Ze zal gemist worden binnen het ZonMw-programma Verpleging & Verzorging. Want Dineke Abels’ loopbaan zit erop. En dat voelt naar eigen zeggen dubbel: ‘Aan de ene kant is het mooi geweest, maar het is ook wel een gek idee dat ik straks een gepensioneerde ben.’

‘De verpleging werd altijd gezien als dienend beroep. Dat beeld is gelukkig aan het verschuiven naar “in dienst staan van je patiënt”. Want als je handelt vanuit het idee dat alles wat je doet ten gunste van de patiënt moet zijn, ga je vanzelf op je strepen staan als dat niet gebeurt. Dan ga je onderzoeken hoe het beter kan, evidence based werken, positioneer je jezelf als gelijkwaardige gesprekspartner en durf je verantwoordelijkheid te nemen. Dát is verpleegkundig leiderschap. Ik merk dat dat meer en meer doordringt in alle geledingen van het vak. We staan voor ons vak en willen niet meepraten, nee, dat móet!’

Leiderschap en implementatie

Dineke: ‘Wat in de loop der tijd veranderd is, is dat implementatie er nu vanzelfsprekend bij hoort. Toentertijd zeiden de hoogleraren tegen ons: “Zorg ervoor dat je gepromoveerden óók weten hoe ze kennis naar de praktijk brengen.” In de projectaanvragen wordt daarom ook om een implementatiedoelstelling gevraagd. Naast aandacht voor onderzoek, dagen we talentvolle onderzoekers al jaren uit om via leiderschapstrajecten (zoals de verpleegkundig leiderschapstraining Leadership in Mentoring Nursing Research), of door persoonsgebonden subsidietrajecten te volgen, belangrijke posities te ‘pakken'. Bijvoorbeeld richting het hoogleraarschap. Als er nu een plek vrijkomt, zijn er kandidaten vanuit onze verpleegkundige poule. Daar ben ik heel trots op.’

Ooit begonnen als diëtist is Dineke naast haar werk afgestudeerd als gezondheidspsycholoog. De rode draad in haar carrière was onbetwist verpleging en verzorging. Bij ZonMw is dat sinds 2003 ook altijd de focus geweest in haar werk.

Genieten was het als ze een beetje kon (bij)sturen in haar programma. ‘Dat je meebeweegt in zo’n project,’ zegt Dineke. ‘En soms even brutaal zijn als je gelooft dat het anders moet.'

'Tenslotte vragen we van de huidige generatie verzorgenden, verpleegkundigen en verpleegkundig specialisten dat ze hun nek durven uitsteken. Dus moeten wij bij ZonMw soms zelf het goede voorbeeld geven.’ 

Portretfoto Dineke Abels

Beter laten!

Onvergetelijk was dat ene project over onzinnige zorg: 'Beter laten!'. ‘We besteedden er € 30.000,- aan, een klein bedrag vergeleken met de gangbare budgetten. Maar uiteindelijk werd het onderzoek naar overbodige handelingen zo breed opgepakt, dat het leek alsof de hele sector ermee aan de slag ging. Ineens was het gerechtvaardigd om dingen aan de kaak te stellen “die we al jaren zo doen, maar waarvan niemand weet waarom we het eigenlijk zo doen”. Het werd een heel succesvol project!’

Financiering van onderzoekslijnen

En zo zijn er meer projecten waar Dineke aan terug zal denken: 'Het ZonMw-programma voor verpleging en verzorging, "Tussen Weten en Doen", was begin 2000 een heel klein programma. Voor het vervolgprogramma "Tussen Weten en Doen II" was gelobbyd voor € 50 miljoen, maar we kregen maar 6. We besloten om in plaats van projecten onderzoekslijnen uit te zetten, waarbij onderzoeksconsortia in 1 klap € 750.000,- kregen om 5 jaar te kunnen "bouwen". Het idee was dat er een overkoepelend plan was waaronder diverse met elkaar samenhangende projecten uitgevoerd konden worden. Ook wilden we minimaal 1 verpleegkundig promotieonderzoek per onderzoekslijn. En toen gebeurde wat we al hoopten: deze opzet bleek een enorme succesformule. De consortia werden groter, er trad een soort van zwaan-kleef-aan-effect op. Projecten die al liepen, en dus niet door ZonMw gefinancierd werden, gingen erin mee. Zo werd de onderzoeksinfrastructuur enorm versterkt. Uit 6 consortia volgden 25 promoties. Inmiddels zien we groepen terugkomen in vervolgprogramma’s; de universiteiten en hogescholen weten elkaar steeds beter te vinden. Al met al is er op deze manier dus veel meer bereikt dan was gebeurd met een paar "losse" projecten.'

Met pensioen

Dineke besluit haar loopbaan met een cursus 'Pensioeninzicht' met als thema 'Anders actief'. Want achter de geraniums zitten is niet haar ding. Eerst is het tijd voor de grote reis naar de VS, die door corona al meerdere keren werd uitgesteld. Daarna ziet ze wel wat er op haar pad komt. Hobby’s, vrijwilligerswerk, misschien mensen coachen. Maar eerst even niks. Want we kunnen rustig stellen dat Dineke het druk heeft gehad de afgelopen jaren.

Fijne opvolger

Collega Denise Temmink volgt Dineke op als programmamanager voor het ZonMw-programma Verpleging en Verzorging. 'In Denise kan ik me geen betere opvolger wensen. Ze is een gepromoveerde verpleegkundige die een paar jaar terug een ander programma van me overnam. Ze is praktisch en analytisch tegelijk. Weet wat doorpakken is, begrijpt de wetenschap, maar snapt ook wat een programma nodig heeft. Ze past in ons team en weet hoe ze projectleiders moet begeleiden én beschermen. De afgelopen tijd heeft ze vanuit de luwte al kennis gemaakt met relevante stakeholders en ze heeft zogezegd alle bagage om het stokje over te nemen. Ik kan dus met een gerust hart met pensioen.’

Denise Temmink is verplegingswetenschapper en gepromoveerd op onderzoek naar transmurale verpleegkundige spreekuren. Daarnaast heeft ze ook onderzoek gedaan naar kwaliteit van zorg en palliatieve zorg.

In Indonesië en Maleisië heeft Denise zich zo'n 14 jaar ingezet voor de ontwikkeling van achtergestelde groepen. Dit heeft haar geleerd te denken in mogelijkheden in plaats van onmogelijkheden en indien nodig naar creatieve oplossingen te zoeken om doelen te behalen. Sinds 2018 werkt zij bij ZonMw.

'Aan het roer staan van dit V&V-programma is een mooie kans om bij te dragen aan de verdere ontwikkeling van deze cruciale sector in de Nederlandse gezondheidszorg.'

'Alleen kom je ver, samen kom je verder’

Portretfoto Denise Temmink

Contact

Heb je nog een persoonlijk bericht voor Dineke? Neem dan contact met haar op via LinkedIn. Voor alle andere vragen kun je contact opnemen met Denise via verplegingenverzorging@zonmw.nl of 070 349 54 66.

ZonMw en verpleging & verzorging

Nederland telt zo’n 400.000 verpleegkundigen, verzorgenden en verpleegkundig specialisten, wat het één van de grootste beroepsgroepen maakt. Innovaties, werkdruk, een toename van chronisch zieken, vergrijzing en personeelstekorten dwingen de zorgsector om anders en slimmer te gaan werken. Faciliterend hierbij zijn hoogleraren verpleegkunde (WO), lectoren (HBO) en practoren (MBO). Door het doen van onderzoek verrijken zij de beroepsgroep met actuele kennis en zorgen zij ervoor dat dit ook toegepast en geborgd wordt in de dagelijkse praktijk.

ZonMw voert diverse programma's en activiteiten uit gericht op de verdere versterking van de professionaliteit van verpleegkundigen, verzorgenden en verpleegkundig specialisten. Daarmee werken we aan de aantrekkelijkheid van het beroep én de kwaliteit van zorg. Een aantal voorbeelden van deze activiteiten en programma's zijn:

Redactie Marieke Stegenga (tegengas communicatie), eindredactie ZonMw, fotografie Dineke Abels Milou Oomens | Doelgroep in Beeld, fotografie Denise Temmink Studio Oostrum

Meer informatie

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: Onderkant website