In de regio Midden-Brabant zijn gemeenten en professionals samen hard bezig om de problematiek rond vechtscheidingen te verminderen. Bernd Roks is wethouder in Hilvarenbeek en bestuursvoorzitter van Jeugdzorg in de regio. Hij is trots op wat tot nu toe is bereikt.

Meer preventie en minder specialistische zorg rond echtscheidingen. Dat was het doel van het project Ketenaanpak Conflictscheidingen Midden-Brabant. ‘We zochten naar innovatieve manieren om het kind centraal te zetten’, aldus Roks. Allereerst moesten de professionals van alle betrokken organisaties beter worden toegerust met kennis en vaardigheden. Daarvoor hebben 300 professionals een driedaagse training gekregen van het High Conflict Forum (HCF) uit Canada, internationaal geroemd om hun kennis van complexe echtscheidingen. 

High Conflict Forum

De training bleek zo’n succes dat in Tilburg ook een High Conflict Forum (HCF) is opgericht. Hier bespreekt een multidisciplinair team van specialisten samen geëscaleerde of vastgelopen complexe scheidingszaken. Vervolgens formuleren ze een advies voor de verdere aanpak. ‘Dit is echt innovatie, niet achter de vergadertafel, maar in de praktijk’, zegt Roks trots. ‘Zo mooi dat we met alle partijen vanuit verschillende invalshoeken naar een oplossing zoeken. Daarbij zijn we niet bang voor kritische geluiden; we hebben bijvoorbeeld het platform ouderverstoting uitgenodigd en ook cliëntenraden praten mee.’

portret Bernd Roks
‘Mooi dat we met alle partijen vanuit verschillende invalshoeken naar een oplossing zoeken’

Samen aan de lat

Volgens Roks hebben de professionals echt het gevoel dat de lokale overheid hun partner is. ‘We staan samen voor dezelfde opdracht en staan samen aan de lat voor het resultaat. Het is niet vrijblijvend. Daarbij ben ik niet van de inhoud, maar van het proces. Ik kijk hoe we het proces beter en vooral efficiënter kunnen krijgen, zodat professionals hun werk beter kunnen doen. Partijen moeten elkaar vinden én versterken, met respect voor wat de ander doet.’

Ook leraren

Het project is nog niet klaar. Behalve dat MASIC en het HCF steeds breder worden ingezet, gaat ook de kennisontwikkeling door. ‘We willen bijvoorbeeld ook leraren in het basisonderwijs een training geven. Zij moeten zich ook gesteund voelen en weten wat ze voor hun leerlingen kunnen doen. We hebben de werkvloer hard nodig om slagen te maken. We zijn keihard bezig; hopelijk gaat de regio ook straks na de verkiezingen hiermee door.’

Ketenaanpak conflictscheidingen Midden-Brabant

Voor ernstige conflictscheidingen waarbij familiaal geweld speelt, zijn reguliere interventies niet toereikend. Het is dan van groot belang feitenonderzoek te doen om te kunnen bepalen welke interventie het meest passend is voor het betreffende gezin. Als er partnergeweld speelt of gespeeld heeft, zijn bemiddelingsgesprekken (mediation) meestal niet de juiste interventie. Met behulp van de MASIC, de puzzel van Howard Hurwitz, waarmee alle mogelijke aspecten die een scheiding complex maken systematisch worden uitgevraagd en de multidisciplinaire en multisectorale samenwerking in het High Conflict Forum kan een gedifferentieerde analyse worden gemaakt van de complexe scheiding. Hierdoor wordt een completer beeld gevormd waardoor de juiste interventies voor ouders en kinderen ingezet kunnen worden. Verwachting is dat daardoor minder zaken teruggestuurd worden naar de rechtbank en dat gezinnen minder lang in het hulpverleningssysteem blijven. 

Uitgelicht 

Er is een zorgprogramma Complexe Scheidingen in ontwikkeling waarin de opgedane kennis is gebundeld en ingezet wordt in de cases waarin sprake is van complexe problematiek. Het zorgprogramma start met de analysefase. In deze fase wordt de MASIC ingezet, worden de kinderen geïnterviewd, wordt netwerkonderzoek gedaan en wordt op basis van de opgedane feiten de casus gekwalificeerd als enkelvoudig, complex of zeer complex. Daarna vinden passende interventies plaats. Indien nodig wordt de zaak besproken in het High Conflict Forum.

Aanbevelingen

  • In geval van een complexe scheiding (conflictscheiding, vaak in de media als vechtscheiding aangeduid), dient altijd op een systematische wijze, zoals dat in dit project met de MASIC gebeurt, onderzocht te worden óf er sprake is van partnergeweld en zo ja, van welke van de 4 benoemde soorten partnergeweld er sprake is, zodat er naar passende hulpverlening verwezen kan worden.
  • Het verdient aanbeveling om in regio’s een High Conflict Forum op te zetten, waar in multidisciplinair verband, complexe en eventueel vastgelopen conflictscheidingszaken besproken worden, naar het voorbeeld van het High Conflict Forum in Tilburg dat in dit project ontwikkeld is.
  • Het verdient aanbeveling om in Nederland nieuwe, structurele mogelijkheden te creëren om de belangen van het kind in conflictscheidingen ook gedurende langere tijd te kunnen waarborgen. Bijvoorbeeld door middel van een Bijzonder Curator die optreedt als een belangenbehartiger van het kind in het scheidingsproces. Of zoals in de VS en Canada: de Parenting Coördinator, die op langere termijn optreedt als belangenbehartiger van het kind.

Meer weten?

MASIC

Niet alle complexe scheidingszaken belanden bij het HCF. In eerste instantie kunnen professionals gebruikmaken van een andere methodiek: de MASIC (Mediator’s Assessment of Safety Issues and Concerns). Dit is een uitgebreide methodiek waarmee hulpverleners het probleem beter kunnen definiëren. ‘Door bijna 40 vragen te beantwoorden over de situatie, krijgen ze een goed beeld van het probleem. Het is een gevalideerde vraagmethode die leidt tot een eenduidig advies voor een interventie. Als die interventie dan nog niet helpt, dan kan de casus worden voorgelegd aan het HCF.’

Over het project Ketenaanpak conflictscheidingen Midden-Brabant

Uit: ZonMw-programma Effectief werken in de jeugdsector - Vechtscheidingen

Dit project is een samenwerking tussen Gemeente Tilburg, Universiteit Maastricht, Kompaan en De Bocht, stichting Veilige Haven, Veilig Thuis Midden-Brabant en de Raad voor de Kinderbescherming.

Bekijk alle publicaties over vechtscheidingen

Tekst Laura van de Mark - Leene Communicatie. Fotografie header Studio Oostrum. Portret Jeroen Verhelst.

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: Onderkant website