Terwijl het onderzoeksprogramma Big data en kansrijke start werd opgezet, is een brede mix van wetenschappers geconsulteerd. Twee deskundigen gaven tijdens de bijeenkomst op 5 maart een reactie op de toekomstscenario’s en reflecteerden op essentiële ethische kwesties en praktijkervaring waarmee rekening gehouden moet worden bij het onderzoek.

Marcel Verweij, filosoof WUR

‘Als ethici zich buigen over gezondheidsvraagstukken, richten zij zich op vragen over kwesties als mensenrechten, rechtvaardigheid, kwaliteit van leven en ‘het goede doen.’ In het actieprogramma Kansrijke Start staat mijn inziens rechtvaardigheid centraal. Het aanpakken van de achterstanden in de eerste levensjaren van kinderen houdt in: streven naar gelijkere kansen op een gezond leven. Dat is meer dan ‘het goede doen’: het is een zaak van rechtvaardigheid.’

Verantwoordelijkheid

‘We kunnen veel inzichten en kennis krijgen door data te combineren, nieuwe analysetechnieken toe te passen en te delen. Maar als je nieuwe kennis hebt over kwetsbaarheid van mensen, levert dit ook nieuwe verantwoordelijkheidsvragen op. Ook voor de overheid: wat voor maatregelen moeten genomen worden om kinderen te beschermen? Waarop kunnen bedrijven, organisaties en burgers worden aangesproken?’

Nieuwe ongelijkheid?

‘Ook is het goed om vooraf na te denken over de vraag in hoeverre de inzet van technologieën juist weer ongelijkheid in de hand kan werken. Digitale ongeletterdheid is voor velen een groot probleem. Ook wij weten niet waar we op internet precies toestemming voor geven. En als je mensen veel keuzemogelijkheden geeft, faciliteren we meestal degenen die daar mee om kunnen gaan en het goed voor elkaar hebben.’

Marcel Verweij is betrokken bij 4TU Centre for Ethics and Technology. ethicsandtechnology.eu  

Caroline Sarolea, stichting Al Amal

‘Sinds 5 jaar heeft Al Amal een project voor de eerste 1000 dagen van een kind. Onze cliënten, die afkomstig zijn uit veel verschillende landen, zijn veelal laaggeletterd, leven in armoede, hebben vaak psychische problemen en voelen zich eenzaam. De kinderen ontsporen regelmatig. Deze gezinnen komen wel bij de zorg. Maar veel hulpverleners weten niet goed wat ze moeten doen, terwijl de gezinnen zich voor hun problemen schamen. Data over deze groep zijn dus minimaal.’

In het vizier

‘Als medewerkers van Al Amal staan we dicht bij de groep en spreken hun taal. Neem de vrouw die een tiende kind kreeg, terwijl ze op een tweekamerflat woont waar ze ook haar broer verzorgt. Ze wilde niet meer zwanger worden. Maar een sterilisatie kost 2000 euro. De bijzondere bijstand vergoedt het niet. Hoe kom je aan geld als je ook nog eens diep in de schulden zit? Wij hopen dat deze groep beter in het vizier komt. Vertrouwen en interventies op maat zijn belangrijke thema’s.’

Stichting Al Amal is een Utrechtse stichting die participatie van bewoners met een migratieachtergrond wil bevorderen. Zij richt zich op diegenen die er niet in slagen op eigen kracht hun weg in de Nederlandse samenleving te vinden. www.al-amal.nl

Overige experts

Tijdens de 3 workshopdagen begin 2020 waren diverse deskundigen aanwezig. Gedurende het gehele traject hebben ook andere experts hun inhoudelijke kennis gedeeld. Het betrof expertise over: Kansrijke start (Angela Uijtdewilligen van het Ministerie van VWS, Mascha Kamphuis van het Landelijk Expertisecentrum Kindermishandeling), big data en ethiek (Martine de Vries, LUMC) en kwetsbare groepen (Bart Looman van Pharos; Chahrazad Azdad van Stichting Al Amal).

Belangrijke links

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: Onderkant website