Wijkverpleegkundigen stellen indicaties voor zorg en sturen een team aan. Dat vereist leiderschap. De aanpak Nurses in the Lead helpt hen de leiding te nemen bij vernieuwingen om de zelfredzaamheid van thuiswonende ouderen te stimuleren.

Hoeveel effect heeft deze aanpak? En wat vinden wijkverpleegkundigen, teamleden en cliënten er van?

Methodiek en training

Nurses in the lead bestaat uit een leiderschapstraining voor de versterking van vaardigheden in coaching van teamleden en uit een toolbox met hulpmiddelen om zorgvernieuwingen voor zelfredzaamheid in te zetten. Deze methodiek is eerder ontwikkeld voor de verpleeghuiszorg en werd samen met de deelnemende wijkverpleegkundigen aangepast voor de thuiszorg. Er zijn bijvoorbeeld vragenlijsten om de mate van zelfredzaamheid van cliënten te meten, een implementatieplan en klinische lessen voor wijkverpleegkundigen en hun team.

Portretfoto Gerrie Bours
‘Professioneel leiderschap – zoals het coachen van je team – is nodig wanneer je als wijkverpleegkundigen evidence based innovaties systematisch wilt implementeren’, zegt projectleider Gerrie Bours van de Zuyd Hogeschool

Leiderschap nam sterk toe

Zuyd Hogeschool vroeg na het project de 7 wijkverpleegkundigen, 83 teamleden die hebben deelgenomen aan het project en 13 cliënten naar hun ervaringen. Wijkverpleegkundigen vinden de methodiek goed toepasbaar en de training nuttig bij het ontwikkelen van hun leiderschapsrol, zo blijkt. ‘Wel hadden ze graag meer trainingen gehad en meer tijd voor het implementeren van zorgvernieuwingen’, zegt projectleider Gerrie Bours. ‘Zo vertelde een deelnemer dat het bij cliënten met complexe zorgvragen moeilijk was om aan innoveren toe te komen.’ Uit een meting bleek dat het leiderschap onder wijkverpleegkundigen na afloop sterk gegroeid was. ‘Denk aan het goede voorbeeld geven, de status quo veranderen en teamleden een hart onder de riem steken’, zegt Bours. De teamleden waren blij met de wijze van coachen en de tips die ze kregen. ‘Hun kennis was toegenomen en na het traject waren ze beter in staat de zelfredzaamheid van cliënten te stimuleren’, zegt de projectleider.

Belemmeringen

Belemmeringen waren er ook, zoals het feit dat de teamleden in de thuiszorg tamelijk individueel werken, wat uitwisseling moeilijk maakt. Ook spelen verwachtingen van cliënten en mantelzorgers een rol: ‘Zij verwachten dat je dingen komt doén en niet met je handen op de rug blijft staan’, zegt Bours. En hoewel veel cliënten het prettig bleken te vinden om zelfstandig te kunnen zijn, was het gebruik van nieuwe hulpmiddelen soms onwennig. Over het algemeen nam hun zelfredzaamheid toe.

Interventie

‘Onze conclusie is dan ook dat de interventie heel bruikbaar lijkt voor de praktijk’, vat Bours samen. Ook anderen kunnen gebruik maken van de interventie. Zo heeft Bours binnen de Academische Werkplaats Ouderenzorg Zuid-Limburg samen met Envida, een andere zorgorganisatie, de interventie doorontwikkeld. ‘Hier worden álle wijkverpleegkundigen getraind in verpleegkundig leiderschap.

Waar in Nurses in the lead werd gefocust op professioneel leiderschap krijgt nu ook klinisch leiderschap aandacht, zoals klinisch redeneren en evidence based werken. Het enthousiasme is groot: voor de vierde training hebben we inmiddels een wachtlijst.’

Het project Nurses in the Lead is uitgevoerd binnen de Academische Werkplaats Ouderenzorg Zuid-Limburg door Zuyd Hogeschool in samenwerking met de Universiteit Maastricht. ZonMw financierde het project vanuit het programma Tussen Weten en Doen II. In mei 2019 verscheen er een artikel over het project in Mediator, het online relatiemagazine van ZonMw.

Redactie Annette Wiesman, Eindredactie Elke van Vliet, Wendy Steentjes, Fotografie Studio Oostrum

Meer informatie

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: Onderkant website