Voor mensen met psychische problematiek is een actieve leefstijl gunstig voor hun lichamelijke en geestelijke gezondheid. En het bevordert de sociale participatie. In Harderwijk werken ervaringsdeskundigen intensief mee in het living lab ‘Waarde van bewegen’. Hoe ontwikkel je activiteiten waar mensen met een psychische kwetsbaarheid aan kunnen opbloeien? Zoiets kan niet zonder ervaringsdeskundigheid.

Esther van Loo heeft heftige tijden beleefd. Na opnames vanwege zware depressies ging ze beschermd wonen, op loopafstand van haar gezin. ‘Vroeger deed ik aan klassiek ballet, bewegen is altijd belangrijk voor mij geweest. Kees Grovenstein, die mij als maatschappelijk sportcoach vanuit Veld 42 begeleidt, vroeg me voor het living lab. Ik heb meteen ja gezegd. Bewegen helpt me echt. Ik voel me er beter door en het ondersteunt me om stabiliteit te vinden. Met een groepje wandelen we nu virtueel naar Rome. Van iedere wandeling tel je jouw kilometers bij de totale afstand op. We delen foto’s en ervaringen in een groepsapp. Dat werkt echt verbindend.’

Gehoord worden
Psychomotorisch therapeut Pim Hoek van Hogeschool Windesheim is de lab-regisseur. Het samen iets opzetten is voor hem de kracht van een living lab. ‘Vanaf het begin hebben we de mensen om wie het gaat in de groep. Het is al heel lang duidelijk dat sporten en bewegen veel kunnen betekenen voor mensen met psychische problemen. Het is cruciaal om juist met hen in gesprek te gaan. Maar dan moet je niet alleen maar zeggen: bewegen is goed voor je! Het gaat erom samen te bespreken wat voor iemand de waarde van bewegen is.’ Van Loo vindt dat inderdaad het mooie van het lab. ‘Het is gaaf om gehoord te worden en te kunnen vertellen wat voor mij belangrijk is.’

Online gesprekken
Er zijn werksessies gehouden met begeleiders bij zorgorganisaties, professionals, medewerkers van de gemeente, bestuurders en managers. Hoek: ‘We wilden op al deze niveaus onderzoeken wat er nodig is en wat voor ideeën er leven. En wie wat zou kunnen bijdragen. Zo krijg je de mogelijkheden in beeld en weet je hoe het in Harderwijk werkt.’ De coronacrisis maakte het wel lastig om mensen met psychische problemen te kunnen aanspreken. Hoek kreeg het met online gesprekken voor elkaar dat ook zij gingen meedoen. De eerste fase leidde er daarnaast toe dat een bestaande regiegroep met vijftien zorgorganisaties zich achter de aanpak van het lab heeft geschaard. Ook in het vervolg krijgen ervaringsdeskundigen een cruciale rol. Hoek: ‘Alleen zo maak je iets wat echt passend is, in plaats van dat je iets voor een ander bedenkt.’

Inclusieve samenleving
Van Loo kijkt uit naar de tweede fase van het living lab. ‘Als ervaringsdeskundige ga ik meepraten of bepaalde ideeën werken, of ze haalbaar zijn voor mensen met psychische problemen. Kees leidt mensen op om zelf als sportcoach aan de slag te gaan. Op termijn zie ik dat ook wel voor me. Maar eerst moet mijn situatie wat stabieler worden.’ Voor Hoek past het lab in een bredere beweging naar een inclusieve samenleving. ‘Wat we in Harderwijk opzetten, is bijvoorbeeld heel goed te koppelen met het initiatief Samen Sterk zonder Stigma. Dat is ook begonnen met een idee van ervaringsdeskundigen. In de stad kunnen we aansluiten bij Het Praktijkhuis, waar zij letterlijk een plek hebben.’ Van Loo’s gouden tip sluit ten slotte goed aan op het uitgangspunt van het lab: ‘Kijk naar de mogelijkheden, in plaats van wat er niet kan.’

Bekijk het project

Tekst Marc van Bijsterveldt

Tekening Buro Brand
Header foto Shutterstock

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: Onderkant website