Samenwerken met minimagezinnen aan gezondheid en welzijn van kinderen

foto zonmw jeugd

Samenwerken met minimagezinnen aan gezondheid en welzijn van kinderen

Ruim 1 op de 9 kinderen in Nederland leeft onder de armoedegrens. Dagelijks worden deze kinderen geconfronteerd met de gevolgen van geldgebrek. In Twente zoeken professionals uit de jeugdgezondheidszorg en het sociale domein samen met de ouders van deze kinderen naar oplossingen. Om zo de kwaliteit van leven van hun kinderen te verbeteren.

Stafarts Riet Haasnoot van GGD Twente kent de voorbeelden uit de praktijk: kinderen uit minimagezinnen die, ondanks allerlei voorzieningen en subsidies, stoppen met sporten of muziekles en niet meer met schoolreisjes meegaan. “Er is geen vervoer van en naar de sportclub, het lukt ouders niet om afspraken na te komen of er is sprake van schaamte”, aldus Haasnoot. Met alle gevolgen van dien, want door isolatie stagneert het sociale leven van de kinderen en verergeren de problemen vaak alleen maar.

Een structurele oplossing

Om armoede te bestrijden is dus méér nodig dan enkel inkomensondersteunende maatregelen. Judith Waleczek van de Academische Werkplaats Jeugd in Twente bekijkt daarom in het project Versterking van zorg voor kinderen in armoede hoe de zorg voor deze kinderen op een meer integrale manier kan worden aangepakt. Groot verschil met andere onderzoeken is de intensieve samenwerking met de ouders. “Eigen regie en positieve gezondheid zijn de hoofdingrediënten”, aldus Waleczek. “Door mensen eigenaar van de oplossing te maken, staat deze dichter bij de mensen zelf, wat leidt tot een structurele oplossing.”

‘Door ouders aan te spreken op hun eigen kracht, groeit hun zelfvertrouwen en wilskracht’
Afbeelding jeugd

Open voor hulp van buitenaf

Professionals kijken samen met gezinnen waar hun mogelijkheden liggen. Waleczek: “Door ouders aan te spreken op hun eigen kracht, groeit hun zelfvertrouwen en wilskracht. Zij voelen zich gehoord en hebben minder schaamtegevoelens. Omdat het over de gezondheid en welzijn van hun kind gaat, staan ze meer open voor hulp van buitenaf.” Het vergroten van het netwerk is daarbij erg belangrijk. Haasnoot: “Dan blijken oplossingen vaak dichterbij dan verwacht. Zo kan een jongen weer naar voetbal, omdat hij mee kan fietsen met de vader van een teamgenootje.”   

Praktische toolbox

Om de opgedane kennis te verspreiden werken Waleczek en haar collega’s aan een praktische en eenvoudig te delen toolbox, met daarin richtlijnen, handleidingen, methodieken en handige documenten. Hierin komen alleen instrumenten die wetenschappelijk hun waarde hebben bewezen. Naar verwachting is in april 2017 de eerste versie klaar om geïntroduceerd te worden over de 14 Twentse gemeenten. Later worden de onderzoeksresultaten ook opgenomen in de opleidingscurricula van maatschappelijk werkenden, verpleegkundigen, bestuurskundigen, gezondheidswetenschappers en jeugdartsen. 

Academische Werkplaats Jeugd in Twente

Wat is het?

De Academische Werkplaats Jeugd Twente vormt een samenwerkingsverband tussen GGD Twente, Universiteit Twente, Saxion, en de 14 Twentse gemeenten. Het hoofddoel van de AWTJ is een structurele samenwerking op te bouwen en een kennisinfrastructuur te ontwikkelen waarin praktijk en beleid enerzijds en onderwijs en wetenschap anderzijds dichter bij elkaar worden gebracht. Al sinds 2012 zet de academische werkplaats zich in voor kwetsbare gezinnen. Vanaf 2016 zetten zij deze samenwerking met het project ‘Versterking van zorg voor kinderen in armoede’ ook in om de zorg voor kinderen in armoede te verbeteren.  

Over het ZonMw-project

In een onderzoeksproject waarin gezinnen en zorgprofessionals actief deelnemen, wordt stapsgewijs een methodiek ontwikkeld om armoede gerelateerde problemen te voorkomen bij kinderen van 0 tot 18 jaar. Dit bestaat uit (1) een literatuurstudie en een quickscan van bestaande Twentse interventies. Een (2) ontwerp en implementatie van een interventie waarbij eigen kracht principes en een Public Health benadering worden gecombineerd. Een (3) proces- en effectevaluatie met o.a. voeding, beweging, schoolziekteverzuim, sociale participatie, zorggebruik en omgang met armoede als uitkomstmaten. Daarnaast (4) wordt onderzocht hoe professionals samenwerken rondom armoedeproblematiek bij kinderen. Dit geeft input voor opleidingen en competentieontwikkeling van professionals in jeugdgezondheidszorg en jeugdzorg.

Wat levert het op?

Door het onderzoeksproject krijgen ouders en kinderen die in armoede leven, handvatten om zelf op zoek te gaan naar oplossingen voor hun situatie. Professionals in de jeugdgezondheidszorg en de jeugdzorg krijgen aan de hand van onderzoek kennis over wat wel en niet werkt bij het signaleren, bespreken en hoe ouders aan te spreken op hun eigen kracht. Zo worden betreffende ouders en kinderen eerder en beter ondersteund. Gemeenten worden van meet af aan direct betrokken bij het proces. De opgedane ervaringen en resultaten kunnen zo direct worden gedeeld. Het uiteindelijk doel is input voor een meer effectief armoedebeleid. Tot slot zullen de onderzoeksresultaten in divers opleidingscurricula worden opgenomen.

Meer weten?