, Lingewaal, Lopik, Molenwaard, Nieuwegein, Papendrecht, Sliedrecht, Vianen, Zederik, Zwijndrecht, Zwolle
Kennisinstellingen en andere partijen: Hogeschool Utrecht

Vraagstuk

Door bezuinigingen zien gemeenten zich genoodzaakt te snijden in de dienstverlening. Tegelijkertijd hebben gemeenten de opdracht om mensen met schulden te helpen. De behoefte aan kennis over de effectiviteit van interventies groeit dan ook. De budgetcursus wordt veelvuldig ingezet door gemeenten en maatschappelijke organisaties. Onbekend is echter of de budgetcursus gezond financieel gedrag bevordert en bijdraagt aan het voorkomen en/of verminderen van problematische schulden. Is een budgetcursus effectief? Zo ja, welke elementen zijn dan effectief?

Onderzoek

Met behulp van een gerandomiseerd experiment wordt de effectiviteit onderzocht van de traditionele budgetcursus en een aangepaste cursus gebaseerd op gedragswetenschappelijk inzichten. Er worden vragenlijsten en diepte-interviews afgenomen bij deelnemers en trainers en wordt er gebruik gemaakt van beschikbare registerdata.

Uitkomst

Er wordt een onderzoeksrapport opgesteld en een handreiking geschreven voor alle gemeenten waarin beschreven staat hoe de resultaten benut kunnen worden.

Gegevens

Titel: Naar een effectieve budgetcursus
Startdatum en looptijd: augustus 2017, 24 maanden
Status: Lopend
ZonMw Projectnummer: 535002001

Lees meer over project Effectieve inzet van vrijwilligers in de schuldhulpverlening
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Effectieve inzet van vrijwilligers in de schuldhulpverlening

Gemeenten: Enschede, Hengelo
Kennisinstellingen en andere partijen: Universiteit Twente, Hogeschool Saxion

Vraagstuk

In veel gemeenten begeleiden vrijwilligers – naast beroepskrachten – burgers met financiële problemen. Sommige vrijwilligers bieden hun cliënten vooral praktische (administratieve) ondersteuning. Andere richten zich op het aanleren van nieuw gedrag. Weer andere houden zich bezig met het behartigen van de belangen van de cliënt tegenover instanties. Wat is de bijdrage van vrijwilligers aan de effectiviteit van de schuldhulpverlening? En wat ervaren cliënten als ondersteunend in de begeleiding door een vrijwilliger?

Onderzoek

Dossiers van de Stadsbank worden geraadpleegd om te kijken of mensen met begeleiding van een vrijwilliger meer aflossen en vaker de hulpverlening afmaken. Daarnaast worden vrijwilligers van deze cliënten geïnterviewd om te ontdekken waar hun hulp precies uit bestaat. Er worden interviews gehouden met cliënten van de schuldhulpverlening die uitsluitend zijn begeleid door een betaalde schuldhulpverlener. En met cliënten waarbij, naast een beroepskracht, ook een vrijwilliger ondersteuning heeft geboden.

Uitkomst

Er zal een werkconferentie plaatsvinden waar de uitkomsten van het onderzoek gepresenteerd worden. Ook worden er twee trainingen ontwikkeld gericht op beroepskrachten en vrijwilligers. Daarnaast zal er een eindrapportage worden opgeleverd.

Gegevens

Titel: Effectieve inzet van vrijwilligers in de schuldhulpverlening
Startdatum en looptijd: : oktober 2017, 24 maanden
Status: Lopend
ZonMw Projectnummer: 535002002

Lees meer over project Effectiviteit van de interventie 'Jongeren helpen jongeren' om armoede en schulden te bestrijden
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Effectiviteit van de interventie 'Jongeren helpen jongeren' om armoede en schulden te bestrijden

Gemeenten: Leeuwarden
Kennisinstellingen en andere partijen: Verwey-Jonker Instituut

Vraagstuk

De interventie ‘Jongeren helpen jongeren’ van het FSU Jongerenteam is een groepsgerichte voorlichtingsaanpak aan jongeren via workshops over schulden, omgaan met geld, studiefinanciering en inkomenstoeslagen, verbonden met trajecten van persoonlijke hulpverlening. Krijgen jongeren middels deze peer-to-peer interventie meer financiële zelfstandigheid en meer handelingsvaardigheid?

Onderzoek

Op twee momenten wordt er gemeten of er vorderingen zijn bij de jongeren. Via verdiepende interviews met medewerkers van het FSU Jongerenteam en jongeren wordt de interventie gedetailleerd in kaart gebracht, en wordt dit gekoppeld aan literatuuronderzoek over peer-education. Tevens wordt de inbedding van het project onderzicht in het sociale domein door interviews met de samenwerkende partijen van het Jongerenteam over de inhoud en het proces van de samenwerking en de randvoorwaarden van een integrale uitvoering van de interventie. Ook wordt er een kosten-batenanalyse uitgevoerd.

Uitkomst

Het onderzoek resulteert in een gedetailleerd draaiboek over de werkwijze met verschillende bruikbare tools. Het product is gericht op de implementatie van deze interventie in gemeenten.

Gegevens

Titel: De effectiviteit van de interventie 'Jongeren helpen jongeren' van het FSU Jongerenteam op het tegengaan van armoede en schulden onder jongeren.
Startdatum en looptijd: september 2017, 24 maanden
Status: Lopend
ZonMw Projectnummer: 535002003

Integraal werken

Naar boven

groepsoverleg

Mensen met problemen op het terrein van Werk en inkomen hebben vaak ook problemen binnen andere domeinen, denk aan zorg, maatschappelijke ondersteuning, huisvesting, onderwijs. Daarom ontwikkelen gemeenten steeds vaker in samenwerking met professionals werkzaam op andere domeinen een integrale aanpak. Welke meerwaarde heeft een integrale dienstverlening voor de cliënten op hun slaagkans bij het vinden en behouden van regulier werk?

Binnen dit thema doen we ook onderzoek naar hoe de samenwerking tussen zorg- en welzijnsprofessionals en ambtenaren (zorg, onderwijs en werk en inkomen) in het sociaal domein op effectieve wijze kan worden vormgegeven. Denk hierbij aan concretiseren van de samenwerking en gezamenlijk leren. Nevendoel daarbij is het versterken van domein overstijgende (lokale, regionale) kennisnetwerken.

Onderstaande ZonMw-projecten sluiten aan op het thema Integraal werken.

Lees meer over project Werkzame principes voor professionals van integraal werken in de gemeentelijke dienstverlening
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Werkzame principes voor professionals van integraal werken in de gemeentelijke dienstverlening

Kennisinstellingen en andere partijen: Hanzehogeschool Groningen, Hogeschool Utrecht, Hogeschool Viaa, Hogeschool Windesheim Flevoland

Vraagstuk

Het doel van dit project is inzicht te krijgen in de werkzame en effectieve principes van integrale hulp- en dienstverlening in het sociaal domein waarbij klantmanagers Werk en Inkomen zijn betrokken. Er bestaat namelijk nog geen duidelijk definitie van het begrip integrale dienstverlening. Wat verstaan klanten, sociale professionals en klantmanagers Werk en Inkomen onder integrale aanpak? En wat zijn volgens hen de werkzame en effectieve principes?

Onderzoek

Het onderzoek vindt plaats vanuit vier verschillende Werkplaatsen Sociaal domein: Flevoland, Utrecht, Zwolle en Groningen. In het onderzoek worden er focusgroepen en interviews gehouden met klanten, professionals en klantmanagers. Vervolgens worden klantenvertegenwoordigers uitgenodigd voor een Werkplaats-bijeenkomst waar de resultaten van de focusgroepen worden besproken. Daarnaast vindt er ook een literatuuronderzoek plaats. De wetenschappelijke inzichten worden voorgelegd aan de deelnemers van de focusgroepen en de bijeenkomsten die vanuit hun praktijkervaringen hierop kunnen reageren.

 

Uitkomst

Op basis van de resultaten worden onderwijsmodules ontwikkeld en verspreid via de kanalen van de Werkplaatsen Sociaal Domein. De betrokken Werkplaatsen en de daaraan verbonden lectoraten brengen tevens de opbrengst van het onderzoeksproject onder de aandacht van de participerende gemeenten en instellingen en zal er een workshop worden georganiseerd.

Gegevens

Titel: Werkzame principes voor professionals van integraal werken in de gemeentelijke dienstverlening
Startdatum en looptijd: september 2017, 9 maanden
Status: Lopend
ZonMw Projectnummer: 535003001

Lees meer over project Ruimte voor Klantmotivatie
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Ruimte voor Klantmotivatie

Gemeenten: Almere, Borger-Odoorn, Dronten, Groningen, Lelystad, Noordoostpolder, Urk en Zeewolde
Kennisinstellingen en andere partijen: Christelijke Hogeschool Windesheim en Hogeschool Windesheim Flevoland

Vraagstuk

Dit project heeft als doel het ontwikkelen van effectieve handvatten voor het begeleiden van mensen met een beperking naar passende reguliere arbeid. Er wordt gewerkt vanuit de ervaringen van mensen met een beperking en afstand tot de arbeidsmarkt. Daarbij wordt gekeken naar wat deze ervaringen betekenen voor het handelen van professionals ‘werk en inkomen’.

Onderzoek

De gemeenten Lelystad en Borger-Odoorn streven ernaar dat mensen met een beperking gelijke kansen krijgen op het vinden van een baan. Zij willen met de nieuwe kennis aanvullende tools op het bestaande handelingsrepertoire ontwikkelen. Dit gebeurt door middel van een actieleertraject waarin de doelgroep, werkgevers en professionals uit het sociaal domein en ‘werk en inkomen’ deelnemen. De professionals vergroten hun kennis met het doel de verschillende perspectieven en inzichten te integreren in hun bestaande handelingsrepertoire en waar nodig worden nieuwe tools ontwikkeld.

Uitkomst

Er komt een publicatie van het vernieuwede handelingsrepertoire. Ook worden er workshops, uitwisselingsbijeenkomsten en conferenties georganiseerd.

Gegevens

Titel: Inclusief Werken: Ruimte voor Klantmotivatie
Startdatum en looptijd: juni 2018, 24 maanden
Status: Lopend
ZonMw Projectnummer: 535003002

 

Lees meer over project Het overbruggen van verschillen
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Het overbruggen van verschillen

Gemeenten: Amsterdam, Helmond, Sittard-Geleen, Tynaarlo en Weststellingwerf
Kennisinstellingen en andere partijen: Hanzehogeschool Groningen, Hogeschool Utrecht, Hogeschool Viaa, Hogeschool Windesheim Flevoland

Vraagstuk

Al meer dan 25 jaar overleggen sociaal werkers en klantmanagers Werk & Inkomen in casusbesprekingen over hun cliënten. Toch heeft dit vaak niet het gewenste resultaat, omdat ze vanuit verschillende frames naar de cliënt kijken. Hierdoor begrijpen ze elkaar niet echt. Afspraken en woorden worden anders geïnterpreteerd dan bedoeld. Er is een type conversatie nodig waarin in een casuïstiekbespreking samen kritisch wordt gereflecteerd hoe zij zich tot elkaar en tot hun context verhouden.

Onderzoek

Het doel van het project is het vergroten van kennis over hoe je effectieve casuïstiekbesprekingen vormgeeft tussen sociaal werkers en klantmanagers Werk & Inkomen, waarbij de cliënt centraal staat. De cliënten zijn bijstandsgerechtigden met een grote afstand tot de arbeidsmarkt die in aanmerking komen voor een integrale aanpak middels een casuïstiekbespreking. Professionals van verschillende disciplines slaan bruggen naar elkaar en naar de wensen van en mogelijkheden van de cliënt.

Uitkomst

Er worden Werkplaatsen lezingen, expertmeetings, workshops georganiseerd en er zal ook een brochure (digitaal) worden verspreid.

Gegevens

Titel: Het overbruggen van verschillen
Startdatum en looptijd: juni 2018, 24 maanden
Status: Lopend
ZonMw Projectnummer: 535003003

Lees meer over project Integraal werken met cliënt en omgeving
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Integraal werken met cliënt en omgeving

Gemeenten: Elburg en Harderwijk
Kennisinstellingen en andere partijen: Wageningen University and Research Centre, VU medisch centrum, Gemeente Elburg, Wageningen Universiteit en Kringwijs

Vraagstuk

De gemeente Harderwijk heeft in juni 2017 een sociaal team opgericht. In dit team werken allerlei partijen samen om burgers met meerdere problemen te ondersteunen. Daarnaast wordt de hulpvrager ondersteund om mensen uit zijn/haar omgeving erbij te betrekken om te kunnen helpen. In dit project wordt de recent ontwikkelde werkwijze ‘Samen aan zet’ van het sociale team van Harderwijk geëvalueerd om tot een integrale aanpak van multiproblematiek te komen.

Onderzoek

In dit project wordt de recent ontwikkelde werkwijze ‘Samen aan zet’ van het sociale team van Harderwijk geëvalueerd. Centraal staat hierbij niet alleen het integraal samenwerken van de professionals, maar ook het betrekken van het sociale netwerk van de hulpvrager, met als doel om de sociale context van het gedrag te veranderen. Hiermee wordt beoogd de redzaamheid van de hulpvrager te vergroten met ondersteuning van het sociale netwerk. Het cliëntperspectief is essentieel voor de evaluatie van de samenwerking in dit project.

Uitkomst

Dit project levert professionals en gemeenten relevante en direct toepasbare eindproducten op in de vorm van een trainingsopzet met materialen, waarin de casusbeschrijvingen zullen fungeren als illustratie.

Gegevens

Titel: Samen aan zet in Harderwijk: Integraal werken met cliënt en omgeving om effectief om te gaan met multiproblematiek
Startdatum en looptijd: september 2018, 24 maanden
Status: Lopend
ZonMw Projectnummer: 535003004

Lees meer over project Meervoudige casestudy naar de effecten van een integrale aanpak
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Meervoudige casestudy naar de effecten van een integrale aanpak

Gemeenten: Nijmegen, Druten en Beuningen
Kennisinstellingen en andere partijen: Tilburg University, WBR Rijk van Nijmegen, Stichting Sterker Onderzoek & Ontwikkeling en HAN

Vraagstuk

Gemeenten hebben sociale (wijk)teams opgericht om vorm te geven aan de transformatie. Centraal staat hierbij het begrip integraal werken. Dit onderzoek richt zich op het integrale werken tussen sociale (wijk)teams, en afdeling Werk en Inkomen. Hoe wordt de integrale aanpak ervaren door professionals en cliënten? Vinden ze het een meerwaarde? Leidt het tot de gewenste resultaten volgens professionals en cliënten?

Onderzoek

Het onderzoek is gericht op bewoners vanaf 18 jaar die zich aanmelden voor hulp bij het sociaal (wijk)team, WerkBedrijf of afdeling inkomen in Nijmegen, Beuningen en Druten. Het doel van het onderzoek is inzicht te krijgen in de werkzame principes van de integrale aanpak en beoogt een sterkere verbinding en een continu leerproces tussen de verschillende professionals.

Uitkomst

De resultaten worden gepubliceerd in (inter)nationale wetenschappelijke tijdschriften en gepresenteerd tijdens symposia en congressen. Daarnaast zal het eindproduct van het onderzoek middels een slotbijeenkomst worden gedeeld met betrokken organisaties, professionals en cliënten.

Gegevens

Titel: Een meervoudige casestudy naar de effecten van de integrale aanpak door sociale (wijk)teams, WerkBedrijf en gemeentelijke afdeling Inkomen in gemeente Nijmegen en regiogemeenten Beuningen en Druten.
Startdatum en looptijd: juni 2018, 24 maanden
Status: Lopend
ZonMw Projectnummer: 535003005

Lees meer over project Integrale re-integratie aanpak van multiproblematiek
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Integrale re-integratie aanpak van multiproblematiek

Gemeenten: Berg en Dal, Beuningen, Den Haag, Druten, Heumen, Mook en Middelaar, Nijmegen en Wijchen
Kennisinstellingen en andere partijen: Radboud Universiteit Nijmegen, Indigo Preventie, Tilburg Universiteit, UWV en MGR Rijk van Nijmegen

Vraagstuk

Mensen met een psychische kwetsbaarheid die zijn aangewezen op een uitkering of ondersteuning van de gemeente hebben vaak te maken met veel verschillende professionals. De betrokken regio’s in dit project hebben de behoefte te onderzoeken hoe de samenwerking tussen professionals van verschillende domeinen verder verbeterd kan worden om zo te groeien in de gezamenlijke aanpak van de meervoudige problematiek van cliënten.

Onderzoek

Aan de hand van casuïstiekvoering wordt gezocht naar de principes voor een geslaagde integrale aanpak. In dit project wordt eerst kennis verzameld over factoren die de onderlinge samenwerking effectiever maken. Vervolgens gaan professionals en cliënten met deze kennis aan de slag. Zo wordt onderzocht of de verkregen kennis breed toepasbaar is.

Uitkomst

Een handleiding en E-learning module komen beschikbaar via de websites van deelnemende partijen en de Ecademy voor professionals in de GGZ. Ook komen er publicaties in wetenschappelijke en vaktijdschriften.

Gegevens

Titel: Wat werkt voor wie? Het creëren van arbeidsmogelijkheden voor cliënten met een psychische kwetsbaarheid door integrale re-integratie aanpak van multiproblematiek
Startdatum en looptijd: mei 2018, 24 maanden
Status: Lopend
ZonMw Projectnummer: 535003006

Lees meer over project Lokaal & Integraal Werken aan Participatie
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Lokaal & Integraal Werken aan Participatie

Gemeenten: Houten, Wijk bij Duurstede en Woerden
Kennisinstellingen en andere partijen: Hogeschool Utrecht en Movisie

Vraagstuk

Gemeenten willen de zelfredzaamheid en participatie van hun inwoners vergroten. Een belangrijk aspect daarvan is de toeleiding naar betaald werk. Een uitdaging is het ontwikkelen van integrale aanpakken om dit zo effectief mogelijk te kunnen doen. Centrale vraag in dit project is wat effectieve werkwijzen zijn om tot een integrale aanpak te komen, waarbij de behoeften en mogelijkheden van de cliënt centraal gesteld worden.

Onderzoek

Dit project beschrijft de wijze waarop drie regionale samenwerkingsverbanden een integrale aanpak te ontwikkelen. In drie ‘ontwikkelwerkplaatsen’ werken onderzoekers, professionals en ervaringsdeskundigen samen. Dataverzameling vindt plaatst door middel van verslaganalyse van casuïstiekbesprekingen, observaties, interviews en vragenlijsten.

Uitkomst

Het project levert beschrijvingen op van de ontwikkelde aanpakken en een analyse van generiek werkzame factoren. Resultaten worden o.a. overdraagbaar gemaakt via publicaties, conferenties en websites.

Gegevens

Titel: Lokaal & Integraal Werken aan Participatie
Startdatum en looptijd: juli 2018, 24 maanden
Status: Lopend
ZonMw Projectnummer: 535003007

Lees meer over project Kwetsbare jongeren en jongvolwassenen met justitiecontacten: integraal naar een toekomstperspectief
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Kwetsbare jongeren en jongvolwassenen met justitiecontacten: integraal naar een toekomstperspectief

Gemeenten: Hilversum, Zeist, Veenendaal en Wijk bij Duurstede
Kennisinstellingen en andere partijen: Hogeschool Utrecht

Vraagstuk

Jongvolwassenen met multiproblematiek waaronder delinquent gedrag vormen een zeer complexe groep voor gemeenten. Ze zijn vaak ongediplomeerd, hebben schulden en op de arbeidsmarkt hebben ze weinig kansen. Voor professionals is het lastig om met deze groep jongvolwassenen te werken. Ze zijn vaak moeilijk te bereiken en te motiveren en daarnaast moeten professionals zich aan veel en soms tegenstrijdige regels houden.

Onderzoek

In dit onderzoek werkt het HU-lectoraat Kennisanalyse Sociale Veiligheid met vier gemeenten toe naar lokale verbetertrajecten voor effectievere integrale samenwerking om deze jongvolwassenen een betere toekomst te bieden door knelpunten inzichtelijk te maken via observaties, interviews en focusgroepen.

Uitkomst

Naast de vier lokale verbetertrajecten wordt gezocht naar algemeen werkzame principes voor integrale samenwerking voor deze complexe groep. Resultaten worden verwerkt in trainingen, online handreikingen, publicaties en conferenties.

Gegevens

Titel: Kwetsbare jongeren en jongvolwassenen met justitiecontacten: integraal naar een toekomstperspectief
Startdatum en looptijd: juni 2018, 24 maanden
Status: Lopend
ZonMw Projectnummer: 535003008

Vergunninghouders

Naar boven

Drie vrouwen

Verschillende aanpakken die gemeenten hanteren om vergunninghouders* aan het werk te helpen nemen onderzoekers onder de loep. De integratie en participatie van vergunninghouders heeft voor veel gemeenten een grote prioriteit. Daarom hebben zij behoefte om te weten wat effectieve aanpakken zijn om vergunninghouders te ondersteunen in het verkrijgen en behouden van regulier betaald werk. Dit niet alleen ter preventie van uitkeringsafhankelijkheid, maar ook om de gezondheid en de integratie van vergunninghouders te bevorderen.

Binnen gemeenten is er discussie over welk traject voor vergunninghouders het snelste en het beste resultaat oplevert. ‘Het beste’ in de zin van participatie-kansen en de kans op regulier werk. Zijn dat bredere maatschappelijke participatietrajecten met een lange looptijd? Of juist trajecten die meer op directe plaatsing gericht zijn met begeleiding van een (al dan niet speciaal getrainde) klantmanager van de afdeling Werk & Inkomen? En wat is de rol van gezondheid bij de keuze voor deze trajecten?

Onderstaande ZonMw-projecten sluiten aan op het thema Vergunninghouders.

* Als wij het hebben over vergunninghouders, dan bedoelen wij statushouders: vluchtelingen met een verblijfsvergunning.

Lees meer over project Vluchtelingen begeleiden naar werk in Amsterdam
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Vluchtelingen begeleiden naar werk in Amsterdam

Gemeenten: Amsterdam
Kennisinstellingen en andere partijen: Regioplan, SCP

De gemeente Amsterdam heeft haar aanpak om vluchtelingen te begeleiden naar werk of opleiding, grondig herzien. Is de nieuwe aanpak effectief, en waarom?

Vraagstuk

De nieuwe aanpak bestaat uit 2 delen. Vanuit asielzoekerscentra worden vergunninghouders begeleid met inburgering en richting . Gespecialiseerde klantmanagers binnen de gemeente ondersteunen vergunninghouders bij taal, inburgering, participatie en werk. Is de deze Amsterdamse aanpak effectief? En wat zijn belangrijke werkzamebestanddelen van de aanpak?

Onderzoek

Eerst wordt de Amsterdamse aanpak nauwkeurig beschreven. In de tweede stap wordt getoetst of de aanpak in de praktijk ook zo wordt uitgevoerd. De effectiviteit van de interventie wordt bepaald. Door middel van interviews met deelnemers en andere betrokkenen, wordt er onderzocht waarom de aanpak wel of niet effectief is.

Resultaat

Gedurende het project verschijnt er ieder half jaar een rapportage van de Amsterdamse vluchtelingenmonitor, en worden er tussenrapportages van het onderzoek opgeleverd. In het eindrapport wordt aandacht besteed aan hoe gemeenten interventies gericht op vergunninghouders succesvol kunnen opzetten en uitvoeren. De resultaten van het onderzoek leveren input voor de landelijke monitoring van SCP en CBS.

De resultaten worden begin 2019 verwacht.

Tussenproducten

Deelrapport 1: werkwijze en beleidstheorie
Deelrapport 2: praktijktoets en procesevaluatie
Kennisproduct: Aangepaste beleidstheorie
Factsheet Amsterdamse aanpak statushouders in cijfers

Gegevens

Titel: Versnelde participatie en integratie van vluchtelingen: De Amsterdamse aanpak
Startdatum en looptijd: december 2016, 24 maanden
Status: Lopend
ZonMw Projectnummer: 535005001

Lees meer over project De effectiviteit van de Piëzomethodiek
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

De effectiviteit van de Piëzomethodiek

Gemeenten: Zoetermeer
Kennisinstellingen en andere partijen: Movisie, Stichting Piëzo, Vluchtelingenwerk Zuidwest Nederland

De Piëzomethodiek is in Zoetermeer een van de belangrijkste methoden waarmee onder andere vluchtelingen met een vergunning ondersteund worden bij participatie en werk. De interventie wordt in steeds meer gemeenten ingezet. Wat is de effectiviteit ervan?

Vraagstuk

De Piëzomethodiek bestaat uit 5 fases, van maatschappelijke activering tot opleiding of reguliere baan. De methodiek wordt door meerdere gemeenten als succesvol ervaren, maar is nog nauwelijks geëvalueerd. Wat is de effectiviteit ervan op het gebied van participatie, werk en gezondheid? Wat zijn de werkzame elementen? En hoe kan de methodiek geoptimaliseerd worden?

Onderzoek

Van een grote groep deelnemers aan de Piëzomethodiek worden verschillende gegevens verzameld. Zo wordt de effectiviteitsvraag beantwoord. De onderzoekers betrekken deelnemers aan de Piëzomethodiek, trajectbegeleiders en klantmanagers bij het onderzoek om de werkzame elementen van de methodiek te achterhalen.

Resultaat

Dit project resulteert in een rapportage over de effectiviteit van de methodiek. Er komt ook een praktijkgerichte handreiking voor trajectbegeleiders, waarin per fase beschreven staat hoe de begeleiding eruit ziet en met welke werkzame mechanismen rekening gehouden moet worden. De resultaten van het onderzoek leveren input voor de landelijke monitoring van SCP en CBS. De resultaten worden begin 2019 verwacht.

Tussenproduct

Tussenrapportage De werking van de PiëzoMethodiek

Handreiking voor de begeleiding van vrijwilligerswerk, (taal)stages en werkervaringsplaatsen

Gegevens

Titel: De effectiviteit van de Piëzomethodiek
Startdatum en looptijd: december 2016, 24 maanden
Status: Lopend
ZonMw Projectnummer: 535005002

Lees meer over project Begeleiding van vergunninghouders door maatschappelijke organisaties
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Begeleiding van vergunninghouders door maatschappelijke organisaties

Gemeenten: , Amersfoort, Overbetuwe en Ede
Kennisinstellingen en andere partijen: Verwey-Jonker Instituut, Vluchtelingenwerk Nederland, Werkzaak Rivierenland

Veel gemeenten vragen maatschappelijke organisaties om vergunninghouders te begeleiden. Onder andere in het kader van participatie en toeleiding naar een opleiding of baan. Wat is de werkzaamheid van twee van dergelijke interventies?

Vraagstuk

Maatschappelijke organisaties spelen een belangrijke rol bij de begeleiding van vergunninghouders. In dit project worden 2interventies onderzocht: Vluchtelingen Investeren in Participeren (VIP) in regio Vluchtelingenwerk Oost-Nederland, en de Werktrajecten van stichting NVA in Amersfoort. Wat is de effectiviteit van deze interventies, en wat zijn de randvoorwaarden voor deze effectiviteit?

Onderzoek

De effectiviteit en de werkzame elementen worden onderzocht door middel van de ‘Theory of Change’ methode. Hierbij gaan de onderzoekers eerst na waarom een interventie verondersteld wordt te werken. Hierbij worden onder andere gemeenten, vergunninghouders en maatschappelijke organisaties betrokken. Vervolgens onderzoeken zij kritisch of deze veronderstellingen realistisch zijn. 

Resultaat

Dit onderzoek geeft inzicht in de effectiviteit van de interventies en in de context en randvoorwaarden waarin deze effecten worden bereikt. Hierdoor zijn de resultaten ook bruikbaar voor gemeenten en maatschappelijke organisaties die niet bij het project zijn betrokken. Ook tussentijdse resultaten worden breed verspreid. De resultaten van het onderzoek leveren input voor de landelijke monitoring van SCP en CBS.

De resultaten worden begin 2019 verwacht.

Tussenproducten

Artikel Theory of Change

Gegevens

Titel: De inzet van maatschappelijke organisaties bij arbeidsmarkttoeleiding van vergunninghouders in gemeenten
Startdatum en looptijd: december 2016, 24 maanden
Status: Lopend
ZonMw Projectnummer: 535005003

Lees meer over project 'Van Vluchteling naar Almeerder'; wat werkt?
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

'Van Vluchteling naar Almeerder'; wat werkt?

Gemeente: Almere
Kennisinstellingen en andere partijen: VanDoorneHuiskes en partners onderzoek, Devotus en Universiteit Utrecht

Vraagstuk

Gemeenten denken dat een nieuwe integrale aanpak voor vluchtelingen beter werkt om te integreren in de Nederlandse samenleving. Maar we weten nog weinig over wat werkt om de integratie te bevorderen. Doel van dit onderzoeksproject is te onderzoeken of een geïntegreerde aanpak beter werkt. Daartoe wordt de nieuwe aanpak van de gemeente Almere onderzocht. De doelstelling van deze aanpak is versnelde integratie van vluchtelingen; het opbouwen van een nieuw bestaan dat leidt tot integratie, participatie en economische zelfstandigheid

Onderzoek

Het onderzoek valt in vier delen uiteen. Ten eerste wordt de aanpak van Almere in kaart gebracht en de aannames over de werkzaamheid ervan bestudeerd. Ten tweede wordt gekeken of de aanpak in de praktijk wordt uitgevoerd zoals bedacht. Ten derde wordt de effectiviteit van de aanpak gemeten aan de hand van de deelname van cliënten aan interventies en de effecten hiervan. Tenslotte wordt er betekenis gegeven aan de cijfermatige resultaten door een verdiepingsonderzoek met herhaalde casestudies, waarbij tien cliënten worden gevolgd.

Uitkomst

Het onderzoek resulteert in 3 tussenrapportages en een eindrapportage.

Gegevens

Titel: 'Van Vluchteling naar Almeerder'; wat werkt?
Startdatum en looptijd: december 2017, 24 maanden
Status: Lopend
ZonMw Projectnummer: 535005011

Lees meer over project Bij elkaar brengen van vergunninghouders en werkgevers in Den Haag
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Bij elkaar brengen van vergunninghouders en werkgevers in Den Haag

Gemeente: Den Haag
Kennisinstellingen en andere partijen: Regioplan en Vluchtelingenwerk Nederland

Vraagstuk

In de gemeente Den Haag worden diverse inspanningen geleverd om vergunninghouders te bemiddelen naar werk. Belangrijke instrumenten die de gemeente inzet zijn Matchmaking, Werkervaringsplaatsen en Vrijwilligerswerk. Met dit onderzoek wordt in kaart gebracht in hoeverre deze instrumenten leiden tot veranderingen in houding, kennis en vaardigheden bij zowel vergunninghouders als werkgevers.

Onderzoek

In dit onderzoek wordt er gekeken naar opbrengsten in termen van vrijwilligerswerk en betaald werk. Hiervoor wordt de aanpak beschreven, een beleidstheorie over de werking van de instrumenten opgesteld, verschillende betrokkenen bevraagd en data geanalyseerd van de gemeente Den Haag en het CBS.

Uitkomst

Het onderzoek resulteert in een openbaar en toegankelijk onderzoeksrapport. Daarnaast wordt er praktijkgerichte handreiking opgeleverd en tenminste één artikel geschreven voor een vaktijdschrift. Ter afsluiting van het onderzoek wordt er een landelijke kennissessie georganiseerd.

Gegevens

Titel: Bij elkaar brengen van vergunninghouders en werkgevers in Den Haag
Startdatum en looptijd: november 2017, 24 maanden
Status: Lopend
ZonMw Projectnummer: 535005012

Lees meer over project Rol gezondheid vergunninghouders bij de gemeentelijke dienstverlening richting werk en participatie
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

Rol gezondheid vergunninghouders bij de gemeentelijke dienstverlening richting werk en participatie

Gemeenten: Amersfoort, Amsterdam en Katwijk
Kennisinstellingen en andere partijen: Regioplan, Verwey-Jonker Instituut, Movisie en Pharos

Vraagstuk

Sinds 2016 hebben gemeenten actief ingezet op het ontwikkelen van integratie- en participatietrajecten voor vluchtelingen. Bekend is dat gezondheid een rol speelt in de arbeidsmarktpositie van deze groep. Voor gemeenten is het echter vaak moeilijk om in te schatten in hoeverre de psychische of fysieke gezondheid een belemmering vormt voor werk of participatie en wat dit dan betekent voor de in te zetten trajecten. Deze verkennende studie beoogt meer inzicht te krijgen in de rol van gezondheid bij de keuze voor trajecten voor vluchtelingen richting werk of participatie.

Onderzoek

In drie gemeenten (Amersfoort, Amsterdam en Katwijk) wordt het lokale gezondheidsbeleid ten behoeve van vluchtelingen en de uitvoeringspraktijk in kaart gebracht. Ook worden vluchtelingen geïnterviewd over hun visie op de rol van gezondheid in relatie tot de ingezette trajecten.

Uitkomst

Het onderzoek resulteert in een onderzoeksrapportage en een handreiking voor gemeenten.

Gegevens

Titel: Onderzoek naar de rol van gezondheid van vergunninghouders bij de gemeentelijke dienstverlening richting werk en participatie
Startdatum en looptijd: december 2017, 13 maanden
Status: Lopend
ZonMw Projectnummer: 535005013

Lees meer over project De Enschedese Arbeidsmarktaanpak en niet-westerse migranten
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt

De Enschedese Arbeidsmarktaanpak en niet-westerse migranten

Gemeente: Enschede
Kennisinstellingen en andere partijen: Verwey-Jonker Instituut

Vraagstuk

Het Verwey-Jonker Instituut onderzoekt de effecten van de Enschede Arbeidsmarkt Aanpak (EAA) op de arbeidstoeleiding van werkzoekenden met een niet-westerse migratieachtergrond. Het onderzoek wil (1) Inzicht verkrijgen in de EAA-effecten op uitstroom, maatschappelijke participatie, vaardigheden, netwerk en gezondheid van verschillende groepen werkzoekenden; (2) Handvatten bieden aan professionals om de praktijk van de EAA voor werkzoekenden met een ‘migrantenachtergrond’ te verbeteren. 

Onderzoek

Om stereotypering in de onderzoeksresultaten te voorkomen vindt in elke fase een vergelijking plaats met effecten van de EAA op autochtone werkzoekenden. De onderzoeksresultaten worden met professionals, beleidsmakers, ervaringsdeskundigen en werkgevers besproken om samen met hen een vertaalslag te maken naar de uitvoeringspraktijk.

Uitkomst

Dit project mondt uit in een rapportage, een praktische handleiding en een vakpublicatie. Het onderzoek wordt afgesloten met een landelijk symposium.

Gegevens

Titel: De Enschedese Arbeidsmarktaanpak en niet-westerse migranten: effecten van een generieke aanpak voor arbeidstoeleiding vergelijken en verbeteren
Startdatum en looptijd: januari 2018, 24 maanden
Status: Lopend
ZonMw Projectnummer: 535005014

ZonMw stimuleert gezondheidsonderzoek en zorginnovatie. ZonMw financiert gezondheidsonderzoek en stimuleert het gebruik van de ontwikkelde kennis - om daarmee de zorg en gezondheid te verbeteren. ZonMw heeft als hoofdopdrachtgevers het ministerie van VWS en NWO.

Colofon Redactie Veroni van Es, Anouk Haverkamp, Cecilia Ljunggren Eindredactie Caroline van der Horst

Links

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: Onderkant website