Wie in Noord-Nederland informatie zoekt, of beschikbare instrumenten en ondersteuning wil achterhalen rond een vechtscheiding, kan daarvoor terecht bij KEES: het kennisplatform Kind En (Echt)Scheiding. Janneke Metselaar, pedagoog en lector aan NHL Hogeschool, was betrokken bij het onderzoek, samen met veel verschillende partijen. Zij wil de resultaten nu breed verspreiden.

In Groningen, Friesland en Drenthe waren al veel interventies beschikbaar voor ouders en kinderen die te maken hebben met een (dreigende) echtscheiding. Maar vanwege de diversiteit aan instanties was het voor ouders en hulpverleners ingewikkeld om de juiste ondersteuning te vinden. Metselaar vindt het bijzonder dat dit project van “onderop” is ontstaan. ‘Professionals op de werkvloer zeiden zelf: “laten we onze krachten bundelen”. We hebben beschikbare kennis en interventies gedeeld. Vervolgens hebben we enquêtes gehouden onder professionals en ouders, om ervoor te zorgen dat de informatie wel zou aansluiten bij hun wensen en behoeften.’ 

Resultaten 

Het eerste resultaat van het project was het rapport “Hulpaanbod voor gezinnen in (v)echtscheiding: een bundeling van kennis”. Hierin staan factoren die van invloed zijn bij een (v)echtscheiding. Ook biedt het rapport een overzicht van het beschikbare hulpverleningsaanbod in Noord-Nederland. Het rapport staat op een website waar alle resultaten van het project te vinden zijn, voor professionals én ouders. 

portret janneke metselaar
‘Professionals op de werkvloer zeiden zelf: laten we onze krachten bundelen’

Twee instrumenten

Voor professionals zijn 2 instrumenten ontwikkeld die hen helpt in gesprek te gaan over vechtscheidingen en een passende interventie te kiezen. Een taxatie-instrument bestaat uit “praatplaten” en een taxatielijst. In een deze lijst kan de professional aangeven in hoeverre signalen voor een problematische scheiding aanwezig zijn. ‘Vooral de praatplaten zorgen ervoor dat professionals op een heel laagdrempelige manier met de ouders en kinderen in gesprek kunnen gaan. Op 1 A4 staan diverse thema’s genoemd, zoals conflicten en agressie, een ouderschapsplan, de woonsituatie of opvoeding.’ Vervolgens bepalen professionals met de routekaart de interventie die past bij deze situatie.

Iedereen vertegenwoordigd

Metselaar kijkt tevreden terug op de samenwerking. ‘Die was heel goed. Ik vind het ook knap hoe we in zulke korte tijd gekomen zijn tot 2 instrumenten. We hadden ook een goede projectleider, zij zorgde voor een duidelijke projectstructuur en breed draagvlak; alle betrokken gremia zoals jeugdhulp, mediators, ouders en jeugdigen waren vertegenwoordigd in het project.’ De pilot is nu afgerond, maar Metselaar gaat graag door. ‘We moeten door, want kennis is snel achterhaald. Ook willen we bij de gebruikers onderzoeken hoe de website bevalt en wat er nog beter kan. Als we de kans krijgen, vertellen we graag over dit project. Maar we moeten echt aan de bak om het vuurtje hoog te houden.’

Kennisplatform Kind En (Echt)Scheiding (KEES)

In Noord-Nederland zijn veel interventies beschikbaar voor ouders en kinderen die te maken hebben met een (dreigende) scheiding. Vanwege de veelheid en diversiteit aan instanties die hulpverlening bieden, is het voor ouders, hulpverleners en gemeenten ingewikkeld om de meest passende ondersteuning te vinden. KEES heeft een bundeling gemaakt van beschikbare kennis en interventieaanbod. Tevens is een taxatie-instrument en een routekaart ontwikkeld, die professionals helpt in gesprek te gaan over vechtscheidingen en een passende interventie te kiezen. Daarnaast is een digitaal platform opgericht om de samenwerking tussen een groot aantal stakeholders in het scheidingsveld te versterken. 

Uitgelicht

Het huidige aanbod voor gezinnen die te maken hebben met een (dreigende) scheiding is te versnipperd. Dit is een door de panelgroep en het cliëntenpanel veelvuldig genoemde beperking. Gezinnen hebben behoefte aan ondersteuning op het gebied van financiën, huisvesting, opvoeding, juridische en praktische zaken. Er is behoefte aan een centraal loket, bijvoorbeeld vanuit een CJG of wijkteam, waar ouders met al dit soort vragen terecht kunnen, het liefst met een landelijk telefoonnummer en website. Een loket waar de toegang tot jeugdhulpverlening, volwassenhulpverlening en juridische ondersteuning samen komt. Tevens moet gezorgd worden voor meer bekendheid en goede zichtbaarheid van het bestaande foldermateriaal. Naast de realisatie van een centraal punt waar men met vragen terecht kan, gaat het er vooral om samenwerking, bijvoorbeeld binnen de verschillende afdelingen van een gemeente. En om samenwerking mét ouders, jeugdigen en het systeem.

Aanbevelingen

  • Gezinnen hebben behoefte aan ondersteuning op het gebied van financiën, huisvesting, opvoeding, juridische en praktische zaken. Zorg voor een centraal loket, bijvoorbeeld vanuit een CJG of wijkteam, waar ouders met al dit soort vragen terecht kunnen. Een loket waar de toegang tot jeugdhulpverlening, volwassenhulpverlening en juridische ondersteuning samen komt.
  • Versterk het voorliggend veld door het betrekken van de huisartsen. De meeste verwijzingen naar gespecialiseerde jeugdhulp komen van de huisarts. De huisartsen waarmee is gesproken, geven aan handelingsverlegen te zijn bij scheidingsproblematiek.
  • Er is veel aanbod, waarvan maar weinig aantoonbaar goed onderbouwd en bewezen effectief is. De ervaren hiaten vragen actie: o.a. meer kruisbestuiving tussen jeugdhulp en juridische ondersteuning en volwassenenhulp. Tegelijkertijd vragen interventies een onderbouwing en inzicht in de effectiviteit ervan.

Meer weten?

Beter geïnformeerd

‘Ouders en eventueel kinderen kunnen zelf al het aanbod bekijken’, vertelt Metselaar. ‘Ze kunnen rondsnuffelen en feeling krijgen met wat er is. Het zorgt ervoor dat een cliënt al beter geïnformeerd aan tafel zit. Zo hoorde ik laatst dat een cliënt zelf al vroeg of Kinderen In Echtscheiding Situatie (KIES)-coaching niet wat voor hun kind was.’  

Over het project Kennisplatform Kind En (Echt)Scheiding (KEES)

Uit: ZonMw-programma Effectief werken in de jeugdsector - Vechtscheidingen

Dit project is een samenwerking tussen onder andere: Yorneo, Elker, Jeugdhulp Friesland, UMCG, gemeenten in Noord-Nederland, Humanitas, Fier, NHL, PIONN en de Taskforce kindermishandeling Noord-Nederland.

Bekijk alle publicaties over vechtscheidingen

Tekst Leene Communicatie. Fotografie header Studio Oostrum. Portret Frisio Bruins.

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: Onderkant website