Oudertraining Incredible Years bewezen effectief voor verminderen van gedragsproblemen bij kinderen

foto zonmw jeugd

Oudertraining Incredible Years bewezen effectief voor verminderen van gedragsproblemen bij kinderen

In groepsverband zélf oplossingen bedenken voor problemen rondom de opvoeding van een kind met gedragsproblemen. Het is de basis voor de bewezen effectieve oudertraining Incredible Years. Vanuit de Universiteit Utrecht is veel onderzoek gedaan naar de effectiviteit van deze training als preventie- en behandelmethode.

Incredible Years (naar het Nederlands vertaald als Pittige Jaren) is een training voor ouders van kinderen van 3 tot 8 jaar met gedragsproblemen. De training is ontwikkeld in Amerika, maar wordt inmiddels wereldwijd effectief ingezet. “Uniek aan deze training is dat ouders met elkaar oplossingen bedenken voor hun eigen problemen”, vertelt GZ-psycholoog Maartje Raaijmakers, betrokken bij onderzoek naar en de implementatie van Incredible Years in Nederland. “Dat maakt dat het beter beklijft, ze beter meedoen en uiteindelijk ook tot betere oplossingen komen.” 

Oplossingen voor je eigen kind

Incredible Years bestaat uit wekelijkse groepsbijeenkomsten waarin ouders onder begeleiding van 2 trainers met elkaar in gesprek gaan rondom herkenbare situaties uit filmpjes of rollenspellen. “Als trainer zoek je naar wat er in de groep leeft aan ideeën en haal je dat naar voren. Zo bedenkt elke ouder uiteindelijk zelf de oplossingen voor zijn of haar eigen kind”, vertelt Raaijmakers. “Daarnaast merken we dat ouders door de groepsdynamiek ook veel steun aan elkaar hebben. Daar ontstaan soms leuke dingen uit, bijvoorbeeld groepen die na afloop nog eens met elkaar en alle kinderen gaan barbecueën.”

Eyeopener

Dat de oudertraining effectief is, blijkt uit vrijwel alle onderzoeken. “Toen we het programma naar Nederland haalden, onderzochten we bij toeval eerst de effectiviteit onder een groep overwegend blanke, hoogopgeleide gezinnen. Vervolgens zijn we ook gaan kijken naar de effectiviteit bij andere groepen zoals laagopgeleide ouders, allochtonen en ex-gedetineerde moeders. Het resultaat was telkens hetzelfde: verbetering van de opvoedvaardigheden van de ouders en zichtbaar minder problematisch gedrag bij de kinderen”, weet Raaijmakers. “Ook uit het werkveld krijgen we terug dat ouders enorm met de trainingen zijn geholpen. Het is vaak een eyeopener dat ze ook dingen wél goed doen in de opvoeding, en dat ze met kleine interventies veel zelf kunnen verbeteren.”

‘Ouders hebben door de groepsdynamiek veel steun aan elkaar’
Afbeelding jeugd

Oudertraining Incredible Years

Wat is het?

Incredible Years – in het Nederlands ‘Pittige Jaren’ – is een bewezen (kosten)effectief trainingsprogramma waarin ouders van kinderen met externaliserend probleemgedrag in 14 weken aan de hand van videobeelden en rollenspel zelf oplossingen bedenken voor lastige opvoedsituaties. Het gaat hierbij om gezinnen met kinderen die bijvoorbeeld niet willen luisteren, driftbuien hebben of druk gedrag vertonen.

Over het ZonMw-project

Het onderzoek toont aan dat de oudertraining Incredible Years even effectief is bij het verminderen van problemen van kinderen in kansarme gezinnen als bij andere gezinnen. In het onderzoeksproject is het –tegen alle verwachtingen in- gelukt deze doelgroep te interesseren voor de training. Sterker nog, ook ouders uit kansarme gezinnen bleken zeer geïnteresseerd in deelname aan de training. De sleutel daarbij lijkt een open houding van de hulpverleners voor de eigen visie, wensen, problemen en oplossingen van de ouders en het op de juiste plek en manier aanspreken van ouders die er over denken om mee te doen. In een vervolgproject wordt gewerkt aan landelijke verspreiding en implementatie, bijvoorbeeld door de training via sociale wijkteams aan te bieden.

Wat levert het op?

Pittige Jaren vermindert gedragsproblemen van kinderen en versterkt opvoedingsvaardigheden bij ouders. Deze effecten zijn even goed te bereiken bij migrantengezinnen en gezinnen met een lage sociaaleconomische status, als bij hoogopgeleide en autochtone gezinnen. De effectiviteit lijkt mede te worden bepaald door de open groepsaanpak, waarbij ouders zelf ervaringen inbrengen en niet opgelegd krijgen hoe ze moeten opvoeden.

Meer weten?