In 2020 hebben vijftien gemeenten met hogescholen, lokale organisaties en burgers gewerkt aan de oprichting van living labs sport en bewegen. Er zijn krachtige netwerken ontstaan waarin lokale en regionale partners de komende tijd uitdagingen rond sport en bewegen kunnen oppakken. En soms hebben ze dat al heel concreet gedaan, zoals blijkt uit de voorbeelden in deze digitale publicatie. Maar eerst: wat is een living lab nu eigenlijk?

Een living lab is een creatieve en innovatieve manier om samen oplossingen te bedenken voor maatschappelijke vraagstukken. Een onderwerp als sport en bewegen leent zich bij uitstek voor deze praktische methodiek. Een living lab is een experimenteerruimte waarin de witte laboratoriumjas vervangen is door ‘gewone mensen’, die innovaties in de echte wereld uittesten en verbeteren. In een living lab wordt iedereen uitgedaagd zijn of haar creativiteit te laten spreken. Samen met alle relevantie partijen bedenken burgers – jong en oud – oplossingen, die zij vervolgens ook samen ontwikkelen en in de praktijk uitproberen. Het is een ‘iteratief’ proces: niet een vast einddoel, maar met voortschrijdend inzicht steeds weer een volgende fase ingaan.

Ruimte voor burgers
In 2020 kregen vijftien gemeenten subsidie van ZonMw en Sportinnovator om de eerste stappen te zetten in het creëren van living labs rond sport en bewegen. De subsidie paste in het beleid van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) om burgers en lokale partners een rol te geven in de implementatie van het Nationaal Sportakkoord. Het gaat erom dat innovatie plaatsvindt in wijken en gemeenschappen, dus op de plekken waar mensen wonen, werken, onderwijs volgen, én sporten en/of bewegen. Een living lab geeft burgers veel ruimte om te komen tot co-creatie, dus om samen met maatschappelijke organisaties, professionals, bedrijven, kennisinstellingen en overheden te werken aan innovatie.

Lokaal Sportakkoord Lingewaard 3 x 3 = 3 micro labs
LivingLab Beweegvriendelijk Vinkhuizen
De Medemblikse sportomgeving als Gallisch dorp
Emmen: Ll m&gezond
Nijmegen: Samen voor een sportieve start!
Oldambt: Kansen voor een nieuwe generatie
Achterhoek: D'ran samen voor vitale werknemers
Bewoner als spelbepaler in sport, bewegen en gezondheid
Living lab Oss: actieve kinderen door open badges!
Vooruit met winst door sport in Vollenhove
Positief Pedagogisch Sportklimaat in Amersfoort
Rhenen: Living Lab Hydrotherapy
Waarde van bewegen Harderwijk
Voetlab Haarlem Noord

Samen uitzoeken
In de eerste fase van het programma Living Labs Sport en Bewegen stonden twee belangrijke stappen centraal: het aan boord krijgen van de juiste stakeholders die gezamenlijk voor een uitdaging wilden gaan. En het vormgeven van de zogeheten ‘vraagarticulatie’. Dat laatste betekent: de eindgebruikers meenemen in het proces en samen met hen uitzoeken wat in het kader van sport en bewegen werkelijk van waarde is. Hoe zien zij eventuele problemen? En wat zij willen opzetten of ontwikkelen om daaraan wat te doen?

Stevige basis
Op beide punten hebben de vijftien living labs in de eerste fase grote stappen gezet. Er is een stevige basis gelegd voor de tweede fase die nu ingaat en waar 12 labs aan meedoen. Zij gaan werken aan concrete activiteiten en innovaties, en vooral het bestendigen van zowel de samenwerking als de betrokkenheid van burgers daarbij. We hopen dat de voorbeelden in deze publicatie u weten te inspireren. De lessen uit de eerste fase komen van pas voor iedere gemeente – met al haar stakeholders en partners – die zelf aan de slag wil met een living lab rond sport en bewegen. Veel plezier!

Tekst Marc van Bijsterveldt

Beelden Buro Brand
Header foto Shutterstock

 

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: Onderkant website