Na acht jaar maakt programma Zichtbare schakel de balans op. Hoe staat de wijkverpleging er nu voor?

Zichtbare schakel in 2 minuten

De focus van fase 2 ligt op deskundigheidsbevordering van wijkverpleegkundigen, samenwerking tussen onderwijs en praktijk en aandacht voor teamwerk.

Terugblik slotbijeenkomst 17 november 2017

De wijkverpleegkundige is helemaal terug, bleek tijdens de slotbijeenkomst van het ZonMw-programma Zichtbare schakel. Van deskundigheidsbevordering in de praktijk tot praktijkervaring in het onderwijs, van leiderschap door wijkverpleegkundigen tot een nieuw curriculum: allemaal mijlpalen die de beroepspraktijk veranderd hebben. Hoe de opbrengsten te behouden?

Reflectie op wijkverpleging in beweging - Pauline Meurs
Kennisagenda wijkverpleging - Nienke Bleijenberg
Kennisagenda wijkverpleging - Marieke Schuurmans
Leiderschap door verpleegkundigen en verzorgenden - Johan Lambregts, Sonja Daalhuizen, Pauline Arts-de Witt, Jolanda Kragt, Ludi Mulder en Henriette van den Broek
Leiderschap voor wijkverpleegkundigen en verzorgenden - Sonja Daalhuizen
Leiderschap voor wijkverpleegkundigen en verzorgenden - Pauline Arts-de Witt
Samen deskundigheidsbevordering; de zorgprofessional van het wijkteam en de docent - Jacqueline Theunissen
Meer aandacht voor wijkverpleegkunde - Margriet van Iersel
Meer aandacht voor wijkverpleegkunde - Margriet van Iersel
Weer zichtbaar in de wijk - Karin Heijne
Meer aandacht voor wijkverpleegkunde in de hbo-v opleidingen - Margriet van Iersel
Weer zichtbaar in de wijk - Karin Heijne
Reflectie op wijkverpleging in beweging - Pauline Meurs
Kennisagenda wijkverpleging - Nienke Bleijenberg
Kennisagenda wijkverpleging - Marieke Schuurmans
Leiderschap voor wijkverpleegkundigen en verzorgenden - Henriette van den Broek
Leiderschap voor wijkverpleegkundigen en verzorgenden - Jolanda Kragt en Ludi Mulder
Samen deskundigheidsbevordering; de zorgprofessional van het wijkteam en de docent - Jacqueline Theunissen

Reflectie op wijkverpleging in beweging 

Eén van de sprekers is Pauline Meurs, voorzitter Raad voor Volksgezondheid en Samenleving. Bijzonder om te zien wat het ZonMw-programma heeft opgeleverd, vindt ze: 'Ik zie heel veel vernieuwing, een zelfbewuste beroepsgroep en een maatschappij die de enorme betekenis van de wijkverpleging is gaan inzien. Dat is te danken aan Zichtbare schakel en al het werk dat jullie verricht hebben.'

 

Kennisagenda wijkverpleging 

Nu er door Zichtbare schakel veel geïnvesteerd is in de wijkverpleging, is het tijd om een kennisagenda te ontwikkelen. Dat is de boodschap van hoogleraar verpleegwetenschappen Marieke Schuurmans en Nienke Bleijenberg, lector proactieve ouderenzorg. ‘Er is een enorme behoefte aan kennis’, zegt Schuurmans.

Leiderschap voor wijkverpleegkundigen en verzorgenden

In het ambassadeurstraject van Zichtbare schakel werden de afgelopen jaren achtereenvolgens wijkverpleegkundigen en verzorgenden opgeleid tot ambassadeur. Want: wie kan het vak beter voor het voetlicht brengen dan zijzelf?

Meer aandacht voor wijkverpleegkunde in de hbo-v opleidingen 

Margriet van Iersel, HvA-docent en onderzoeker, onderzoekt momenteel wat het effect is geweest van nursing Bachelor 2020 op de curricula van de  zeventien betrokken hogescholen. ‘Welke innovaties dragen bij aan de positieve beeldvorming van het vak en de vergroting van de uitstroom? Maar ook: hoe wordt werk gemaakt van de nieuwe competenties zoals generalistisch werken, een kritische en onderzoekende houding?’

Weer zichtbaar in de wijk 

Hoe ervaren wijkverpleegkundigen de impact van Zichtbare schakel? Karin Heijne, wijkverpleegkundige bij Cordaan in Amsterdam en deelnemer aan het ambassadeurstraject, vertelt over haar eigen ervaringen en die van haar directe collega’s. Ze stelt het gebrek aan bewegingsvrijheid aan de kaak, die zij en haar collega’s tot voor kort ervoeren.

Samen deskundigheidsbevordering 

Jacqueline Theunissen, docent aan de HAN, vertelt over het Nijmeegs leerlandschap waarvan zij de projectleider is. Haar hogeschool is een van de elf leernetwerken die landelijk met subsidie van Zichtbare schakel werd opgezet om de samenwerking tussen onderwijs en wijkverpleegkunde-praktijk te bevorderen.

Winnaars Zichtbare schakel-prijsvraag 2017

Welk innovatief project verdient extra ondersteuning? Voor deze prijsvraag selecteerde een jury met leden van de projectcommissie uit tien inzendingen een drietal projecten.

1e prijs (15.000 euro) voor Van Kleef Instituut met ‘Beelden van zorg en wetgeving voor de zorgpraktijk!’
2e prijs (10.000 euro) voor Saxion met ‘WijkLink Oost – the Next Level’
3e prijs (5.000 euro) voor NHL Hogeschool met ‘Wijkverpleegkundigen duurzaam verbonden als lerende professionals’

Deelnemers aan het woord

Saskia Bouma, wijkverpleegkundige bij Icare (en ambassadeur)

‘Ik vond het heel herkenbaar wat er vandaag gezegd werd. Wel denk ik dat de samenwerking met hogescholen in meer regio’s van de grond moet komen. Ik werk in Drenthe, waar dat veel minder sterk van de grond komt dan in de regio’s Amsterdam en Nijmegen. Ik heb wel op het mbo gastlessen gegeven, maar bij ons heb je in de regio niet eens een hogeschool. Daar liggen kansen, ook voor ons als ambassadeurs. Wel spannend hoe het verder zal gaan zonder Zichtbare schakel. Er is heel veel gezaaid, nu moeten we het gaan waarmaken!’

Morea King, bestuurder bij King Thuiszorg

‘Ik kom hier vooral om te netwerken. Onze organisatie is pas van start gegaan. Ik heb 27 jaar in de hulpverlening gewerkt. Nu ben ik voor mezelf begonnen, in plaats van te mopperen hoe het beter moet. Ik vond de eerste spreker goed, de wijkverpleegkundige die over haar ervaringen vertelde. Hoe zorg je dat je iedereen bij je werk betrekt, hoe zorg je voor zelfredzaamheid? Van de deelnemers aan de wedstrijd vonden we Wijklink Oost interessant, zoiets kunnen wij ook goed gebruiken.’

Milou Bevaart, stagiair bij Careyn

‘Mijn begeleidster van de Hogeschool Rotterdam, die heel betrokken is, mailde ons over deze bijeenkomst. Ik ben nieuwsgierig naar de innovatie van het beroep, nu de nieuwe beroepscode 2020 in gang is gezet. Als eerstejaars wilde ik nog in het ziekenhuis gaan werken, ik had een heel ander beeld van de wijkverpleging. In de leerwerkplaats zijn we nu een blog aan het opzetten, zodat we de beeldvorming veranderen. We proberen dat blog ook na onze stage voort te zetten.’

Saskia Sleijster, docent HAN

‘De invalshoek vanuit verschillende professionals vond ik mooi vandaag. Ik was plaatsvervangend trots op de verzorgenden IG op het podium, vooral toen iemand zei dat ze ook wilden meedenken met de besluitvormers. Er wordt veel te snel door anderen gezegd wat er moet gebeuren. Verder hoop ik vandaag bekenden te ontmoeten en te netwerken. Hoe het straks zonder Zichtbare schakel verder moet, is spannend. Het zal nu van onszelf afhangen om ook met de praktijk en het mbo te blijven samenwerken.’

Ellen van Dijk, mbo Utrecht Zorgacademie

‘Ik was heel geïnteresseerd in het verhaal over de HAN over de leernetwerken; fascinerend hoe dat is opgezet. Wij zijn in onze regio nog niet zover. De samenwerking met de praktijk staat bij ons nog in de kinderschoenen, terwijl ik denk dat we veel van elkaar kunnen leren. Terwijl mbo- en hbo-studenten straks in de praktijk zullen samenwerken, zijn het nu nog teveel gescheiden instituten.’

Marc Conradi, Conradi Consult

‘Ik ben oud-projectleider Nait Soezen in Groningen, uit de eerste fase van Zichtbare schakel. Daarbij namen de huisartsen het voortouw om de wijkverpleging op de kaart te zetten; het project werd ook deels door hen gefinancierd. Het was een mooie voorloper van de sociale wijkteams. Omdat dit de laatste bijeenkomst is dacht ik, ik kom even kijken. Ik vond de uitspraken van Meurs goed over de kracht en de kennis van de wijkverpleegkundige. Iedereen vindt ze geweldig: zorgverzekeraars, patiënten, de maatschappij. Daar moeten we nog veel meer gebruik van maken.’

Asjeliene Ankersmit, adviseur kwaliteit en veiligheid gezondheidszorg

‘Nadat ik jaren in de wijk gewerkt had, vertrok ik in 2007 naar de Inspectie voor de Gezondheidszorg. Misschien keer ik weer terug. Wat me hier opvalt, is dat er niet zoveel is veranderd. Begin 2000 hadden we een project ‘nieuw elan in de wijkverpleging’. Kennelijk is er elke keer weer een aanzet nodig om verder te professionaliseren? Ik zou willen dat wijkverpleegkundigen en verzorgenden meer gingen staan voor hun vak, en zich minder laten leiden door anderen. Zoals Meurs zei: ben je meer bewust van de kracht van je vak. Trek je niks aan van al die regels en belemmeringen, daar ben je creatief genoeg voor.’

Cees Boer (Diabolo advies), commissielid Zichtbare schakel

‘Het meest verrassend vond ik de verhalen van de HAN uit Nijmegen en dat over de uitkomsten van het onderzoek naar de invoering van de bachelor nursing 2020. Over het traject van de samenwerking met het mbo was ik vooraf nogal sceptisch: alleen al in het hbo is het moeilijk om alle hogescholen op één lijn te krijgen. Maar het is gelukt. Mooi verhaal over het werken in kwartetten in Nijmegen, en dat ze ontdekt hebben hoezeer ze elkaar nodig hebben. Dat uit het onderzoek naar BN 2020 blijkt dat de meeste scholen heel actief zijn in het laten meefietsen van de wijkverpleging in de opleiding, is een heel goede uitkomst.’

Johan Lambregts (Bureau Lambregts), dagvoorzitter

‘Wat Meurs zei over het momentum vind ik een belangrijke boodschap: dat wijkverpleegkundigen nu van zich moeten laten horen, en dat ze daarbij kunnen kiezen voor beïnvloeding door kennis, in plaats van macht. Ook haar opmerking over de mythe van het thuis wonen vond ik goed. Maar ook het rondetafelgesprek met de ambassadeurs sprong eruit. Ze kregen terecht veel applaus uit de zaal. Vandaag kwam de hele breedte van het programma mooi aan bod. Ik ben wel trots eigenlijk. Er waren heel veel ambassadeurs van Zichtbare schakel bij elkaar.'

Sfeerimpressie

Tijdens de slotbijeenkomst zijn volop foto's gemaakt. Heeft u uzelf al gespot?

Benieuwd naar alle foto's? Bekijk ze in het Flickr-album Zichtbare schakel.

Colofon

ZonMw stimuleert gezondheidsonderzoek en zorginnovatie. ZonMw financiert gezondheids-onderzoek en stimuleert het gebruik van de ontwikkelde kennis - om daarmee de zorg en gezondheid te verbeteren. ZonMw heeft als hoofdopdrachtgevers het ministerie van VWS en NWO.

Redactie Annette Wiesman, Eindredactie Dorien Plaat-Poirters, Lisanne van Hoogdalem (ZonMw), Fotografie Studio Oostrum

Met dank aan alle leden van het Zichtbare schakel-team.

Uitgave ZonMw, november 2017

Lees meer over Zichtbare schakel

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: Onderkant website