Op donderdag 7 april 2016 organiseerde ZonMw het vierde jaarlijkse congres Goed Gebruik Geneesmiddelen: 'Niet meer en niet minder'.

Inhoud

de Grote Zaal gevuld met 450 mensen

Het gevarieerde programma van ‘Niet meer en niet minder’, het 4e jaarlijkse congres van het ZonMw-programma Goed Gebruik Geneesmiddelen (GGG) op 7 april 2016, belichtte innovatieve onderzoeksprojecten en kansrijke ontwikkelingen in de dagelijkse praktijk. In deze digitale publicatie een impressie van de dag.

Er is al veel bereikt op het gebied van goed en gepast gebruik van geneesmiddelen. Door de snelle ontwikkelingen is alertheid op zijn plaats en zijn samenwerking en afstemming noodzakelijk. De juiste middelen in de juiste hoeveelheden op het juiste moment bij de juiste patiënt inzetten, dat is de uitdaging waar we met elkaar voor staan. De verschillende onderzoeksprojecten en initiatieven die via het GGG-programma worden gefinancierd, leveren hieraan een belangrijke bijdrage. Voor de implementatie van de resultaten van deze projecten hebben de verschillende partijen elkaar hard nodig. Alleen dan kunnen we de praktijk echt veranderen en de kwaliteit van zorg voor patiënten verbeteren.

Minister Edith Schippers van VWS: 'Geneesmiddelen samen toegankelijk houden'

Close up minister Edith Schippers tijdens presentatie
Minister Edith Schippers licht nieuwe visie van VWS op geneesmiddelen toe

‘Er komen medicijnen op de markt die hoop bieden aan ernstig zieke mensen. Dat is prachtig nieuws. Maar die veelbelovende middelen zijn extreem duur. Daar moeten we echt grip op krijgen.’ Dat zei minister Schippers van VWS bij de opening van het GGG-congres 2016. Een samenvatting van haar bijdrage.

Hans Clevers: ‘Organoïden en personalized medicine’

close up spreker Han Clevers die presentatie houdt
Hans Clevers over minidarmpjes gekweekt uit stamcellen van muizen

Minidarmpjes met alles erop en eraan, gekweekt uit stamcellen van muizen. Het is geen science fiction, maar realiteit. Tijdens het GGG-congres 2016 schetste geneticus en arts Hans Clevers hoe organoïden de mogelijkheden voor personalised medicine enorm vergroten.

Stichting Fair Medicine wint ZonMw Parel

Overhandiging Parel aan Stichting Fair Medicine
Dick Dees overhandigt ZonMw Parel aan Hans Büller van Stichting Fair Medicine
Dick Dees, voozitter GGG-raad, samen met Parel winnaar Hans Büller
Dick Dees, voozitter GGG-raad, samen met Parel winnaar Hans Büller

De prijs voor veelbelovende nieuwe geneesmiddelen is vaak fors. Daarmee komt de toegankelijkheid van de farmaceutische zorg in gevaar. Er zijn nieuwe modellen nodig om medicijnen tegen aanvaardbare kosten te kunnen introduceren, bijvoorbeeld dat van Stichting Fair Medicine. Fair Medicine kreeg op het GGG-congres 2016 een ZonMw Parel ter stimulering.

Pecha Kucha’s: zes STIP-projecten in 20 beelden van 20 seconden

In de congreszaal presenteerden 11 GGG STIP-projecten (Stimulering Toepassing In de Praktijk) zich met een poster. 6 van deze projecten kregen in het plenaire programma ook het podium voor een zogeheten Pecha Kucha-presentatie. Dat leverde een inspirerende inkijkje op in de praktijk van goed gebruik van geneesmiddelen.

close up van man die presentatie geeft
Hans de Vos Burchart: 'Maar liefst één op de drie mensen met een verstandelijke beperking krijgt antipsychotica.'

Maar liefst één op de drie mensen met een verstandelijke beperking krijgt antipsychotica, waarvan 60 procent vanwege ‘moeilijk verstaanbaar gedrag’. Welbeschouwd is dat een vorm van ‘medicinaal vastbinden’, aldus De Vos Burchart. Dat het anders kan, bewijst een project met zorginstelling ’s Heerenloo. Samen met bewoners en wettelijk vertegenwoordigers – en in nauwe afstemming met apotheker en arts – is daar gewerkt aan het planmatig afbouwen van onnodige medicatie.
Het resultaat: 40 procent minder ‘medicinaal vastbinden’ en veel meer cliënten die weer zichzelf kunnen zijn, net als Saskia.
ZonMw-project: 836044011

2. Transmurale samenwerking bij ziekenhuisontslag

Sara Daliri (OLVG locatie West en BovenIJ ziekenhuis) schetst de nauwere transmurale samenwerking tussen ziekenhuis en eerste lijn via een betere communicatie over medicatiewijziging.

close up van vrouw die presentatie geeft
Sara Daliri: 'Na ontslag krijgt meneer Jansen steevast toch weer hetzelfde medicijn van zijn huisarts. Hoe komt dat?'

Het waargebeurde verhaal van meneer Jansen illustreert het probleem: tot drie keer toe belandt deze oudere heer in het ziekenhuis met een alvleesklierontsteking, veroorzaakt door een cholesterolverlager die hij niet verdraagt. Na ontslag krijgt hij steevast toch weer hetzelfde medicijn van zijn huisarts. Hoe komt dat? Door een onvolledige medicatieoverdracht én onduidelijke voorlichting aan de patiënt.
De oplossing: betere communicatie bij de overdracht van tweede naar eerste lijn, maar vooral ook het betrekken van de patiënt daarbij. In het project krijgt de patiënt daarom een week na ontslag een huisbezoek vanuit de openbare apotheek om eventuele problemen te inventariseren en vragen te beantwoorden. De apotheker belt bovendien nog twee keer na om te kijken of alles goed gaat.
De beoogde opbrengst: minder medicatiefouten en tevreden patiënten.
ZonMw-project: 836044008

3. Samen werken aan veilig medicijngebruik onder laaggeletterde patiënten in de eerste lijn

Volgens Gudule Boland (Pharos) heeft maar liefst één op de negen mensen in Nederland moeite met lezen en schrijven. Onder deze groep laaggeletterden zitten relatief veel mensen met chronische aandoeningen. Ze gebruiken vaker medicijnen en hebben veelal moeite met het veilig gebruik daarvan. Ook is hun de therapietrouw minder.

close up van vrouw die presentatie geeft
Gudule Boland: 'De klassieke smoes van mensen die niet goed kunnen lezen: ‘Ik ben mijn bril vergeten…’

In dit project werken huisarts, apotheek en wijkverpleegkundige samen aan betere zorg. Dat begint bij het signaleren en registreren van laaggeletterdheid in de diverse dossiers en systemen. In een training met acteurs leren zorgverleners de signalen te herkennen. Zoals de klassieke smoes van mensen die niet goed kunnen lezen: ‘Ik ben mijn bril vergeten…’ Vervolgens gaat het erom te ‘communiceren op maat’: eenvoudige woorden gebruiken, dingen voordoen, mensen dat laten nadoen en ze in eigen woorden laten vertellen wat ze hebben gehoord.
Belangrijk hulpmiddel: de website www.begrijpjelichaam.nl.
ZonMw-project: 836044010

4. Prikken, druppelen, opsturen: Dried Blood Spots

Apotheker Herman Veenhof werkt aan een project rond medicatie bij transplantatiepatiënten. Door hen zelf thuis bloed te laten afnemen via de zogeheten Dried Blood Spot-methode, kan de therapie veel beter worden gemonitord. Die monitoring is cruciaal, want de dosering luistert zeer nauw.

close up van man die presentatie geeft
Herman Veenhof: 'Patiënten krijgen een priksetje mee naar huis en oefenen met het prikken en druppelen.'

Patiënten krijgen een priksetje mee naar huis en oefenen met het prikken en druppelen. Dat is nog best lastig, want de druppel moet heel precies op het testpapier vallen. Een heldere instructievideo op de site van het UMCG dient als een reminder.
De aanpak is fijner voor de patiënt, die bijvoorbeeld minder vaak naar de polikliniek hoeft. Ook artsen zijn er blij mee. Voorheen moesten ze na de poli vaak nog tot ‘s avonds hun patiënten nabellen om aangepaste recepten te bespreken.
Ook de communicatie met huisarts en apotheker verloopt beter. En er is minder arbeidsverzuim voor de patiënt, lagere reiskosten en een geringere belasting van mantelzorgers.
ZonMw-project: 836044004

5. Communicatieadvies op maat voor apotheekmedewerkers in de poliklinische apotheek

Volgens Marcia Vervloet (NIVEL) heeft de helft van de elf miljoen mensen die medicijnen gebruiken wel eens een probleem, bijvoorbeeld met bijwerkingen.
Bij de eerste uitgifte geeft de apothekersassistent vooral praktische informatie.
De tweede uitgifte zou een ideaal moment zijn voor feedback van de patiënt. Maar in de praktijk komt het daar vaak niet van.

close up van vrouw die presentatie geeft
Marcia Vervloet: 'Slechts in vier op de tien gesprekken vraagt de assistent expliciet naar eventuele bijwerkingen.'

Slechts in vier op de tien gesprekken vraagt de assistent expliciet naar eventuele bijwerkingen. Vrijwel geen enkel gesprek gaat concreet over therapietrouw.
In de poliklinische apotheek wordt nu een online training voor patiëntgerichte communicatie uitgeprobeerd. Die begint met een video-opname van een gesprek. Wat vond de assistent goed gaan en wat ging minder? Deze zelfreflectie maakt mensen ontvankelijk voor advies over communicatievaardigheden. Wat is volgens assistenten zelf eigenlijk een goed gesprek?
De crux: stel open vragen en vraag vooral ook dóór naar het onderliggende verhaal. Plus: straal rust uit, ook als iemand haast heeft of de apotheek vol zit.
ZonMw-project: 836044001

6. Hoe verbeter je de geneesmiddelveiligheid bij levercirrose?

Mensen met levercirrose hebben vaak veel vragen over veelgebruikte middelen als paracetamol. In de bijsluiter staat: wees voorzichtig bij leverfunctiestoornissen. Maar kun je dan echt geen pijnstillers gebruiken? Apothekers willen zo’n vraag goed kunnen beantwoorden, vertelt Sander Borgsteede (Stichting Health Base).

close up van man die presentatie geeft
Sander Borgsteede: 'In de bijsluiter staat: wees voorzichtig bij leverfunctiestoornissen. Maar kun je dan echt geen pijnstillers gebruiken?'

Er zijn echter nog geen richtlijnen voor medicatie bij levercirrose. Die gaat dit project ontwikkelen.
Maar de echte winst zit in het integreren van concrete adviezen in de software van de zorgverleners. Veel gebruikte medicijnen als antibiotica en pijnstillers krijgen een classificatie van veilig tot onveilig, plus een doseeradvies. Dat wordt geschreven vanuit de literatuur, aangevuld met expert opinions. Het gaat dus om wetenschappelijke informatie in combinatie met klinische kennis.
Uiteindelijk vertaalt het project de adviezen nog in patiëntentaal, gecombine
Alle adviezen worden toegankelijk gemaakt via een website, bedoeld voor zorgverleners én patiënten.
ZonMw-project: 836044009

Posterborden 11 STIP-projecten

GGG-congres inspireert deelnemers

Met meer dan vierhonderd deelnemers was het 4e jaarlijkse GGG-congres royaal uitverkocht. Wat bracht de deelnemers naar de Beurs van Berlage? Wat vonden ze vooral interessant? En hadden ze nog goede suggesties voor wetenschap en praktijk?

‘Welke projecten lopen er zoal bij ZonMw? En wat zijn de resultaten? Met dat soort vragen ben ik hier gekomen. Ik ben bezig met een promotie in Maastricht en ik heb ook een projectaanvraag geschreven. Als beoordelaar ben ik dagelijks heel concreet met geneesmiddelen bezig, maar vandaag ben ik hier toch vooral als wetenschapper.’

Pieter Glerum, College ter Beoordeling van Geneesmiddelen/Maastricht University

Pieter Glerum, College ter Beoordeling van Geneesmiddelen/Maastricht University
Afke de Jong, Selfcare Initiatives

‘Ik ben nieuwsgierig naar de visie van ZonMw op goed gebruik van geneesmiddelen. Ik heb jaren bij een farmaceut gewerkt, nu heb ik een eigen bedrijf in voorlichting in de zorg. We proberen bijvoorbeeld bijsluiterteksten begrijpelijker te maken. Heel belangrijk voor goed en doelmatig medicijngebruik.’

Afke de Jong, Selfcare Initiatives

‘Het congresthema “Niet meer en niet minder” betekent voor mij: maak een goede afweging. Dus niet iets voorschrijven en dat meteen weer willen afbouwen, zoals met slaapmedicatie vaak gebeurt. Denk dan eerst na of je het überhaupt moet geven. Ik werk met mensen die zeg maar biopsychosociaal vastlopen. Dat is een hele puzzel. Je moet in elk geval méér doen dan alleen medicijnen geven.’

Maarten Klatte, revalidatiearts, Klatte Pijncoaching

Maarten Klatte, revalidatiearts, Klatte Pijncoaching
Elian Gorissen-Douven, zelfstandig specialist ouderengeneeskunde

‘In de opleiding leer je: klacht A? Geef dan pil B. Klacht C? Pil D erbij… Maar een pil beantwoordt vaak maar een deel van iemands vraag. Ik geef les aan fysiotherapeuten. Vaak zeg ik: laat die ouderen vooral lekker lopen! Dat doet veel meer dan al die pillen. We hebben meer kennis nodig over wat werkt, om die kennis vervolgens goed te integreren in de dagelijkse praktijk.’

Elian Gorissen-Douven, zelfstandig specialist ouderengeneeskunde

‘Ik doe stage op de spoedopname van een psychiatrische kliniek. Heftig werk, met mensen die vaak veel medicijnen gebruiken. De psychiater schrijft voor, maar wij hebben ook een belangrijke rol. Vooral ook in het sparren met de patiënt. Die heeft vanuit zijn ervaring vaak duidelijke ideeën over de medicatie. Daarover met elkaar afstemmen is cruciaal voor goede zorg.’

Joyce Honcoop, derdejaars student verpleegkunde, Hogeschool Leiden

Joyce Honcoop, derdejaars student verpleegkunde, Hogeschool Leiden
Joop van Dijk, apotheek ’t Gasthuis, Gemert

‘10 jaar geleden had je het HARM-onderzoek over geneesmiddelgerelateerde ziekenhuisopnames. Intussen is er veel veranderd. Hebben de maatregelen effect gehad? Zijn er nieuwe risicogroepen? Dat zouden we opnieuw moeten onderzoeken, bijvoorbeeld binnen een programma als GGG. Het liefst vanuit een goede dialoog tussen wetenschap en praktijk. Zoals op dit congres.’

Joop van Dijk, apotheek ’t Gasthuis, Gemert

Subsessies

Tijdens 6 ochtend- en 6 middagsubsessies kwamen uiteenlopende onderwerpen aan bod die direct of breder gerelateerd zijn aan (de doelstellingen van) het GGG-programma. Hieronder treft u een impressie van de betreffende subsessies, de presentaties en eventuele links naar de GGG-projecten.

1. Stimulering van drug rediscovery

mannelijke spreker voor volle zaal
Bert Leufkens: 'Het CBG heeft het onderwerp drug rediscovery hoog op de agenda staan.'

Oude middelen voor nieuwe indicaties worden in de praktijk soms ingezet maar kunnen kampen met gebrek aan hard bewijs. De mogelijkheden om rediscovery trajecten met deze middelen in te zetten is vaak beperkt. Daarom start ZonMw met de subsidieronde Rediscovery.

Sessievoorzitter: drs. Martin Favié

Sprekers:
dr. J.P.F.A. Heesakkers, Radboudumc
prof. dr. H.G.M. Leufkens, CBG
dr. A. Mosterd, Meander MC
dr. M.A. Oudijk, AMC

2. Onderzoeksdesign: to RCT or not to RCT?

De zaal luistert
Herkenning onder de aanwezigen: de relatief eenvoudige ‘wat-studies’ komen makkelijker door de beoordeling dan de ‘hoe-studies’.

Een randomised controlled trial (RCT) is een prachtige onderzoeksopzet om valide resultaten te kunnen behalen. Maar is een RCT altijd mogelijk of nodig? Wat zijn de voor- en nadelen en de (on)mogelijkheden van alternatieve designs?

Sessievoorzitter: prof. dr. Pim Assendelft

Sprekers:
N. van Leeuwen MSc, Erasmus MC
dr. A.M. May, UMC Utrecht
dr. S.S. Weinreich, ZINL l VUmc
dr. P.M.J. Welsing, UMC Utrecht

3. Focus op gendervraagstukken in geneesmiddelenonderzoek

Loes Visser aan het woord
Loes Visser: 'Gender en Geneesmiddelen is een onderwerp wat aandacht verdient.'

In 2015 is de Kennisagenda Gender & Gezondheid gepresenteerd met specifiek aandacht voor geneesmiddelenonderzoek, het gebruik van geneesmiddelen bij (zwangere) vrouwen en het optreden van bijwerkingen. Wat behelst deze kennisagenda en welk onderzoek moet worden geïnitieerd om een slag te maken op de thema’s van de kennisagenda?

Sessievoorzitter: Inge Diepman

Sprekers:
dr. E.R. Heerdink, UU
dr. A.C. Kant, Bijwerkingencentrum Lareb
dr. P.G.M. Mol, PharmD l CBG
J. Vaessen, Women Inc
dr. L.E. Visser, Haga l Erasmus MC

4. Geneesmiddelen bij kinderen: kansen en afwegingen

De zaal tijdens de sessie Kinderen
Tjitske van der Zanden: ‘Doseren voor een kind is enorm foutgevoelig.’

Kinderen, een kwetsbare doelgroep binnen geneesmiddelenonderzoek. Dat vraagt om het maken van afwegingen bij het leveren van de juiste zorg aan deze groep. Sessievoorzitter Catherijne Knibbe hoopte dan ook dat deze sessie zou leiden tot het delen van ervaringen en het uitwisselen van tips voor eenieder die hier in de werksfeer mee te maken heeft. Tijdens de sessie komen vier sprekers aan het woord om te vertellen over de resultaten van hun studies bij kinderen.

Sessievoorzitter: prof. dr. Catherijne Knibbe

Sprekers:
W. Bos MA, Erasmus MC
dr. F.C. Schasfoort, Erasmus MC
prof. dr. D. Tibboel, Erasmus MC
T.M. van der Zanden, NKFK

5. Kostbare geneesmiddelen, (te) duur?

Werner Brouwer over wanneer geneesmiddelen te duur zijn
Werner Brouwer over wanneer geneesmiddelen te duur zijn

Dure geneesmiddelen zijn een blijvend punt van discussie. Sessievoorzitter Dianda Veldman, directeur-bestuurder van patiëntenfederatie NPCF, hoopt dat tijdens deze sessie de volgende vraag beantwoord wordt: hoe komt het juiste geneesmiddel, op de juiste tijd bij de juiste patiënt tegen de juiste prijs.

Sessievoorzitter: drs. Dianda Veldman

Sprekers:
prof. dr. W.B.F. Brouwer, Erasmus Universiteit Rotterdam
dr. M. van der Graaff, ZINL
prof. dr. C.E.M. Hollak, AMC
drs. P.P. Kruger, VWS

6. Medicatieoverdracht staat centraal

De gevulde zaal tijdens de sessie
Anne de Roos: 'Op het gebied van medicatieoverdracht valt er nog veel te verbeteren.'

Op het vlak van goed gebruik van geneesmiddelen in de keten is nog veel winst te behalen. Medicatieoverdracht speelt hierin een centrale rol. Door samenwerking is grote efficiëntie en kwaliteitsverbetering te behalen.

Sessievoorzitter: dr. Frans van de Vaart

Sprekers:
dr. P.M.L.A. van den Bemt, Erasmus MC
dr. H.J. Derijks, Jeroen Bosch Ziekenhuis
A.M. de Roos, Meeuw & Roos l Medicatieoverdracht.nl

7. Cel- en gentherapie als geneesmiddel

Pauline Meij aan het woord
Pauline Meij: Aanbevelingen zijn: ontwikkeling van een toekomstplan voor het product tijdens preklinische fase, aanbieden van scholing op gebied van productontwikkeling en opzetten van een (inter)nationaal register met klinische studies.

Recente doorbraken met geavanceerde cel- en gentherapieën bieden hoop voor diverse ziekten die slechts in beperkte mate of zelfs niet behandeld kunnen worden met conventionele geneesmiddelen. Welke mogelijkheden en beperkingen bieden deze nieuwe ontwikkelingen in de behandel-praktijk?

Sessievoorzitter: prof. dr. Ton de Boer

Sprekers:
S. Kili MD, GSK
dr. P. Meij, LUMC
prof. dr. G. Wagemaker, NVGCT

8. Innovatieve studies bij ouderen

Justine Moonen
Justine Moonen vertelt over de DANTE-studie waarin gekeken wordt wat de invloed is van het staken van antihypertensiva bij ouderen op het cognitief en dagelijks functioneren.

Met FES-gelden is in 2011 het Instituut voor Evidence-Based Medicine voor Ouderen (IEMO) gefinancierd, met als doel de kwaliteit van de gezondheidszorg voor ouderen te verhogen door hun behandeling wetenschappelijk te onderbouwen. Naast de uitvoering van klinische studies bij ouderen vindt innovatie in het onderzoek plaats door inzet van moderne technologie en door ontwikkeling van nieuwe methodologie.

Sessievoorzitter: prof. dr. Rob van Marum

Sprekers:
dr. R. Du Puy, LUMC
drs. J.E.F. Moonen, LUMC
prof. dr. K. Taxis, RUG   

9. Samen beslissen in de spreekkamer

Paul Brand
Paul Brand: 'Tijdens consulten zijn 3 aspecten van belang die aan de basis voor shared decision making liggen; de agenda van de patiënt, toestemming vragen om informatie te geven en een voorstel te doen in plaats van voor te schrijven.'

In het kader van het jaar van de transparantie is ingezet op vele initiatieven rondom samen beslissen. Er zijn al verschillende mooie voorbeelden hoe dit in de praktijk meerwaarde heeft voor de patiënt.

Sessievoorzitter: drs. Marian Mens

Sprekers:
prof. dr. P.L.P. Brand, Isalakliniek
dr. H.J.A.M. Kunneman, AMC
mr. H. Post, NPCF

10. Nieuwe initiatieven in de strijd tegen antibioticaresistentie

Marc Bonten
Marc Bonten vertelt over zijn onderzoek waarin drie verschillende behandelregimes voor community aquiered pneumonia (CAP) zijn vergeleken.

Minister Schippers grijpt het Europese voorzitterschap van Nederland in de eerste helft van 2016 aan om antibioticaresistentie op de kaart te zetten. Onderzoek, gefinancierd door ZonMw programma's is één van de peilers van de aanpak. Op het GGG congres is dan ook één blok gewijd aan antimicrobiële resistentie.

Sessievoorzitter: dr. Sjaak de Gouw

Sprekers:
prof. dr. M.J.M. Bonten, UMC Utrecht
dr. ir. L. van Dijk, NIVEL
dr. A. Domenech, RUG
dr. J.M.M. de Gouw, RDOG HM

11. Personalised Medicine: visie en ontwikkelingen

De sprekers en de zaal
Een diversiteit van sprekers uit het werkveld over het topic personalised medicine.

De komst van Personalised Medicine zorgt ervoor dat we dichter bij het ideaal komen van patiëntenzorg op maat: hogere overlevingskansen, geen onder- en overbehandeling, minder bijwerkingen en doelmatig gebruik van geneesmiddelen per individu.

Sessievoorzitter: prof. dr. Eduard Klasen

Sprekers:
dr. A.L. Bredenoord, UMC Utrecht
C.P. de Ruig MSc, MBA, Eatris
prof. dr. D. van Schaardenburg, Reade l AMC
prof. dr. S. Sleijfer, Erasmus MC

12. GGZ in de schijnwerpers

Rocco Hoekstra
Rocco Hoekstra: 'Het gebruik van lithium brengt risico’s met zich mee.'

‘Gepersonaliseerde psychische gezondheidszorg’, hét speerpunt van de Kennisagenda Geestelijke Gezondheidszorg (GGZ) opgesteld door de NVvP, NIP, GGZNL en de V&VN. Onder leiding van sessievoorzitter Frans Zitman komen drie sprekers aan het woord om te vertellen over hun projecten rondom geneesmiddelen binnen de GGZ.

Sessievoorzitter: prof. dr. Frans Zitman

Sprekers:
dr. R. Hoekstra, Antes l Delta Psychiatrisch Centrum
dr. G. Rodenburg, IVO
prof. dr. I.E.C. Sommer, UMC Utrecht

Projectenoverzicht

GGG-congres inspireert deelnemers

Met meer dan vierhonderd deelnemers was het 4e jaarlijkse GGG-congres royaal uitverkocht. Wat bracht de deelnemers naar de Beurs van Berlage? Wat vonden ze vooral interessant? En hadden ze nog goede suggesties voor wetenschap en praktijk?

Servaas Buijs, HealtCare Insights

‘Met statistische modellen inzicht verschaffen over wat er feitelijk gebeurt. Dat doen wij voor verzekeraars, maar bijvoorbeeld ook voor patiënten-verenigingen. Big data dus. Maar vaak juist ook small data, als het om kleine patiëntengroepen gaat. Die kennis is belangrijk om te weten hoe het echt zit, bijvoorbeeld met de therapietrouw. Maar ook met de kosten die je maakt. Zeer actueel dus.’

Servaas Buijs, HealtCare Insights

‘In mijn apotheek komen veel laaggelet-terden. Dat betekent invoelend zijn, korte zinnen gebruiken en steeds toetsen of de ander je begrijpt.
Een leuke onderzoeksopdracht voor ZonMw? Uitzoeken wat het preferentiebeleid onder de streep nu echt oplevert. Mijn patiënten snappen er in elk geval niets meer van als de doosjes steeds weer anders zijn. Dat is echt hét recept voor therapieontrouw…’

Dorelle Colejo, Van Swinden Apotheek, Amsterdam

Dorelle Colejo, Van Swinden Apotheek, Amsterdam
Evelien Yap, adviesbureau Lysiac

‘Wij adviseren onder andere over toegankelijkheid, dus de toespraak van Schippers vond ik erg boeiend. Mooi dat ze extra geld wil besteden aan diagnostica. Maar ik mis de stap van ontwikkeling naar toelating. Neem de mammaprints, een DNA-test bij borstkanker. Die moet je nog altijd via een omweg vergoed zien te krijgen, terwijl ze heel goed kunnen helpen bij de behandelkeuze.’

Evelien Yap, adviesbureau Lysiac

‘Goede suggestie, maar ik zou nog een stap verder willen. Wie betaalt is belangrijk, maar vooral ook: hoe implementeer je zo’n diagnosticum in het ziekenhuis? Dus dat de artsen het ook daadwerkelijk gaan inzetten. Ik heb de toespraak van Schippers helaas gemist, maar ze zal dit zeker belangrijk vinden. Het helpt immers bij het matchen van het juiste medicijn met de juiste patiënt.’

Merel Langenfeld, AbbVie

Merel Langenfeld, AbbVie
Jasmina Buljubašic, Apotheek Poortugaal, Rotterdam

‘Ik ben hier voor het eerst, op aanraden van mijn collega. Met gentherapie hebben wij in de openbare apotheek niet veel te maken, maar ik vond het verhaal van Hans Clevers toch erg interessant. Alleen al uit puur wetenschappelijke belangstelling. Er zou overigens best meer aandacht kunnen zijn voor onze rol in de oncologie. Kankerpatiënten kunnen ook prima met hun vragen bij ons terecht.’

Jasmina Buljubašic, Apotheek Poortugaal, Rotterdam


‘Afstemming tussen zorgverleners is absoluut belangrijk, zeker ook bij de medicatieoverdracht. Binnen de eerste lijn gaat dat inmiddels wel redelijk. Maar met de tweede lijn kan het echt beter. Dus dat je goed van elkaar weet: wat heb jij gedaan bij deze patiënt? Daarin kunnen we samen nog heel veel stappen zetten. Bij kanker inderdaad, maar ook bij oudere patiënten met polyfarmacie.’

Kee Ho, Dorpsweg Apotheek, Rotterdam

Kee Ho, Dorpsweg Apotheek, Rotterdam

Impressie van de dag

Deelnemers melden zich bij de inschrijfbalie
hostess van de inschrijfbalie helpt een van de deelnemers
deelnemers drinken voorafgaand aan start van congres kofiie of thee
ontvangst minister door Dick Dees en Henk Smid
de zaal gevuld met deelnemers
Inge Diepman stelt een vraag aan de minister
man en vrouw in gesprek tijdens de lunch
vrouw met programma op schoot
Eén van de subsessies
de deelnemers tijdens subsessie
De posterborden bekeken door Dick Dees
tijdens de lunch
deelnemers pakken broodjes van lunchbuffet
gesprek tussen vrouwen tijdens netwerkborrel
een deelnemer bij het lunchbuffet
zaal tijdens sprekers middag
close up van mensen kijkend naar een spreker
groepje in overleg
een vrouw luistert naar de spreker
Overzicht van de zaal tijdens de borrel
gesprek tussen drie mannen bij statafel tijdens netwerkborrel
gesprek tijdens netwerkborrel
overzichtsfoto van de zaal tijdens de netwerkborrel

ZonMw stimuleert gezondheidsonderzoek en zorginnovatie. ZonMw financiert gezondheids-onderzoek en stimuleert het gebruik van de ontwikkelde kennis - om daarmee de zorg en gezondheid te verbeteren. ZonMw heeft als hoofdopdrachtgevers het ministerie van VWS en NWO.

Colofon Redactie Marc van Bijsterveldt, Eindredactie Marja Westra, Mariëtte van Wijk (ZonMw), Fotografie Robert Tjalondo

Met dank aan alle leden van het GGG-team.

Uitgave ZonMw, april 2016

Relevante programma's

Relevante thema's

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: Onderkant website