In het project ‘De krachten gebundeld voor een gezonde leefstijl’ werken onderzoekers samen met co-onderzoekers; mensen met een verstandelijke beperking die hun ervaringsdeskundigheid inzetten in het onderzoek. Samen met co-onderzoekers Henk Jansen en Anneke van der Cruijsen doet Kristel Vlot-van Anrooij onderzoek naar het ondersteunen van gezond leven voor mensen met een matige tot zeer ernstige verstandelijke beperking. Gezond leven gaat bijvoorbeeld over gezond eten, of voldoende bewegen.

Samenwerking met co-onderzoekers 

Henk en Anneke weten door hun eigen ervaring heel goed wat belangrijk is in onderzoek voor mensen met een verstandelijke beperking. Deze kennis zetten ze in bij alle fases van onderzoek zoals: 

  • voorbereiden van het verzamelen van onderzoeksgegevens. Meedenken over taalgebruik, zodat als mensen met een verstandelijke beperking kunnen deelnemen aan onderzoek. En zij goed begrijpen hoe ze hun mening kunnen geven. 
  • aanwezig zijn tijdens het verzamelen van de onderzoeksgegevens. De deelnemers voelen zich dan sneller op hun gemak en krijgen hulp bij wat ze willen zeggen.
  • duiden van de antwoorden in de analysefase. 
  • vertalen van uitkomsten van onderzoek naar begrijpelijke taal. 
‘De inbreng van Henk en Anneke heeft meerwaarde’

Wat levert de samenwerking op?

‘Het samenwerken met co-onderzoekers is intensief, maar het heeft zeker een meerwaarde’, is de ervaring van Kristel. ‘Het proces is langzamer, maar je kan wel meer verdiepen en je onderzoek en methoden passender maken. Zo sluiten methoden waarin mensen met een verstandelijke beperking deelnemen aan onderzoek beter aan bij wat de doelgroep nodig heeft.’

Resultaten

In het eerste stadium van het project zijn twee onderzoeken uitgevoerd. Eerst is in kaart gebracht wat een gezonde leefomgeving voor mensen met een verstandelijke beperking inhoudt. Onderzoekers die veel weten over de zorg van mensen met een verstandelijke beperking en onderzoekers die veel weten over de ‘gezonde leefomgeving’ deden hieraan mee. Ze bespraken wat de ‘gezonde leefomgeving voor mensen met een verstandelijke beperking’ is. Uit dit onderzoek kwam het volgende naar voren.

  • De gezonde leefomgeving bestaat uit een drietal onderdelen: de sociale omgeving, de fysieke omgeving en de maatschappelijke randvoorwaarden (bijvoorbeeld  toegang tot gezondheidszorg,  kansen om mee te doen in de maatschappij en voldoende budget voor gezond eten en bewegen).
  • Drie factoren die belangrijk zijn in de leefomgeving voor mensen met een verstandelijke beperking zijn: toegankelijkheid van gebouwen en openbare ruimte voor alle gebruikers, hoe zorgprofessionals mensen met een beperking kunnen ondersteunen en meedoen in de maatschappij. 
  • Zorgorganisaties voor mensen met een verstandelijke beperking kunnen helpen om een gezonde leefomgeving te creëren. Dit kunnen zij doen door aan gezond leven in richtlijnen en beleid op te nemen; geld beschikbaar te stellen voor gezond eten, beweegactiviteiten en beweeghulpmiddelen voor cliënten, door geschoold personeel aan te stellen; en door gezond leven op te nemen in de dagelijkse handelingen.

Het tweede onderzoek gaat over wat mensen met een verstandelijke beperking helpt om gezond te eten en voldoende te bewegen. Onderzoeker Kristel: 'We praten met mensen met een matige verstandelijke beperking en vertegenwoordigers van mensen met een (zeer) ernstige verstandelijke beperking. Tijdens de eerste bijeenkomst verzamelen we ideeën. Tijdens de tweede bijeenkomst stemmen we hoe belangrijk deze ideeën zijn.' Deze gesprekken worden gehouden tussen maart en augustus 2018. 

Praat-plaatjes

In de volgende stadium van het onderzoek praten de onderzoekers met mensen met een beperking en hun vertegenwoordigers. Om deze gesprekken te ondersteunen zijn 13 plaatjes ontwikkeld, over onderdelen van de leefomgeving.

plaatje kansen om mee te doen
plaatje voldoende geld om mee te doen
plaatje gezondheidszorg
plaatje gemak onderweg
plaatje omgeving op maat
plaatje een fijn thuis
plaatje plekken voor gezonde activiteiten
plaatje een gezond thuis
plaatje denken over gezond leven
plaatje open gesprek voeren
plaatje je eigen keuzes maken
plaatje mensen om je heen
plaatje hulp van anderen

Meer informatie

Binnen het project ‘De krachten gebundeld voor een gezonde leefstijl’ wordt ook een leertraject ontwikkeld voor begeleiders, zodat ze mensen met een beperking kunnen helpen om gezonder te leven. Klik hier voor meer informatie. 

De onderzoekers hebben een filmpje gemaakt waarin ze uitleggen hoe ze te werk zijn gegaan. Nieuwsgierig? Bekijk het filmpje. 

Onderzoeker Kristel en co-onderzoekers Henk en Anneke

Wat is het vervolg?

Met de informatie uit het eerste stadium wordt een omgevingsscan ontwikkeld. De omgevingsscan kan op locaties van zorgorganisaties ingezet worden om te kijken wat er al aanwezig is om gezond leven te ondersteunen en wat er zou kunnen verbeteren. Leven in een gezonde leefomgeving maakt het tenslotte makkelijker om gezond te leven. 

 

Redactie: ZonMw en Kristel Vlot-van Anrooij, RadboudUMC

Gerelateerd

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: Onderkant website